Cổ nhân dạy, của cho
không bằng cách cho. Một
bát cơm nếu trao bằng
lòng kính trọng thì ấm
hơn bạc vàng, còn cho
mà khiến người nhận cúi
mặt thì phúc
cũng mỏng đi.
Có người giúp một chút
đã muốn cả làng biết.
Miệng nói làm phúc, nhưng
lòng lại mong được khen.
Giúp người để khoe mình
thì cái ơn nhỏ hóa
thành cái bóng nặng đè
lên người nhận.
Người đang khó khăn đã
đủ khổ rồi. Thứ họ
cần không chỉ là cơm
áo, mà còn là một
chút thể diện được giữ
lại. Cho đúng cách là
giúp người đứng thẳng, không
phải bắt họ mang ơn
đến cúi đầu.
Cùng là đưa tay giúp
đỡ, nhưng một câu nói
có thể làm người ta
ấm lòng, cũng có thể
làm họ đau thêm. Nói,
cầm lấy đi, với ánh
mắt coi thường, khác xa
câu, huynh đệ tạm dùng,
khi nào khá hơn hãy
giúp lại người khác.
Người có đức khi giúp
ai thường nói rất nhẹ.
Họ không đứng trên cao
nhìn xuống, cũng không kể
công. Họ hiểu hôm nay
mình có dư một chút
là nhờ trời đất, nhờ
người, nhờ nhiều duyên lành
hợp lại.
Giúp người là gieo thiện,
không phải đặt dây trói.
Nếu cứ nhắc đi nhắc
lại công lao của mình,
cái ơn ban đầu sẽ
biến thành món nợ nặng
lòng. Người nhận càng nhớ
ơn, ta càng không nên
đem ơn ra ép.
Có khi một chén cháo
lúc đói quý hơn mâm
cỗ lúc no. Một lời
động viên lúc tuyệt vọng
quý hơn tiền bạc đến
muộn. Giúp đúng lúc là
hiểu nỗi khó của người,
không phải chỉ đưa thứ
mình dư.
Có người đem đồ cũ
cho người nghèo nhưng lời
nói lại như ném xuống.
Đồ vật có thể dùng
được, nhưng lòng người bị
xước. Một việc thiện nếu
thiếu tế nhị thì dễ
thành vết đau khó nói.
Việc thiện đẹp nhất thường
không cần tiếng trống. Một
túi gạo đặt trước cửa
lúc đêm, một khoản nợ
được xóa lặng lẽ, một
bàn tay nâng người dậy
rồi bước đi. Làm thiện
âm thầm thì phúc ở
lại lâu hơn.
Người nhận cũng nên giữ
lòng biết ơn. Đừng vì
người ta cho nhẹ nhàng
mà xem đó là điều
đương nhiên. Một lời cảm
ơn chân thành giữ cho
dòng thiện lành
được chảy tiếp.
Không phải cứ cho nhiều
mới là quý. Có người
nghèo chia nửa củ khoai
mà lòng sáng như đèn.
Có người giàu cho cả
rương bạc mà lòng lạnh
như đá. Trời nhìn tâm,
không chỉ nhìn vật.
Nếu giúp người chỉ để
sau này bắt họ nghe
lời mình, đó không còn
là thiện tâm. Của cho
như vậy có mùi của
tính toán. Người có phúc
giúp xong thì lòng nhẹ,
không cầm sổ
nợ trong tim.
Cách cho tốt nhất là
giúp người có đường tự
đứng lên. Cho con cá
cứu một bữa, chỉ cách
thả lưới cứu được nhiều
ngày. Lòng tốt có trí
tuệ sẽ không làm người
khác quen dựa dẫm.
Khi giúp ai, hãy nhớ
giữ cho họ một phần
thể diện. Đừng hỏi những
điều khiến họ xấu hổ,
đừng nói trước đám đông
điều họ muốn giấu. Giữ
được lòng người, phúc của
mình cũng được giữ.
Một chiếc áo cũ được
giặt sạch, gấp ngay ngắn,
trao bằng hai tay, sẽ
thành món quà có lòng.
Thiện ý khiến vật nhỏ
thành lớn. Sự tôn trọng
khiến người nhận thấy mình
vẫn được xem là người.
Vậy nên, của cho không
bằng cách cho. Muốn làm
việc thiện, hãy đem theo
cả sự khiêm nhường và
lòng tôn trọng. Giúp người
mà giữ được lòng người,
ấy mới là phúc sâu.