Sáng sớm, người học trò
đứng bên cầu đá, cứ
nhìn dòng nước đục sau
trận mưa đêm. Thầy già
bảo: nước chảy rồi thì
đừng lấy tay khuấy lại.
Việc hôm qua cũng vậy,
càng vớt lên chỉ càng
làm đục lòng hôm nay.
Trên bàn là chén trà
mới, hương còn thanh. Nhưng
nếu bỏ vào đó một
nhúm bùn cũ, cả chén
sẽ mất vị. Có những
ngày vốn trong lành, chỉ
vì ta đem chuyện cũ
đặt vào đầu môi mà
hóa nặng nề từ lúc
bình minh. Chiếc áo ướt
phải được phơi ra nắng,
không ai ôm nó vào
ngực rồi than lạnh. Nỗi
buồn cũ cũng cần được
hong khô bằng việc mới,
bằng lòng mới. Cứ ôm
mãi, hơi ẩm ấy sẽ
ngấm sang cả những người
sống cạnh mình. Người quét
sân chùa không hỏi vì
sao lá hôm qua lại
rụng. Sáng nào ông cũng
quét, vì sân hôm nay
cần sạch. Đời người muốn
an cũng phải biết quét
lòng mỗi buổi, đừng để
một lời cũ nằm mãi
như lá mục dưới chân.
Cuốn lịch cũ treo trên
vách nhắc người ta nhớ
ngày đã qua, nhưng không
ai sống tiếp trong tờ
giấy đã xé. Nhớ để
hiểu thì nên, nhớ để
tự làm đau thì dại.
Ngày mới không nợ ta
một gương mặt buồn của
hôm qua. Bếp lửa tắt
đêm qua không làm bữa
cơm sáng mất ngon nếu
người ta chịu nhóm lại.
Tình người cũng vậy, một
lần lạnh nhạt chưa chắc
là hết, nhưng nếu cứ
lấy tro cũ rắc lên
than mới, hơi ấm nào
cũng khó bền. Đứa trẻ
lau bảng không tiếc những
dòng phấn sai, vì còn
tiếc thì không có chỗ
viết bài mới. Người lớn
nhiều khi khổ hơn trẻ
nhỏ, bởi cứ giữ nguyên
lỗi cũ trên tấm bảng
trong lòng rồi trách đời
không cho mình trang sạch.
Con thuyền rời bến không
mang cả bùn dưới cọc
neo theo mình. Nó chỉ
mang mái chèo, hướng gió
và lòng người chèo. Muốn
đi xa, có những vướng
mắc phải để lại đúng
nơi chúng thuộc về. Bông
sen mọc từ bùn nhưng
không đem bùn lên khoe
với nắng. Người từng chịu
chuyện không vui cũng vậy,
có thể nhớ gốc rễ
để khiêm nhường, nhưng đừng
lấy vết bùn làm tên
gọi suốt đời mình. Một
căn phòng đóng lâu sẽ
có mùi ẩm. Chỉ cần
mở cửa sổ, nắng vào
thì khí cũ tự lui.
Lòng người cũng cần một
khe sáng: một việc tử
tế hôm nay, một lời
hiền hôm nay, một bước
đi không quay lại oán
trách. Người già gói hạt
giống cho mùa sau, không
gói cỏ úa của mùa
trước. Ai cũng có năm
tháng thất bát, nhưng người
khôn giữ lại bài học
như hạt giống, bỏ đi
phần mục nát như rơm
khô. Vệt bánh xe qua
đường đất rồi sẽ mờ
khi nắng lên và người
đi tiếp. Nếu cứ cúi
nhìn dấu cũ, ta quên
mất trước mặt còn ngã
rẽ. Đừng để một đoạn
đường gập ghềnh bắt cả
đời mình đi chậm lại.
Tiếng chuông sáng vang lên
không gọi người ta trở
về đêm qua, mà nhắc
họ tỉnh dậy. Mỗi ngày
đều có một tiếng chuông
như thế trong lòng. Nghe
được thì bước nhẹ; bỏ
qua thì lại ngủ trong
mộng cũ. Vậy nên, đừng
để việc cũ làm đục
ngày mới. Chuyện đã qua
hãy giữ phần bài học,
còn phần cay đắng thì
trả lại cho gió. Một
ngày trong lành không tự
nhiên mà có, nó bắt
đầu từ lúc ta thôi
khuấy bùn trong
chính lòng mình.