Cổ nhân dạy, lời chưa
nói ra còn nằm trong
tay ta, lời đã thoát
miệng thì có khi thành
dây trói. Người biết im
lặng đúng lúc không phải
vì yếu, mà vì hiểu
một câu sai thời điểm
có thể sinh ra họa.
Khi giận, miệng thường nhanh
hơn trí. Một câu buông
ra lúc máu nóng có
thể làm đau người thân,
mất bạn, hỏng việc. Người
khôn không để cơn giận
mượn miệng mình đi gây
nợ. Có những điều ta
đúng, nhưng nói hết lại
không còn đúng với đạo
làm người. Đúng mà khiến
người khác nhục, đúng mà
phá vỡ hòa khí, thì
cần thêm lòng nhân để
biết dừng. Khi ta bớt
nói, ta nghe được nhiều
hơn. Nghe giọng người, nghe
ý sau lời, nghe cả
điều chưa nói. Im lặng
đúng lúc giống như mặt
nước yên, nhờ yên mới
soi được đáy. Gặp người
đang nóng, càng tranh lời
càng như đổ dầu vào
lửa. Lúc ấy lùi một
nhịp không phải thua, mà
là giữ mình khỏi vòng
xoáy. Đợi lửa nguội, một
câu nhẹ mới có đường
đi vào lòng. Chuyện kín
nói ra một lần là
đã trao cho gió. Gió
đi qua miệng người này
đến tai người khác, cuối
cùng thành điều không còn
nhận ra. Người biết giữ
miệng là người biết giữ
phúc cho mình và cho
người. Khoe cái mình có,
mình biết, mình hơn, đôi
khi chỉ gọi thêm ganh
ghét. Phúc mỏng vì miệng
rộng, họa sâu vì lời
khoe. Người có nền tảng
thường lặng lẽ làm, để
kết quả tự lên tiếng.
Đừng vội hứa khi lòng
chưa chắc. Lời hứa nhẹ
miệng nhưng nặng trên lưng.
Người đáng tin không nói
nhiều điều đẹp, họ chỉ
nói điều mình thật sự
làm được, rồi âm thầm
làm cho trọn. Im lặng
đúng lúc không phải bỏ
mặc người khác. Đó là
dừng lại để lời sau
hiền hơn, rõ hơn, có
ích hơn. Nếu nói chỉ
để thắng, im lặng là
nhân từ với cả mình
lẫn người. Im lặng tránh
họa, nhưng không phải thấy
sai lớn mà làm ngơ.
Cổ nhân trọng sự đúng
mực: chuyện nhỏ thì nhịn,
chuyện hại người thì phải
nói bằng lời bình tĩnh.
Im lặng cũng cần có
lương tri dẫn đường. Trời
sinh hai tai một miệng,
cũng là nhắc người nghe
nhiều hơn nói. Nghe đủ
rồi mới nói, lời sẽ
bớt thừa. Người biết nghe
thường ít va vấp vì
họ không vội kết luận
bằng nửa câu chuyện. Nỗi
khổ kể sai người có
thể thành chuyện mua vui
cho thiên hạ. Không phải
ai nghe cũng thương, không
phải ai biết cũng giữ.
Người trưởng thành chọn nơi
gửi lời, và nhiều khi
chọn gửi vào chính sự
tĩnh lặng của mình. Nhiều
mối thân tình không đổ
vì chuyện lớn, mà vì
một phút không nhịn được
lời cay. Nếu lúc ấy
biết im, ngày sau còn
có đường nói lại. Giữ
được miệng trong một phút
có khi giữ được người
trong một đời. Người có
tu dưỡng không cần nói
nhiều để chứng minh mình.
Lời ít mà đúng lúc,
lòng sáng mà khiêm nhường,
tự nhiên tránh được thị
phi. Biết im lặng đúng
lúc chính là giữ phúc
trên đầu lưỡi.