Ở đời, người biết ít
thường muốn nói cho nhiều,
còn người thật sự hiểu
lại biết giữ lại vài
phần. Không phải vì họ
sợ, mà vì họ hiểu
lời nói ra rồi khó
thu về. Cổ nhân dạy,
người khôn không nói hết
điều mình biết.
Một câu nói đúng nhưng
sai lúc, sai chỗ, cũng
có thể thành mầm họa.
Biết mà nói hết, có
khi làm người khác mất
mặt, làm lòng người sinh
oán. Người có phúc biết
chọn lời trước
khi mở miệng.
Có những điều nhìn thấy
nhưng không cần vạch trần.
Có những lỗi của người
khác, biết rồi chỉ nên
để trong lòng. Giữ lại
một phần không phải giả
dối, mà là để chừa
cho người ta đường sửa.
Nhiều người vừa hiểu được
chút chuyện đã vội chứng
tỏ mình nhìn xa. Nhưng
càng cố chứng tỏ, càng
dễ làm người khác đề
phòng. Sự sáng suốt thật
sự không cần ồn ào,
nó nằm trong cách ta
xử sự.
Chuyện trong nhà, kế hoạch
trong lòng, khó khăn riêng
tư, không phải ai cũng
đáng nghe. Nói hết cho
người ngoài biết, đôi khi
là trao dao cho người
khác cầm. Người khôn giữ
miệng như giữ cửa nhà.
Nhìn thấu một người chưa
chắc phải nói ra. Có
khi im lặng quan sát
còn sáng hơn lời phán
xét. Người từng trải không
vội kết luận trước mặt
đám đông, vì họ biết
lòng người luôn
có nhiều lớp.
Sự thật nếu nói bằng
dao sẽ làm người nghe
chảy máu. Sự thật nếu
nói bằng lòng thiện, mới
có cơ hội được tiếp
nhận. Người khôn không giấu
điều cần nói, nhưng biết
nói sao cho người khác
còn muốn nghe.
Có lúc im lặng bị
xem là yếu, nhưng người
biết im đúng lúc mới
mạnh. Tranh thắng một câu
có thể thỏa lòng một
phút, còn giữ được hòa
khí mới là
thắng lâu dài.
Nói chuyện với ai cũng
nên chừa ba phần. Chừa
cho họ thể diện, chừa
cho mình đường lui, chừa
cho tình nghĩa không đứt.
Người nói cạn quá thường
tưởng mình thẳng, nhưng thật
ra là thiếu từ bi.
Với người thân, ta càng
dễ nói hết những lời
nặng nhất. Vì nghĩ họ
sẽ không bỏ mình, nên
ta quên giữ miệng. Nhưng
chính người gần nhất lại
là người đau sâu nhất
khi nghe lời
thiếu chừng mực.
Nghe được chuyện riêng của
ai là một thử thách
nhân phẩm. Truyền đi một
câu chuyện có thể đổi
lấy vài phút vui miệng,
nhưng đánh mất sự tin
cậy cả đời. Người có
đức biết giữ chuyện người
như giữ chuyện mình.
Khi trong lòng còn giận,
còn tự ái, còn muốn
hơn thua, lời nói thường
bị nhuộm màu tổn thương.
Chờ lòng lắng xuống rồi
hãy nói. Nước đục không
soi được mặt, tâm loạn
không sinh lời sáng.
Nói nhiều chưa chắc khiến
người nể. Một câu đúng
lúc, đúng mực, có khi
còn quý hơn trăm câu
giải thích. Người khôn không
dùng lời để lấp khoảng
trống, họ để sự điềm
tĩnh tự nói thay mình.
Phúc không chỉ đến từ
việc làm thiện, mà còn
từ việc bớt tạo khẩu
nghiệp. Một lời cay nghiệt
có thể làm mất phúc
đã tích nhiều ngày. Giữ
miệng cho hiền là giữ
đường bình an
cho chính mình.
Không nói hết không có
nghĩa là yếu lòng hay
che giấu. Đó là biết
điều gì nên nói, điều
gì nên để thời gian
nói, điều gì nên để
người tự ngộ ra. Người
càng sâu càng
ít làm ồn.
Cổ nhân dạy, người khôn
không nói hết điều mình
biết, không phơi hết điều
mình thấy, không đem lời
sắc làm tổn thương người.
Biết giữ miệng, giữ lòng,
giữ chừng mực, ấy là
giữ phúc cho cả đời.