Cổ nhân dạy, người giúp
ta một lần là tình,
giúp ta nhiều lần là
nghĩa. Nhưng nếu ta xem
lòng tốt của họ là
điều đương nhiên, ân tình
sẽ dần biến thành gánh
nặng, rồi mất đi lúc
nào không hay.
Một lời cảm ơn nhỏ
có thể giữ ấm lòng
người lâu dài. Người biết
ơn không nhất thiết trả
được ngay, nhưng luôn ghi
nhớ. Phúc khí thường ở
lại với người không quên
bàn tay từng nâng mình
qua lúc khó.
Có người được giúp lâu
ngày thì nghĩ đó là
bổn phận của người khác.
Đến khi người ta mệt,
lại trách sao không còn
như trước. Nhận ân mà
không biết đủ, chính là
tự làm mỏng
đức của mình.
Lòng tốt càng bị đòi
hỏi càng dễ nguội. Người
thương ta cũng có giới
hạn, người quý ta cũng
cần được tôn trọng. Đừng
vì một lần họ không
giúp mà phủ sạch trăm
lần họ từng chìa tay.
Nhờ người khi thật cần
là chuyện thường, nhưng dựa
dẫm lâu ngày sẽ làm
tình nghĩa nặng nề. Người
khôn nhận giúp đỡ để
đứng dậy, không nhận giúp
đỡ để nằm mãi trên
lòng thương của người khác.
Có người hiền nên ít
nói, nhưng không có nghĩa
là họ không biết đau.
Lợi dụng người mềm lòng
là gieo nghiệp xấu. Một
ngày họ quay đi trong
im lặng, ta mới hiểu
mình đã làm mất điều
quý nhất.
Một bát cơm lúc đói,
một lời khuyên lúc rối,
một lần che chở khi
nguy, đều đáng để ghi
lòng. Người biết quý ân
nhỏ sẽ không bị đời
xem nhẹ, vì trong mắt
họ mọi điều tử tế
đều có trọng lượng.
Có khi không cần trả
bằng bạc vàng. Một thái
độ tử tế, một lần
hỏi thăm, một việc làm
đúng lúc cũng là trả
ơn. Quan trọng là để
người từng giúp ta cảm
thấy lòng họ không bị
đặt nhầm chỗ.
Người nhận ân phải biết
nhớ, người cho ân cũng
đừng nên kể công. Ân
tình đẹp nhất khi hai
bên đều giữ chừng mực.
Một bên không quên, một
bên không ép, tình nghĩa
mới lâu bền.
Nếu mình không thể đáp
lại, hãy nói rõ; nếu
chưa cần, đừng nhận thêm.
Nhận quá nhiều mà không
gánh nổi sẽ thành nợ
lòng. Người có tự trọng
biết giữ khoảng cách để
ân tình không biến thành
xiềng xích.
Người từng giúp ta cũng
có đời sống riêng, nỗi
lo riêng, giới hạn riêng.
Khi họ không thể tiếp
tục, đừng trách bạc tình.
Có khi họ không đổi
lòng, chỉ là sức họ
đã cạn sau quá nhiều
lần nâng đỡ.
Cây không tưới thì khô,
tình không trân trọng thì
nhạt. Một người được đối
xử tử tế nhưng không
biết giữ gìn sẽ làm
mất dần những bàn tay
muốn giúp mình. Trân trọng
là nước nuôi ân nghĩa.
Quý nhân không tự nhiên
xuất hiện mãi. Họ ở
lại bên người có lòng
sáng, biết nhớ ân và
biết tự sửa mình. Khi
ta sống tử tế với
ân nghĩa cũ, đường đời
sau này cũng bớt lạnh.
Ân tình ban đầu nhẹ
như chén trà, nhưng tham
cầu quá mức sẽ biến
nó thành đá nặng. Nếu
không biết dừng, người giúp
cũng khổ, người nhận cũng
mất mặt. Biết đủ mới
giữ được nghĩa lâu.
Lúc ta ở đáy, ai
không chê cười mà còn
đưa tay, người ấy đáng
được đặt trong lòng. Đời
người có thể lên xuống,
nhưng nhân nghĩa không nên
lên xuống theo lợi ích.
Đừng quên người từng thương
mình lúc mình
chưa có gì.
Vậy nên, đừng lấy lòng
tốt của người khác làm
điều đương nhiên. Nhận ân
thì nhớ, được giúp thì
biết đứng dậy, gặp người
hiền thì càng phải trân
trọng. Biết ơn là giữ
đức, giữ tình và giữ
phúc cho đời mình.