Ở đời, lời chê làm
ta đau một lúc, nhưng
lời khen có thể làm
ta say rất lâu. Người
khôn không sợ người khác
chê mình, chỉ sợ một
ngày bản thân chết chìm
trong lời khen. Cổ nhân
dạy, càng được khen càng
phải tỉnh. Khi ai cũng
nói ta giỏi, ta dễ
quên rằng mình vẫn còn
thiếu sót. Khi ai cũng
vỗ tay, ta dễ tưởng
con đường nào mình đi
cũng đúng. Lời khen nếu
không biết giữ, sẽ biến
thành sương mù che mắt.
Có người khen vì thật
lòng, cũng có người khen
để ta mất cảnh giác.
Miệng họ nói ngọt, nhưng
lòng họ có thể đang
chờ ta sơ hở. Người
từng trải nghe lời khen
bằng tai, nhưng xét người
bằng việc làm. Một chút
thành công nếu không biết
cúi đầu, sẽ nuôi cái
tôi thành ngọn núi. Khi
cái tôi quá lớn, lời
góp ý nào cũng thành
khó nghe, người thân nào
cũng thành phiền phức. Đó
là lúc phúc bắt đầu
mỏng đi. Cây lúa chín
thì cúi đầu, người có
phúc thì biết khiêm nhường.
Người càng được trọng, càng
phải nói ít hơn, nghe
nhiều hơn. Bởi danh tiếng
không giữ được người, chỉ
đức hạnh mới giữ được
phúc. Một lời chê thử
sự nhẫn, còn một lời
khen thử sự tỉnh. Bị
chê mà không giận là
khó, được khen mà không
kiêu còn khó hơn. Người
giữ được lòng bình trước
cả hai, mới thật là
người có căn cơ. Tiếng
vỗ tay hôm nay chưa
chắc còn ở ngày mai.
Nếu sống chỉ để được
khen, ta sẽ sợ mọi
lời thật. Người nghiện tiếng
vỗ tay thường đánh mất
sự yên ổn bên trong
mình trước tiên. Người thật
lòng thương ta đôi khi
nói lời khó nghe. Họ
chỉ ra chỗ sai không
phải để hạ ta xuống,
mà để ta khỏi ngã
sâu hơn. Biết quý lời
góp ý là biết giữ
đường lui cho chính mình.
Ở đâu có lợi, ở
đó dễ có lời nịnh.
Khi ta còn hữu dụng,
họ gọi ta là sáng
suốt; khi ta sa cơ,
họ lặng lẽ quay đi.
Vì vậy, đừng đo lòng
người bằng lời họ khen
lúc ta đang lên. Mỗi
tối nên tự hỏi, hôm
nay mình có vì được
khen mà nói quá lời
không, có vì được trọng
mà xem nhẹ ai không.
Người biết tự soi mình
sẽ không cần đời phải
dạy bằng một cú ngã
đau. Đời người may mắn
nhất là có một người
dám nói thật với mình.
Người ấy có thể làm
ta khó chịu, nhưng lại
giữ ta khỏi lạc đường.
Gần người nịnh thì vui
tai, gần người thẳng thì
bền phúc. Một việc làm
được chưa phải đã hơn
người. Một lần được khen
chưa phải đã thành công
lớn. Đường dài còn nhiều
đoạn gập ghềnh, càng đi
xa càng cần lòng khiêm
tốn làm gậy chống. Có
người sợ khiêm nhường thì
bị xem nhẹ. Nhưng người
thật có bản lĩnh không
cần tự phô trương. Hương
thơm của đức hạnh không
ồn ào, nhưng ở lâu
thì ai cũng nhận ra.
Lời khen vốn không xấu,
xấu là khi ta dùng
nó để ru ngủ chính
mình. Nghe khen rồi vui
một chút cũng được, nhưng
sau đó phải quay về
làm việc, sửa mình, giữ
lòng cho sạch. Người biết
tỉnh trước lời khen thì
ít mắc lỗi lớn. Họ
không xem mình là trung
tâm, không xem người khác
là thấp hơn. Chính sự
tỉnh táo ấy giúp họ
đi chậm mà chắc, được
quý mà không kiêu. Cổ
nhân dạy, nghe chê đừng
vội buồn, nghe khen đừng
vội mừng. Lời khen chỉ
là gió thoảng, nhân phẩm
mới là gốc rễ. Đừng
chết trong lời khen, hãy
sống bằng sự tỉnh táo
và khiêm nhường.