Cổ nhân dạy, dạy con
trước hết phải dạy bằng
đức, không chỉ bằng roi
vọt. Đòn đau có thể
khiến trẻ sợ một lúc,
nhưng đức hạnh của cha
mẹ mới khiến con nhớ
cả đời. Muốn con nên
người, người lớn phải làm
gương trước. Cha mẹ bảo
con thật thà nhưng lại
gian dối trước mặt con,
lời dạy sẽ mất gốc.
Trẻ nhỏ học bằng mắt
trước khi học bằng tai.
Một việc tử tế cha
mẹ làm lặng lẽ có
khi mạnh hơn trăm câu
răn dạy. Dạy con cần
nghiêm, nhưng nghiêm không phải
là làm con khiếp sợ.
Nghiêm là có giới hạn
rõ ràng, có trước sau,
có lý lẽ. Người cha
người mẹ biết giữ giọng
bình tĩnh thì lời dạy
dễ đi vào lòng con
hơn. Thương con không phải
con muốn gì cũng cho,
càng không phải che hết
lỗi lầm. Chiều quá mức
giống như dựng nhà trên
cát, nhìn thì êm mà
dễ đổ. Tình thương có
trí tuệ biết nói không
khi cần. Mỗi đứa trẻ
có căn cơ và nhịp
lớn lên riêng. So sánh
con với con nhà người
ta chỉ gieo vào lòng
trẻ sự tủi hổ. Cha
mẹ khôn nhìn thấy điểm
sáng của con, rồi kiên
nhẫn thắp nó lên. Có
những câu cha mẹ nói
lúc nóng giận, con ghi
trong lòng đến lớn. Một
lời mắng nhục không làm
con giỏi hơn, chỉ làm
con sợ sai và xa
lòng. Dạy con nên sửa
hành vi, đừng làm tổn
thương nhân phẩm. Một lời
khen đúng không làm con
kiêu, mà giúp con biết
mình có thể tốt hơn.
Đừng chỉ nhìn lỗi mà
quên nhìn cố gắng. Khi
con được ghi nhận, lòng
tự trọng sẽ lớn lên
cùng trách nhiệm. Con làm
sai, đừng vội đổ lỗi
cho hoàn cảnh hay bênh
vực mù quáng. Hãy để
con biết nhận lỗi, sửa
lỗi và bù đắp. Người
biết chịu trách nhiệm từ
nhỏ, lớn lên mới đứng
vững giữa đời. Đời không
phải lúc nào cũng bằng
phẳng. Nếu cha mẹ che
con khỏi mọi vất vả,
con sẽ yếu trước gió
mưa. Cho con làm việc
vừa sức, biết quý hạt
cơm, biết mồ hôi, ấy
là thương con đường dài.
Một đứa trẻ biết kính
người già thường có gốc
lễ nghĩa vững. Cha mẹ
muốn con hiếu thuận thì
trong nhà phải đối xử
tử tế với ông bà
trước. Lễ nghĩa không nằm
trên sách, nó sống trong
từng bữa cơm, từng lời
thưa gửi. Cha mẹ từng
dang dở điều gì, đừng
bắt con sống thay phần
đời ấy. Con là một
mầm cây riêng, cần đất
nước và ánh sáng phù
hợp. Dẫn đường cho con,
nhưng đừng biến tình thương
thành sợi dây trói. Nhiều
đứa trẻ không hư, chỉ
là chưa được lắng nghe.
Khi con mắc lỗi, cha
mẹ hỏi một câu bình
tĩnh có thể mở ra
sự thật. Nghe con nói
không làm mất uy, mà
giúp lời dạy chạm đúng
chỗ. Dậy sớm, chào hỏi,
giữ lời hứa, ăn cơm
biết mời, làm sai biết
xin lỗi. Những điều nhỏ
ấy tạo thành gia phong.
Nhà có nề nếp không
cần tiếng quát lớn, vì
mỗi người đã biết tự
giữ mình. Người biết ơn
sẽ không dễ bạc bẽo.
Hãy dạy con nhớ công
cha mẹ, thầy bạn, người
từng giúp mình, và cả
những ngày khó đã rèn
mình cứng cáp. Lòng biết
ơn là chiếc rễ giữ
con khỏi bị đời cuốn
trôi. Không có cha mẹ
nào hoàn hảo. Lỡ nặng
lời, hãy biết xin lỗi;
lỡ sai, hãy biết sửa.
Khi con thấy người lớn
dám nhận lỗi, chúng học
được rằng nhân cách không
phải không sai, mà là
biết quay về điều đúng.
Dạy con bằng đức, không
bằng roi, vì đức hạnh
mới đi theo con đến
hết đời. Cha mẹ gieo
lời lành, làm gương tốt,
giữ nề nếp và biết
thương có trí tuệ, thì
con cái lớn lên sẽ
mang phúc trở lại cho
gia đình.