1
00:00:00,420 --> 00:00:01,520
Cổ nhân dạy, dạy con

2
00:00:01,520 --> 00:00:02,140
trước hết phải dạy bằng

3
00:00:02,140 --> 00:00:03,260
đức, không chỉ bằng roi

4
00:00:03,260 --> 00:00:04,620
vọt. Đòn đau có thể

5
00:00:04,620 --> 00:00:05,580
khiến trẻ sợ một lúc,

6
00:00:05,580 --> 00:00:06,740
nhưng đức hạnh của cha

7
00:00:06,740 --> 00:00:07,580
mẹ mới khiến con nhớ

8
00:00:07,580 --> 00:00:08,900
cả đời. Muốn con nên

9
00:00:08,900 --> 00:00:09,980
người, người lớn phải làm

10
00:00:09,980 --> 00:00:12,080
gương trước. Cha mẹ bảo

11
00:00:12,080 --> 00:00:13,220
con thật thà nhưng lại

12
00:00:13,220 --> 00:00:14,100
gian dối trước mặt con,

13
00:00:14,100 --> 00:00:15,180
lời dạy sẽ mất gốc.

14
00:00:15,180 --> 00:00:16,440
Trẻ nhỏ học bằng mắt

15
00:00:16,440 --> 00:00:17,260
trước khi học bằng tai.

16
00:00:17,260 --> 00:00:18,480
Một việc tử tế cha

17
00:00:18,480 --> 00:00:19,520
mẹ làm lặng lẽ có

18
00:00:19,520 --> 00:00:20,440
khi mạnh hơn trăm câu

19
00:00:20,440 --> 00:00:22,580
răn dạy. Dạy con cần

20
00:00:22,580 --> 00:00:23,880
nghiêm, nhưng nghiêm không phải

21
00:00:23,880 --> 00:00:24,600
là làm con khiếp sợ.

22
00:00:24,600 --> 00:00:26,360
Nghiêm là có giới hạn

23
00:00:26,360 --> 00:00:27,380
rõ ràng, có trước sau,

24
00:00:27,380 --> 00:00:28,820
có lý lẽ. Người cha

25
00:00:28,820 --> 00:00:29,680
người mẹ biết giữ giọng

26
00:00:29,680 --> 00:00:30,780
bình tĩnh thì lời dạy

27
00:00:30,780 --> 00:00:31,440
dễ đi vào lòng con

28
00:00:31,440 --> 00:00:33,500
hơn. Thương con không phải

29
00:00:33,500 --> 00:00:34,200
con muốn gì cũng cho,

30
00:00:34,200 --> 00:00:35,260
càng không phải che hết

31
00:00:35,260 --> 00:00:36,560
lỗi lầm. Chiều quá mức

32
00:00:36,560 --> 00:00:37,400
giống như dựng nhà trên

33
00:00:37,400 --> 00:00:38,760
cát, nhìn thì êm mà

34
00:00:38,760 --> 00:00:40,440
dễ đổ. Tình thương có

35
00:00:40,440 --> 00:00:41,240
trí tuệ biết nói không

36
00:00:41,240 --> 00:00:43,160
khi cần. Mỗi đứa trẻ

37
00:00:43,160 --> 00:00:44,300
có căn cơ và nhịp

38
00:00:44,300 --> 00:00:45,800
lớn lên riêng. So sánh

39
00:00:45,800 --> 00:00:46,520
con với con nhà người

40
00:00:46,520 --> 00:00:47,300
ta chỉ gieo vào lòng

41
00:00:47,300 --> 00:00:48,380
trẻ sự tủi hổ. Cha

42
00:00:48,540 --> 00:00:49,360
mẹ khôn nhìn thấy điểm

43
00:00:49,360 --> 00:00:50,460
sáng của con, rồi kiên

44
00:00:50,460 --> 00:00:51,440
nhẫn thắp nó lên. Có

45
00:00:52,220 --> 00:00:53,360
những câu cha mẹ nói

46
00:00:53,360 --> 00:00:54,640
lúc nóng giận, con ghi

47
00:00:54,640 --> 00:00:55,980
trong lòng đến lớn. Một

48
00:00:56,120 --> 00:00:56,800
lời mắng nhục không làm

49
00:00:56,800 --> 00:00:57,940
con giỏi hơn, chỉ làm

50
00:00:57,940 --> 00:00:58,920
con sợ sai và xa

51
00:00:58,920 --> 00:01:00,160
lòng. Dạy con nên sửa

52
00:01:00,160 --> 00:01:01,200
hành vi, đừng làm tổn

53
00:01:01,200 --> 00:01:03,500
thương nhân phẩm. Một lời

54
00:01:03,500 --> 00:01:04,700
khen đúng không làm con

55
00:01:04,700 --> 00:01:05,820
kiêu, mà giúp con biết

56
00:01:05,820 --> 00:01:06,800
mình có thể tốt hơn.

57
00:01:06,800 --> 00:01:08,060
Đừng chỉ nhìn lỗi mà

58
00:01:08,060 --> 00:01:09,040
quên nhìn cố gắng. Khi

59
00:01:09,340 --> 00:01:10,100
con được ghi nhận, lòng

60
00:01:10,300 --> 00:01:11,280
tự trọng sẽ lớn lên

61
00:01:11,280 --> 00:01:13,520
cùng trách nhiệm. Con làm

62
00:01:13,520 --> 00:01:14,680
sai, đừng vội đổ lỗi

63
00:01:14,680 --> 00:01:15,540
cho hoàn cảnh hay bênh

64
00:01:15,540 --> 00:01:16,900
vực mù quáng. Hãy để

65
00:01:16,900 --> 00:01:17,940
con biết nhận lỗi, sửa

66
00:01:18,100 --> 00:01:19,100
lỗi và bù đắp. Người

67
00:01:19,100 --> 00:01:19,940
biết chịu trách nhiệm từ

68
00:01:19,940 --> 00:01:21,060
nhỏ, lớn lên mới đứng

69
00:01:21,060 --> 00:01:23,080
vững giữa đời. Đời không

70
00:01:23,080 --> 00:01:23,940
phải lúc nào cũng bằng

71
00:01:23,940 --> 00:01:25,300
phẳng. Nếu cha mẹ che

72
00:01:25,300 --> 00:01:26,300
con khỏi mọi vất vả,

73
00:01:26,300 --> 00:01:27,300
con sẽ yếu trước gió

74
00:01:27,300 --> 00:01:28,380
mưa. Cho con làm việc

75
00:01:28,380 --> 00:01:29,660
vừa sức, biết quý hạt

76
00:01:29,660 --> 00:01:30,840
cơm, biết mồ hôi, ấy

77
00:01:30,960 --> 00:01:31,740
là thương con đường dài.

78
00:01:31,740 --> 00:01:33,760
Một đứa trẻ biết kính

79
00:01:33,760 --> 00:01:34,780
người già thường có gốc

80
00:01:34,780 --> 00:01:36,040
lễ nghĩa vững. Cha mẹ

81
00:01:36,040 --> 00:01:37,000
muốn con hiếu thuận thì

82
00:01:37,000 --> 00:01:37,920
trong nhà phải đối xử

83
00:01:37,920 --> 00:01:38,820
tử tế với ông bà

84
00:01:38,820 --> 00:01:40,280
trước. Lễ nghĩa không nằm

85
00:01:40,280 --> 00:01:41,300
trên sách, nó sống trong

86
00:01:41,300 --> 00:01:42,620
từng bữa cơm, từng lời

87
00:01:42,620 --> 00:01:44,760
thưa gửi. Cha mẹ từng

88
00:01:44,760 --> 00:01:45,760
dang dở điều gì, đừng

89
00:01:45,960 --> 00:01:46,760
bắt con sống thay phần

90
00:01:46,760 --> 00:01:47,980
đời ấy. Con là một

91
00:01:47,980 --> 00:01:49,060
mầm cây riêng, cần đất

92
00:01:49,060 --> 00:01:49,780
nước và ánh sáng phù

93
00:01:49,780 --> 00:01:51,100
hợp. Dẫn đường cho con,

94
00:01:51,100 --> 00:01:52,380
nhưng đừng biến tình thương

95
00:01:52,380 --> 00:01:53,460
thành sợi dây trói. Nhiều

96
00:01:54,660 --> 00:01:55,560
đứa trẻ không hư, chỉ

97
00:01:55,800 --> 00:01:56,440
là chưa được lắng nghe.

98
00:01:56,440 --> 00:01:57,820
Khi con mắc lỗi, cha

99
00:01:57,900 --> 00:01:58,680
mẹ hỏi một câu bình

100
00:01:58,680 --> 00:01:59,460
tĩnh có thể mở ra

101
00:01:59,460 --> 00:02:00,720
sự thật. Nghe con nói

102
00:02:00,720 --> 00:02:01,600
không làm mất uy, mà

103
00:02:01,940 --> 00:02:02,700
giúp lời dạy chạm đúng

104
00:02:02,700 --> 00:02:04,960
chỗ. Dậy sớm, chào hỏi,

105
00:02:04,960 --> 00:02:06,420
giữ lời hứa, ăn cơm

106
00:02:06,420 --> 00:02:07,440
biết mời, làm sai biết

107
00:02:07,440 --> 00:02:08,560
xin lỗi. Những điều nhỏ

108
00:02:08,560 --> 00:02:09,400
ấy tạo thành gia phong.

109
00:02:09,400 --> 00:02:10,640
Nhà có nề nếp không

110
00:02:10,640 --> 00:02:11,660
cần tiếng quát lớn, vì

111
00:02:11,800 --> 00:02:12,560
mỗi người đã biết tự

112
00:02:12,560 --> 00:02:14,560
giữ mình. Người biết ơn

113
00:02:14,560 --> 00:02:15,520
sẽ không dễ bạc bẽo.

114
00:02:15,520 --> 00:02:16,700
Hãy dạy con nhớ công

115
00:02:16,700 --> 00:02:17,840
cha mẹ, thầy bạn, người

116
00:02:18,160 --> 00:02:19,240
từng giúp mình, và cả

117
00:02:19,240 --> 00:02:20,200
những ngày khó đã rèn

118
00:02:20,200 --> 00:02:21,500
mình cứng cáp. Lòng biết

119
00:02:21,500 --> 00:02:22,320
ơn là chiếc rễ giữ

120
00:02:22,320 --> 00:02:23,120
con khỏi bị đời cuốn

121
00:02:23,120 --> 00:02:25,200
trôi. Không có cha mẹ

122
00:02:25,200 --> 00:02:26,600
nào hoàn hảo. Lỡ nặng

123
00:02:26,600 --> 00:02:27,600
lời, hãy biết xin lỗi;

124
00:02:27,600 --> 00:02:28,920
lỡ sai, hãy biết sửa.

125
00:02:28,920 --> 00:02:30,180
Khi con thấy người lớn

126
00:02:30,180 --> 00:02:31,320
dám nhận lỗi, chúng học

127
00:02:31,320 --> 00:02:32,440
được rằng nhân cách không

128
00:02:32,440 --> 00:02:33,580
phải không sai, mà là

129
00:02:33,580 --> 00:02:34,260
biết quay về điều đúng.

130
00:02:34,260 --> 00:02:36,500
Dạy con bằng đức, không

131
00:02:36,500 --> 00:02:37,780
bằng roi, vì đức hạnh

132
00:02:37,780 --> 00:02:38,660
mới đi theo con đến

133
00:02:38,660 --> 00:02:40,060
hết đời. Cha mẹ gieo

134
00:02:40,060 --> 00:02:41,060
lời lành, làm gương tốt,

135
00:02:41,060 --> 00:02:42,340
giữ nề nếp và biết

136
00:02:42,340 --> 00:02:43,320
thương có trí tuệ, thì

137
00:02:43,500 --> 00:02:44,220
con cái lớn lên sẽ

138
00:02:44,220 --> 00:02:45,040
mang phúc trở lại cho

139
00:02:45,040 --> 00:02:45,340
gia đình.