Có người sinh ra trong
mái nhà nghèo, bữa cơm
chỉ có rau dưa, áo
mặc đã sờn vai. Nhưng
họ vẫn biết chào hỏi,
giữ lời, thương người. Cổ
nhân dạy, nghèo tiền không
đáng sợ, đáng sợ là
để lòng mình nghèo đi.
Nghèo tiền chỉ làm đời
sống vất vả. Nghèo lòng
mới khiến người ta hẹp
hòi, cay nghiệt, chỉ thấy
phần thiếu của mình mà
quên nỗi khổ của người
khác. Khi lòng đã nghèo,
thấy ai hơn mình cũng
dễ sinh oán. Người có
chí dù nghèo vẫn không
hèn. Họ có thể ăn
cơm đạm bạc, mặc áo
vá, nhưng lời nói không
thấp, việc làm không xấu.
Hoàn cảnh có thể nghèo,
nhân phẩm thì không thể
đem bán. Thiếu thốn dễ
làm người ta nóng nảy.
Nhưng càng khó, càng phải
giữ lòng rộng. Một bát
cơm chia đôi có khi
nuôi được tình thân. Một
lời dịu xuống có khi
giữ được cả mái nhà.
Có người nghèo một chút
liền trách trời, trách cha
mẹ, trách vợ con. Nhưng
trách móc chỉ làm phúc
khí mỏng đi. Nhà đã
ít của, nếu còn ít
thương, ít nhẫn, ít hòa,
thì cái nghèo bước thẳng
vào lòng. Cổ nhân quý
người nghèo mà siêng. Sáng
quét sân, ra đồng chăm
ruộng, tối sửa lại mái
tranh. Tay còn biết làm
thì lòng còn đường sáng.
Người chịu làm, dù chậm,
vẫn đang đi ra khỏi
bóng tối. Trong nhà nghèo,
lời nói càng phải mềm.
Vì không có nhiều của
cải để bù đắp tổn
thương, chỉ còn sự tử
tế để nương nhau. Một
câu thương có thể khiến
căn nhà nhỏ hóa thành
nơi đáng trở về. Thấy
người khác khá hơn, đừng
vội ghen. Có khi họ
đã nhịn nhiều năm, thức
nhiều đêm, chịu nhiều điều
ta không thấy. Biết mừng
cho người, lòng tự nhiên
rộng ra, đường mình cũng
bớt chật. Lúc nghèo, càng
không nên nói lời cay
độc. Lời cay khiến người
muốn giúp cũng lùi lại.
Người biết giữ miệng trong
khó khăn là người còn
giữ được cửa phúc cho
mình. Có người nghèo mà
lòng rất giàu. Gặp người
đói hơn vẫn chia nửa
củ khoai. Thấy người già
qua đường vẫn đưa tay
đỡ. Không phải vì họ
dư dả, mà vì trong
lòng họ còn ánh sáng.
Cái nghèo có thể thử
lòng người. Có người vì
túng thiếu mà nói dối,
lừa gạt, chiếm phần của
người yếu hơn. Tưởng được
chút lợi, nhưng đã tự
làm nghèo phúc đức của
mình. Nhà nghèo mà còn
hòa khí thì vẫn còn
đường đi. Vợ chồng biết
đỡ nhau, anh em biết
nhường nhau, con cái biết
thương cha mẹ, đó là
vốn quý hơn bạc. Cha
mẹ nghèo đừng chỉ than
khổ trước mặt con. Hãy
dạy con biết làm, biết
học, biết kính trên nhường
dưới. Một đứa trẻ thiếu
thốn mà không oán, không
lười, không gian, thì cái
nghèo không thắng được nó.
Giàu hay nghèo đều là
phép thử. Nghèo thử lòng
nhẫn nại. Giàu thử lòng
khiêm cung. Nếu nghèo mà
giữ được nhân nghĩa, sau
này có thêm của cải
cũng không dễ kiêu. Đừng
sợ nghèo trước mắt. Chỉ
sợ nghèo ý chí, nghèo
lòng thương, nghèo sự tử
tế. Tiền có thể chậm
đến, nhưng phúc khí thường
đến trước với người chịu
khó và biết giữ phẩm
hạnh. Cổ nhân dạy, nghèo
không đáng sợ, sợ nhất
là lòng người nghèo đi.
Giữ được lòng rộng, lời
lành và nhân phẩm trong
cảnh khó, thì đời chưa
giàu cũng đã không hèn,
nhà chưa lớn
cũng đã có