Một mái nhà tranh sau
mưa, bếp còn đỏ lửa
mà người trong nhà đã
thở dài vì củi ướt.
Ngoài hiên, lu nước vừa
đầy, vườn rau vừa xanh.
Cổ nhân dạy, người chỉ
quen than khổ sẽ quên
mất phần phúc đang ở
ngay bên mình. Trong làng
có anh nông phu mùa
nào cũng than. Nắng thì
than đất nứt, mưa thì
than đường lầy, được mùa
lại than giá rẻ. Tiếng
thở dài của anh còn
đều hơn tiếng gà gáy
mỗi sớm. Một hôm, người
cha già đặt trước mặt
anh ba bát cơm: một
bát đầy, một bát vơi,
một bát nứt mép. Ông
hỏi, con nhìn thấy gì
trước. Anh chỉ vào bát
nứt, rồi lại thở dài.
Người cha nói, mắt quen
tìm chỗ thiếu thì đời
đầy đến mấy cũng thấy
nghèo. Lòng quen đếm điều
mất thì tay có nhận
thêm cũng chẳng biết vui.
Phúc khí không sợ ít,
chỉ sợ người có phúc
mà không nhận ra. Từ
đó anh thử đổi một
việc nhỏ. Sáng ra thay
vì than trời nóng, anh
cảm ơn nắng hong khô
lúa. Gặp mưa, anh nghĩ
ruộng có nước. Bữa cơm
ít món, anh nhìn khói
bếp mà biết nhà vẫn
còn ấm. Lời than giống
như tro bếp bay vào
mắt. Than một câu, lòng
tối đi một chút; than
nhiều ngày, cả căn nhà
cũng nặng mùi mệt mỏi.
Người nghe mãi cũng mỏi,
còn người nói mãi càng
tin đời mình chỉ toàn
khổ. Không than không có
nghĩa là giả vờ mọi
chuyện đều tốt. Khó thì
vẫn nói khó, mệt thì
vẫn nhận là mệt. Nhưng
nói để tìm cách đi
tiếp khác với than để
kéo lòng mình chìm xuống.
Có bà cụ bán rau
gặp ngày ế khách, vẫn
gom những lá còn tươi
đem biếu người hàng xóm
bệnh. Bà bảo, hôm nay
bán không hết, nhưng rau
còn giúp được người thì
ngày này chưa gọi là
xấu. Người có tâm biết
chuyển lời than thành lời
nhắc mình cố gắng. Thay
vì nói sao đời bạc
quá, họ hỏi mình còn
làm được điều gì. Một
câu hỏi đúng có thể
mở cửa, còn một lời
than dài chỉ đóng thêm
then. Trong gia đình, lời
than cần càng phải giữ.
Cha mẹ than trước mặt
con quá nhiều, con trẻ
học cách sợ đời trước
khi biết yêu đời. Vợ
chồng than trách nhau mãi,
bữa cơm ngon cũng mất
vị ngọt. Cổ nhân quý
người biết chịu khó mà
ít oán. Không phải vì
họ không đau, mà vì
họ hiểu oán khí làm
việc khó càng khó thêm.
Một bàn tay vừa làm
vừa than sẽ yếu hơn
bàn tay lặng lẽ vun
trồng. Khi muốn than, hãy
dừng lại một nhịp và
gọi tên ba điều còn
có: một mái che mưa,
một người để hỏi thăm,
một việc nhỏ mình vẫn
làm được. Lòng biết đếm
phúc thì phúc mới có
chỗ ở lại. Đời không
tránh khỏi ngày trái gió,
nhưng miệng mình có thể
chọn gieo gió hay giữ
lửa. Lời biết ơn làm
căn nhà nhẹ hơn, lời
khích lệ làm bước chân
bền hơn, lời ít oán
làm phúc khí tụ lại.
Đừng để lời than làm
cạn phúc khí. Thấy đủ
không phải là hết cầu
tiến, mà là biết đứng
trên phần đang có để
bước tiếp. Người biết bớt
than, thêm làm, thêm cảm
ơn, đường đời tự sáng
hơn từng ngày.