Trước cổng làng có một
bậc thềm thấp, người già
đi qua thường vịn vào
đó để đứng vững. Cổ
nhân dạy, trong đời cũng
vậy, khi thấy ai lỡ
bước, đừng vội lấy tiếng
cười làm hòn đá; hãy
cho họ một bậc thang
để đứng dậy.
Một người gánh hàng làm
rơi thúng giữa chợ, trái
quả lăn khắp nền đất.
Có kẻ đứng nhìn rồi
chê vụng, có người cúi
xuống nhặt giúp. Chỉ một
động tác nhỏ cũng đủ
phân biệt lòng người: muốn
xem người khác ngã, hay
muốn họ qua
được cơn khó.
Chiếc ghế kê dưới mái
hiên không hỏi khách vừa
đi qua đường nào, chỉ
cho họ ngồi nghỉ một
lát. Sự tử tế cũng
nên như vậy. Khi người
ta đang xấu hổ, một
chỗ ngồi yên lặng quý
hơn trăm câu hỏi dồn.
Người học trò viết sai
một chữ, thầy già không
xé cả trang giấy. Ông
chỉ vào nét sai, bảo
trò sửa lại. Người có
đức không biến lỗi nhỏ
thành bản án lớn, vì
ai cũng từng học bằng
những nét vụng đầu đời.
Cây cầu tre qua mương
hẹp chỉ đủ một người
đi, nhưng ai qua trước
thường đưa tay cho người
sau. Đời người có lúc
cũng cần một bàn tay
như vậy: không kéo thay
cả đời, chỉ giữ một
nhịp để họ khỏi rơi
sâu hơn.
Một bát cháo nóng đưa
đúng lúc có thể làm
người bệnh nhớ cả đời.
Giúp người đứng dậy không
nhất thiết là việc lớn;
đôi khi chỉ là một
lời giữ thể diện, một
việc làm kín đáo, một
sự im lặng không khoét
sâu nỗi đau.
Cột nhà nghiêng không phải
để cả làng chỉ trỏ,
mà để người thợ chống
lại. Khi một người nghiêng
vì lỗi lầm, nếu ta
đẩy thêm, họ sẽ đổ.
Nếu biết chống một cây
đỡ, mái nhà của họ
còn giữ được.
Đứa trẻ tập đi ngã
nhiều lần, người mẹ không
mắng vì nó chưa biết
vững. Người lớn cũng có
những lần tập đi trong
việc đời. Đừng vì thấy
họ ngã ở tuổi trưởng
thành mà quên rằng lòng
người cũng có lúc non
yếu như trẻ nhỏ.
Tấm áo rách nếu vá
khéo từ bên trong, người
ngoài ít thấy vết. Giúp
người cũng nên giữ cho
họ một phần danh dự.
Phơi lỗi của người giữa
đám đông thì dễ, vá
lại lòng tự trọng cho
họ mới khó.
Ngọn đèn ở ngã rẽ
không đi thay người lữ
khách, chỉ soi để họ
thấy đường. Một lời khuyên
đúng cũng vậy: đừng biến
thành dây trói, đừng nhân
danh giúp mà điều khiển
đời người khác. Chỉ cần
soi sáng, còn bước đi
là phần của họ.
Người lái đò thấy khách
trễ bến, nếu còn kịp
thì quay mũi thuyền đón
thêm một chuyến. Ông không
hỏi vì sao người kia
chậm, bởi có những muộn
màng đã đủ cay trong
lòng. Lòng rộng là biết
cho người khác thêm một
cơ hội.
Nắm gạo đặt kín trong
túi vải giúp người nghèo
giữ được mặt mũi. Làm
ơn mà ồn ào có
khi biến ơn thành gánh
nặng. Người biết cho bậc
thang không đứng trên cao
gọi người khác leo lên,
mà lặng lẽ đặt nó
đúng chỗ.
Sau trận gió, mầm cây
nghiêng xuống nhưng chưa gãy.
Chỉ cần vun lại ít
đất, nó có thể thẳng
lên. Con người cũng vậy,
một lần sai chưa chắc
mất hết gốc lành. Đừng
chặt bỏ vội điều còn
có thể hồi sinh.
Vậy nên, hãy cho người
một bậc thang đứng dậy.
Hôm nay ta nâng người
khác khỏi chỗ ngã, ngày
mai khi mình lỡ bước,
đời cũng bớt lạnh. Phúc
không chỉ ở việc ta
chưa từng sai, mà còn
ở cách ta đối xử
với người cần sửa sai.