Ở đời, người biết ít
thường muốn nói cho nhiều,
còn người thật sự hiểu
lại biết giữ lại vài
phần. Không phải vì họ
sợ, mà vì họ hiểu
lời nói ra rồi khó
thu về. Cổ nhân dạy,
người khôn không nói hết
điều mình biết. Một câu
nói đúng nhưng sai lúc,
sai chỗ, cũng có thể
thành mầm họa. Biết mà
nói hết, có khi làm
người khác mất mặt, làm
lòng người sinh oán. Người
có phúc biết chọn lời
trước khi mở miệng. Có
những điều nhìn thấy nhưng
không cần vạch trần. Có
những lỗi của người khác,
biết rồi chỉ nên để
trong lòng. Giữ lại một
phần không phải giả dối,
mà là để chừa cho
người ta đường sửa. Nhiều
người vừa hiểu được chút
chuyện đã vội chứng tỏ
mình nhìn xa. Nhưng càng
cố chứng tỏ, càng dễ
làm người khác đề phòng.
Sự sáng suốt thật sự
không cần ồn ào, nó
nằm trong cách ta xử
sự. Chuyện trong nhà, kế
hoạch trong lòng, khó khăn
riêng tư, không phải ai
cũng đáng nghe. Nói hết
cho người ngoài biết, đôi
khi là trao dao cho
người khác cầm. Người khôn
giữ miệng như giữ cửa
nhà. Nhìn thấu một người
chưa chắc phải nói ra.
Có khi im lặng quan
sát còn sáng hơn lời
phán xét. Người từng trải
không vội kết luận trước
mặt đám đông, vì họ
biết lòng người luôn có
nhiều lớp. Sự thật nếu
nói bằng dao sẽ làm
người nghe chảy máu. Sự
thật nếu nói bằng lòng
thiện, mới có cơ hội
được tiếp nhận. Người khôn
không giấu điều cần nói,
nhưng biết nói sao cho
người khác còn muốn nghe.
Có lúc im lặng bị
xem là yếu, nhưng người
biết im đúng lúc mới
mạnh. Tranh thắng một câu
có thể thỏa lòng một
phút, còn giữ được hòa
khí mới là thắng lâu
dài. Nói chuyện với ai
cũng nên chừa ba phần.
Chừa cho họ thể diện,
chừa cho mình đường lui,
chừa cho tình nghĩa không
đứt. Người nói cạn quá
thường tưởng mình thẳng, nhưng
thật ra là thiếu từ
bi. Với người thân, ta
càng dễ nói hết những
lời nặng nhất. Vì nghĩ
họ sẽ không bỏ mình,
nên ta quên giữ miệng.
Nhưng chính người gần nhất
lại là người đau sâu
nhất khi nghe lời thiếu
chừng mực. Nghe được chuyện
riêng của ai là một
thử thách nhân phẩm. Truyền
đi một câu chuyện có
thể đổi lấy vài phút
vui miệng, nhưng đánh mất
sự tin cậy cả đời.
Người có đức biết giữ
chuyện người như giữ chuyện
mình. Khi trong lòng còn
giận, còn tự ái, còn
muốn hơn thua, lời nói
thường bị nhuộm màu tổn
thương. Chờ lòng lắng xuống
rồi hãy nói. Nước đục
không soi được mặt, tâm
loạn không sinh lời sáng.
Nói nhiều chưa chắc khiến
người nể. Một câu đúng
lúc, đúng mực, có khi
còn quý hơn trăm câu
giải thích. Người khôn không
dùng lời để lấp khoảng
trống, họ để sự điềm
tĩnh tự nói thay mình.
Phúc không chỉ đến từ
việc làm thiện, mà còn
từ việc bớt tạo khẩu
nghiệp. Một lời cay nghiệt
có thể làm mất phúc
đã tích nhiều ngày. Giữ
miệng cho hiền là giữ
đường bình an cho chính
mình. Không nói hết không
có nghĩa là yếu lòng
hay che giấu. Đó là
biết điều gì nên nói,
điều gì nên để thời
gian nói, điều gì nên
để người tự ngộ ra.
Người càng sâu càng ít
làm ồn. Cổ nhân dạy,
người khôn không nói hết
điều mình biết, không phơi
hết điều mình thấy, không
đem lời sắc làm tổn
thương người. Biết giữ miệng,
giữ lòng,