Cổ nhân dạy, sống ở
đời đừng để ánh mắt
người khác làm lệch lòng
mình. Người ngoài nhìn một
thoáng rồi đi, còn ta
phải sống với lựa chọn
của mình cả đời. Biết
giữ lòng ngay thẳng thì
bước chân mới vững. Lời
khen tiếng chê giống như
gió qua hiên nhà. Hôm
nay người ta khen, mai
có thể đổi lời; hôm
nay người ta chê, mai
lại quên mất. Nếu lòng
mình cứ chạy theo từng
ngọn gió, cả đời khó
bình an. Không ai có
thể sống vừa lòng tất
cả mọi người. Ta hiền
thì có người bảo yếu,
ta thẳng thì có người
bảo cứng, ta lặng im
thì có người đoán sai.
Vậy nên trước hết phải
sống sao cho không thẹn
với lòng. Miệng thiên hạ
giống như cái chum không
đáy, đổ bao nhiêu lời
giải thích cũng không đầy.
Người càng cố thanh minh
với mọi người, càng dễ
mệt lòng. Việc cần làm
là sống đúng, thời gian
sẽ tự nói thay. Người
có đạo trong lòng không
cần ngày nào cũng chứng
minh mình tốt. Họ làm
việc phải thì cứ làm,
giữ lời hứa thì cứ
giữ, giúp người thì cứ
giúp. Hương thơm thật không
cần gió mạnh vẫn có
người nhận ra. Có lúc
ta làm điều đúng mà
vẫn bị hiểu lầm. Nếu
vì thế mà đổi lòng,
hóa ra ta đã để
người khác cầm tay lái
đời mình. Người vững tâm
biết chịu một đoạn cô
đơn để giữ con đường
đúng. Tiếng vỗ tay nghe
rất vui, nhưng không phải
thước đo của nhân phẩm.
Có việc được nhiều người
khen mà chưa chắc đúng,
có việc ít người hiểu
nhưng lại giữ được nghĩa.
Người tỉnh táo nhìn vào
gốc, không nhìn vào tiếng
ồn. Lòng tự trọng giúp
ta không làm điều xấu,
còn sĩ diện khiến ta
sợ người ta nghĩ xấu.
Một bên giữ ta đứng
thẳng, một bên kéo ta
vào giả dối. Phân biệt
được hai điều ấy, lòng
người sẽ nhẹ hơn. Không
phải lời nào cũng đáng
mang vào lòng. Lời góp
ý của người thật thương
mình thì nên nghe kỹ;
lời mỉa mai của người
qua đường thì chỉ nên
để trôi qua. Biết chọn
lời mà nghe cũng là
biết giữ tâm. Ở đời,
bớt nhìn sang miệng người
khác, hãy nhìn lại việc
mình đang làm. Một người
trồng cây nếu cứ quay
đầu nghe người bàn tán,
cây sẽ khô trước khi
kịp bén rễ. Chăm việc
mình, phúc mới có chỗ
nảy mầm. Thời gian là
người công bằng nhất. Nó
làm lộ lòng giả, cũng
làm sáng lòng thật. Những
lời đồn nếu không có
gốc sẽ tự tàn, còn
người sống có đức thì
càng lâu càng được tin.
Bị người chê bai không
có nghĩa là ta phải
trở nên cay nghiệt. Nếu
vì lời xấu mà nói
lời xấu, vì ánh mắt
lạnh mà làm lòng mình
lạnh, ta đã để họ
kéo mình xuống thấp. Giữ
hiền là giữ phúc. Được
khen cũng phải tỉnh. Lời
khen dễ làm người ta
mềm chân hơn lời chê.
Nếu ai khen cũng tin,
ai tâng cũng mừng, cái
tâm sẽ dần nghiêng. Người
có phúc nghe khen thì
biết cảm ơn, nhưng vẫn
tự xét mình. Có người
đi nhanh vì muốn người
đời thấy, có người đi
chậm nhưng biết mình đang
tới đâu. Đời không hơn
nhau ở tiếng ồn trước
mắt, mà ở việc cuối
cùng ai còn giữ được
lòng lành và đường ngay.
Sống thật với điều đúng,
ban đầu có thể ít
người hiểu. Nhưng lòng an
là phần thưởng đầu tiên.
Đêm xuống không sợ nhớ
lại lời mình nói, sáng
dậy không ngại bước ra
gặp đời, ấy đã là
phúc lớn. Vậy nên, đừng
để ánh mắt người đời
làm lệch lòng mình. Nghe
điều đúng thì sửa, nghe
điều độc thì buông. Giữ
tâm ngay thẳng giữa khen chê, đường đời tự nhiên bớt chông chênh.