Có người sinh ra trong
mái nhà nghèo, bữa cơm
chỉ có rau dưa, áo
mặc đã sờn vai. Nhưng
họ vẫn biết chào hỏi,
giữ lời, thương người. Cổ
nhân dạy, nghèo tiền không
đáng sợ, đáng sợ là
để lòng mình nghèo đi.
Nghèo tiền chỉ làm đời
sống vất vả. Nghèo lòng
mới khiến người ta hẹp
hòi, cay nghiệt, chỉ thấy
phần thiếu của mình mà
quên nỗi khổ của người
khác. Khi lòng đã nghèo,
thấy ai hơn mình cũng
dễ sinh oán.
Người có chí dù nghèo
vẫn không hèn. Họ có
thể ăn cơm đạm bạc,
mặc áo vá, nhưng lời
nói không thấp, việc làm
không xấu. Hoàn cảnh có
thể nghèo, nhân phẩm thì
không thể đem bán.
Thiếu thốn dễ làm người
ta nóng nảy. Nhưng càng
khó, càng phải giữ lòng
rộng. Một bát cơm chia
đôi có khi nuôi được
tình thân. Một lời dịu
xuống có khi giữ được
cả mái nhà.
Có người nghèo một chút
liền trách trời, trách cha
mẹ, trách vợ con. Nhưng
trách móc chỉ làm phúc
khí mỏng đi. Nhà đã
ít của, nếu còn ít
thương, ít nhẫn, ít hòa,
thì cái nghèo bước thẳng
vào lòng.
Cổ nhân quý người nghèo
mà siêng. Sáng quét sân,
ra đồng chăm ruộng, tối
sửa lại mái tranh. Tay
còn biết làm thì lòng
còn đường sáng. Người chịu
làm, dù chậm, vẫn đang
đi ra khỏi bóng tối.
Trong nhà nghèo, lời nói
càng phải mềm. Vì không
có nhiều của cải để
bù đắp tổn thương, chỉ
còn sự tử tế để
nương nhau. Một câu thương
có thể khiến căn nhà
nhỏ hóa thành nơi đáng
trở về.
Thấy người khác khá hơn,
đừng vội ghen. Có khi
họ đã nhịn nhiều năm,
thức nhiều đêm, chịu nhiều
điều ta không thấy. Biết
mừng cho người, lòng tự
nhiên rộng ra, đường mình
cũng bớt chật.
Lúc nghèo, càng không nên
nói lời cay độc. Lời
cay khiến người muốn giúp
cũng lùi lại. Người biết
giữ miệng trong khó khăn
là người còn giữ được
cửa phúc cho mình.
Có người nghèo mà lòng
rất giàu. Gặp người đói
hơn vẫn chia nửa củ
khoai. Thấy người già qua
đường vẫn đưa tay đỡ.
Không phải vì họ dư
dả, mà vì trong lòng
họ còn ánh sáng.
Cái nghèo có thể thử
lòng người. Có người vì
túng thiếu mà nói dối,
lừa gạt, chiếm phần của
người yếu hơn. Tưởng được
chút lợi, nhưng đã tự
làm nghèo phúc
đức của mình.
Nhà nghèo mà còn hòa
khí thì vẫn còn đường
đi. Vợ chồng biết đỡ
nhau, anh em biết nhường
nhau, con cái biết thương
cha mẹ, đó là vốn
quý hơn bạc.
Cha mẹ nghèo đừng chỉ
than khổ trước mặt con.
Hãy dạy con biết làm,
biết học, biết kính trên
nhường dưới. Một đứa trẻ
thiếu thốn mà không oán,
không lười, không gian, thì
cái nghèo không
thắng được nó.
Giàu hay nghèo đều là
phép thử. Nghèo thử lòng
nhẫn nại. Giàu thử lòng
khiêm cung. Nếu nghèo mà
giữ được nhân nghĩa, sau
này có thêm của cải
cũng không dễ kiêu.
Đừng sợ nghèo trước mắt.
Chỉ sợ nghèo ý chí,
nghèo lòng thương, nghèo sự
tử tế. Tiền có thể
chậm đến, nhưng phúc khí
thường đến trước với người
chịu khó và biết giữ
phẩm hạnh.
Cổ nhân dạy, nghèo không
đáng sợ, sợ nhất là
lòng người nghèo đi. Giữ
được lòng rộng, lời lành
và nhân phẩm trong cảnh
khó, thì đời chưa giàu
cũng đã không hèn, nhà
chưa lớn cũng
đã có phúc.