Cổ nhân dạy, của cho
không bằng cách cho. Một
bát cơm nếu trao bằng
lòng kính trọng thì ấm
hơn bạc vàng, còn cho
mà khiến người nhận cúi
mặt thì phúc cũng mỏng
đi. Có người giúp một
chút đã muốn cả làng
biết. Miệng nói làm phúc,
nhưng lòng lại mong được
khen. Giúp người để khoe
mình thì cái ơn nhỏ
hóa thành cái bóng nặng
đè lên người nhận. Người
đang khó khăn đã đủ
khổ rồi. Thứ họ cần
không chỉ là cơm áo,
mà còn là một chút
thể diện được giữ lại.
Cho đúng cách là giúp
người đứng thẳng, không phải
bắt họ mang ơn đến
cúi đầu. Cùng là đưa
tay giúp đỡ, nhưng một
câu nói có thể làm
người ta ấm lòng, cũng
có thể làm họ đau
thêm. Nói, cầm lấy đi,
với ánh mắt coi thường,
khác xa câu, huynh đệ
tạm dùng, khi nào khá
hơn hãy giúp lại người
khác. Người có đức khi
giúp ai thường nói rất
nhẹ. Họ không đứng trên
cao nhìn xuống, cũng không
kể công. Họ hiểu hôm
nay mình có dư một
chút là nhờ trời đất,
nhờ người, nhờ nhiều duyên
lành hợp lại. Giúp người
là gieo thiện, không phải
đặt dây trói. Nếu cứ
nhắc đi nhắc lại công
lao của mình, cái ơn
ban đầu sẽ biến thành
món nợ nặng lòng. Người
nhận càng nhớ ơn, ta
càng không nên đem ơn
ra ép. Có khi một
chén cháo lúc đói quý
hơn mâm cỗ lúc no.
Một lời động viên lúc
tuyệt vọng quý hơn tiền
bạc đến muộn. Giúp đúng
lúc là hiểu nỗi khó
của người, không phải chỉ
đưa thứ mình dư. Có
người đem đồ cũ cho
người nghèo nhưng lời nói
lại như ném xuống. Đồ
vật có thể dùng được,
nhưng lòng người bị xước.
Một việc thiện nếu thiếu
tế nhị thì dễ thành
vết đau khó nói. Việc
thiện đẹp nhất thường không
cần tiếng trống. Một túi
gạo đặt trước cửa lúc
đêm, một khoản nợ được
xóa lặng lẽ, một bàn
tay nâng người dậy rồi
bước đi. Làm thiện âm
thầm thì phúc ở lại
lâu hơn. Người nhận cũng
nên giữ lòng biết ơn.
Đừng vì người ta cho
nhẹ nhàng mà xem đó
là điều đương nhiên. Một
lời cảm ơn chân thành
giữ cho dòng thiện lành
được chảy tiếp. Không phải
cứ cho nhiều mới là
quý. Có người nghèo chia
nửa củ khoai mà lòng
sáng như đèn. Có người
giàu cho cả rương bạc
mà lòng lạnh như đá.
Trời nhìn tâm, không chỉ
nhìn vật. Nếu giúp người
chỉ để sau này bắt
họ nghe lời mình, đó
không còn là thiện tâm.
Của cho như vậy có
mùi của tính toán. Người
có phúc giúp xong thì
lòng nhẹ, không cầm sổ
nợ trong tim. Cách cho
tốt nhất là giúp người
có đường tự đứng lên.
Cho con cá cứu một
bữa, chỉ cách thả lưới
cứu được nhiều ngày. Lòng
tốt có trí tuệ sẽ
không làm người khác quen
dựa dẫm. Khi giúp ai,
hãy nhớ giữ cho họ
một phần thể diện. Đừng
hỏi những điều khiến họ
xấu hổ, đừng nói trước
đám đông điều họ muốn
giấu. Giữ được lòng người,
phúc của mình cũng được
giữ. Một chiếc áo cũ
được giặt sạch, gấp ngay
ngắn, trao bằng hai tay,
sẽ thành món quà có
lòng. Thiện ý khiến vật
nhỏ thành lớn. Sự tôn
trọng khiến người nhận thấy
mình vẫn được xem là
người. Vậy nên, của cho
không bằng cách cho. Muốn
làm việc thiện, hãy đem
theo cả sự khiêm nhường
và lòng tôn trọng. Giúp
người mà giữ được lòng
người, ấy mới
là phúc sâu.