1
00:00:00,000 --> 00:00:01,068
Cổ nhân dạy, dạy con

2
00:00:01,068 --> 00:00:02,136
trước hết phải dạy bằng

3
00:00:02,136 --> 00:00:03,204
đức, không chỉ bằng roi

4
00:00:03,204 --> 00:00:04,272
vọt. Đòn đau có thể

5
00:00:04,272 --> 00:00:05,340
khiến trẻ sợ một lúc,

6
00:00:05,340 --> 00:00:06,408
nhưng đức hạnh của cha

7
00:00:06,408 --> 00:00:07,476
mẹ mới khiến con nhớ

8
00:00:07,476 --> 00:00:08,544
cả đời. Muốn con nên

9
00:00:08,544 --> 00:00:09,612
người, người lớn phải làm

10
00:00:09,612 --> 00:00:10,680
gương trước.

11
00:00:11,180 --> 00:00:12,229
Cha mẹ bảo con thật

12
00:00:12,229 --> 00:00:13,278
thà nhưng lại gian dối

13
00:00:13,278 --> 00:00:14,327
trước mặt con, lời dạy

14
00:00:14,327 --> 00:00:15,376
sẽ mất gốc. Trẻ nhỏ

15
00:00:15,376 --> 00:00:16,424
học bằng mắt trước khi

16
00:00:16,424 --> 00:00:17,473
học bằng tai. Một việc

17
00:00:17,473 --> 00:00:18,522
tử tế cha mẹ làm

18
00:00:18,522 --> 00:00:19,571
lặng lẽ có khi mạnh

19
00:00:19,571 --> 00:00:20,620
hơn trăm câu răn dạy.

20
00:00:21,120 --> 00:00:22,223
Dạy con cần nghiêm, nhưng

21
00:00:22,223 --> 00:00:23,327
nghiêm không phải là làm

22
00:00:23,327 --> 00:00:24,430
con khiếp sợ. Nghiêm là

23
00:00:24,430 --> 00:00:25,533
có giới hạn rõ ràng,

24
00:00:25,533 --> 00:00:26,637
có trước sau, có lý

25
00:00:26,637 --> 00:00:27,740
lẽ. Người cha người mẹ

26
00:00:27,740 --> 00:00:28,843
biết giữ giọng bình tĩnh

27
00:00:28,843 --> 00:00:29,947
thì lời dạy dễ đi

28
00:00:29,947 --> 00:00:31,050
vào lòng con hơn.

29
00:00:31,550 --> 00:00:32,547
Thương con không phải con

30
00:00:32,547 --> 00:00:33,543
muốn gì cũng cho, càng

31
00:00:33,543 --> 00:00:34,540
không phải che hết lỗi

32
00:00:34,540 --> 00:00:35,537
lầm. Chiều quá mức giống

33
00:00:35,537 --> 00:00:36,533
như dựng nhà trên cát,

34
00:00:36,533 --> 00:00:37,530
nhìn thì êm mà dễ

35
00:00:37,530 --> 00:00:38,527
đổ. Tình thương có trí

36
00:00:38,527 --> 00:00:39,523
tuệ biết nói

37
00:00:39,523 --> 00:00:40,520
không khi cần.

38
00:00:41,020 --> 00:00:41,996
Mỗi đứa trẻ có căn

39
00:00:41,996 --> 00:00:42,971
cơ và nhịp lớn lên

40
00:00:42,971 --> 00:00:43,947
riêng. So sánh con với

41
00:00:43,947 --> 00:00:44,922
con nhà người ta chỉ

42
00:00:44,922 --> 00:00:45,898
gieo vào lòng trẻ sự

43
00:00:45,898 --> 00:00:46,873
tủi hổ. Cha mẹ khôn

44
00:00:46,873 --> 00:00:47,849
nhìn thấy điểm sáng của

45
00:00:47,849 --> 00:00:48,824
con, rồi kiên nhẫn thắp

46
00:00:48,824 --> 00:00:49,800
nó lên.

47
00:00:50,300 --> 00:00:51,376
Có những câu cha mẹ

48
00:00:51,376 --> 00:00:52,451
nói lúc nóng giận, con

49
00:00:52,451 --> 00:00:53,527
ghi trong lòng đến lớn.

50
00:00:53,527 --> 00:00:54,602
Một lời mắng nhục không

51
00:00:54,602 --> 00:00:55,678
làm con giỏi hơn, chỉ

52
00:00:55,678 --> 00:00:56,753
làm con sợ sai và

53
00:00:56,753 --> 00:00:57,829
xa lòng. Dạy con nên

54
00:00:57,829 --> 00:00:58,904
sửa hành vi, đừng làm

55
00:00:58,904 --> 00:00:59,980
tổn thương nhân phẩm.

56
00:01:00,480 --> 00:01:01,612
Một lời khen đúng không

57
00:01:01,612 --> 00:01:02,745
làm con kiêu, mà giúp

58
00:01:02,745 --> 00:01:03,878
con biết mình có thể

59
00:01:03,878 --> 00:01:05,010
tốt hơn. Đừng chỉ nhìn

60
00:01:05,010 --> 00:01:06,142
lỗi mà quên nhìn cố

61
00:01:06,142 --> 00:01:07,275
gắng. Khi con được ghi

62
00:01:07,275 --> 00:01:08,408
nhận, lòng tự trọng sẽ

63
00:01:08,408 --> 00:01:09,540
lớn lên cùng trách nhiệm.

64
00:01:10,040 --> 00:01:11,150
Con làm sai, đừng vội

65
00:01:11,150 --> 00:01:12,260
đổ lỗi cho hoàn cảnh

66
00:01:12,260 --> 00:01:13,370
hay bênh vực mù quáng.

67
00:01:13,370 --> 00:01:14,480
Hãy để con biết nhận

68
00:01:14,480 --> 00:01:15,590
lỗi, sửa lỗi và bù

69
00:01:15,590 --> 00:01:16,700
đắp. Người biết chịu trách

70
00:01:16,700 --> 00:01:17,810
nhiệm từ nhỏ, lớn lên

71
00:01:17,810 --> 00:01:18,920
mới đứng vững giữa đời.

72
00:01:19,420 --> 00:01:20,447
Đời không phải lúc nào

73
00:01:20,447 --> 00:01:21,473
cũng bằng phẳng. Nếu cha

74
00:01:21,473 --> 00:01:22,500
mẹ che con khỏi mọi

75
00:01:22,500 --> 00:01:23,527
vất vả, con sẽ yếu

76
00:01:23,527 --> 00:01:24,553
trước gió mưa. Cho con

77
00:01:24,553 --> 00:01:25,580
làm việc vừa sức, biết

78
00:01:25,580 --> 00:01:26,607
quý hạt cơm, biết mồ

79
00:01:26,607 --> 00:01:27,633
hôi, ấy là thương con

80
00:01:27,633 --> 00:01:28,660
đường dài.

81
00:01:29,160 --> 00:01:30,195
Một đứa trẻ biết kính

82
00:01:30,195 --> 00:01:31,230
người già thường có gốc

83
00:01:31,230 --> 00:01:32,265
lễ nghĩa vững. Cha mẹ

84
00:01:32,265 --> 00:01:33,300
muốn con hiếu thuận thì

85
00:01:33,300 --> 00:01:34,335
trong nhà phải đối xử

86
00:01:34,335 --> 00:01:35,370
tử tế với ông bà

87
00:01:35,370 --> 00:01:36,405
trước. Lễ nghĩa không nằm

88
00:01:36,405 --> 00:01:37,440
trên sách, nó sống trong

89
00:01:37,440 --> 00:01:38,475
từng bữa cơm, từng lời

90
00:01:38,475 --> 00:01:39,510
thưa gửi.

91
00:01:40,010 --> 00:01:41,043
Cha mẹ từng dang dở

92
00:01:41,043 --> 00:01:42,077
điều gì, đừng bắt con

93
00:01:42,077 --> 00:01:43,110
sống thay phần đời ấy.

94
00:01:43,110 --> 00:01:44,143
Con là một mầm cây

95
00:01:44,143 --> 00:01:45,177
riêng, cần đất nước và

96
00:01:45,177 --> 00:01:46,210
ánh sáng phù hợp. Dẫn

97
00:01:46,210 --> 00:01:47,243
đường cho con, nhưng đừng

98
00:01:47,243 --> 00:01:48,277
biến tình thương thành sợi

99
00:01:48,277 --> 00:01:49,310
dây trói.

100
00:01:49,810 --> 00:01:50,783
Nhiều đứa trẻ không hư,

101
00:01:50,783 --> 00:01:51,757
chỉ là chưa được lắng

102
00:01:51,757 --> 00:01:52,730
nghe. Khi con mắc lỗi,

103
00:01:52,730 --> 00:01:53,703
cha mẹ hỏi một câu

104
00:01:53,703 --> 00:01:54,677
bình tĩnh có thể mở

105
00:01:54,677 --> 00:01:55,650
ra sự thật. Nghe con

106
00:01:55,650 --> 00:01:56,623
nói không làm mất uy,

107
00:01:56,623 --> 00:01:57,597
mà giúp lời dạy chạm

108
00:01:57,597 --> 00:01:58,570
đúng chỗ.

109
00:01:59,070 --> 00:02:00,079
Dậy sớm, chào hỏi, giữ

110
00:02:00,079 --> 00:02:01,088
lời hứa, ăn cơm biết

111
00:02:01,088 --> 00:02:02,097
mời, làm sai biết xin

112
00:02:02,097 --> 00:02:03,106
lỗi. Những điều nhỏ ấy

113
00:02:03,106 --> 00:02:04,114
tạo thành gia phong. Nhà

114
00:02:04,114 --> 00:02:05,123
có nề nếp không cần

115
00:02:05,123 --> 00:02:06,132
tiếng quát lớn, vì mỗi

116
00:02:06,132 --> 00:02:07,141
người đã biết

117
00:02:07,141 --> 00:02:08,150
tự giữ mình.

118
00:02:08,650 --> 00:02:09,716
Người biết ơn sẽ không

119
00:02:09,716 --> 00:02:10,781
dễ bạc bẽo. Hãy dạy

120
00:02:10,781 --> 00:02:11,847
con nhớ công cha mẹ,

121
00:02:11,847 --> 00:02:12,912
thầy bạn, người từng giúp

122
00:02:12,912 --> 00:02:13,978
mình, và cả những ngày

123
00:02:13,978 --> 00:02:15,043
khó đã rèn mình cứng

124
00:02:15,043 --> 00:02:16,109
cáp. Lòng biết ơn là

125
00:02:16,109 --> 00:02:17,174
chiếc rễ giữ con khỏi

126
00:02:17,174 --> 00:02:18,240
bị đời cuốn trôi.

127
00:02:18,740 --> 00:02:19,851
Không có cha mẹ nào

128
00:02:19,851 --> 00:02:20,962
hoàn hảo. Lỡ nặng lời,

129
00:02:20,962 --> 00:02:22,073
hãy biết xin lỗi; lỡ

130
00:02:22,073 --> 00:02:23,184
sai, hãy biết sửa. Khi

131
00:02:23,184 --> 00:02:24,296
con thấy người lớn dám

132
00:02:24,296 --> 00:02:25,407
nhận lỗi, chúng học được

133
00:02:25,407 --> 00:02:26,518
rằng nhân cách không phải

134
00:02:26,518 --> 00:02:27,629
không sai, mà là biết

135
00:02:27,629 --> 00:02:28,740
quay về điều đúng.

136
00:02:29,240 --> 00:02:30,248
Dạy con bằng đức, không

137
00:02:30,248 --> 00:02:31,256
bằng roi, vì đức hạnh

138
00:02:31,256 --> 00:02:32,264
mới đi theo con đến

139
00:02:32,264 --> 00:02:33,272
hết đời. Cha mẹ gieo

140
00:02:33,272 --> 00:02:34,280
lời lành, làm gương tốt,

141
00:02:34,280 --> 00:02:35,288
giữ nề nếp và biết

142
00:02:35,288 --> 00:02:36,296
thương có trí tuệ, thì

143
00:02:36,296 --> 00:02:37,304
con cái lớn lên sẽ

144
00:02:37,304 --> 00:02:38,312
mang phúc trở lại cho

145
00:02:38,312 --> 00:02:39,320
gia đình.