Cuối làng có cây cầu
gỗ hẹp, mỗi lần chỉ
một người đi qua. Ai
chen lên đều khiến cả
hai suýt ngã. Tình nghĩa
cũng vậy, thân đến đâu
cũng cần biết nhường lối,
biết chờ lượt, để thương
quý không biến
thành va chạm.
Trước sân, người mẹ buộc
dây phơi áo giữa hai
cột tre. Buộc lỏng thì
áo rơi, kéo căng thì
dây đứt. Bà bảo, tình
người cũng vậy, gần quá
dễ ngột, xa quá dễ
nguội. Giữ ranh giới là
giữ cho tình
có chỗ thở.
Hàng xóm thường sang mượn
muối, ban đầu một nhúm,
sau thành cả hũ. Chủ
nhà không trách, chỉ đặt
một túi nhỏ ngoài hiên.
Lòng tốt nếu không có
mép bờ sẽ thành dòng
nước tràn, làm ướt cả
đôi bên.
Trong nhà cổ, cửa bếp
mở cho người thân, cửa
chính mở khi có lễ,
buồng trong thì không phải
ai cũng vào. Nhà có
nhiều cửa, lòng người cũng
có nhiều tầng. Biết ai
nên đứng ở đâu, tình
nghĩa mới không
sinh lộn xộn.
Sau vụ gặt, bạn cũ
mời nhau chén rượu rồi
nhắc chuyện vay mượn. Chủ
ruộng nâng chén, nói chuyện
vui xin để trọn đêm
nay, việc tiền nong mai
đem giấy bút ra bàn.
Tách bạch đúng lúc giữ
được cả tình lẫn nghĩa.
Hai thửa ruộng chỉ cách
nhau bờ cỏ thấp. Mỗi
mùa xê một chút, vài
năm sau không ai còn
nhớ đâu là phần mình.
Tình thân cũng vậy, đừng
lấy chữ quen để lấn
vào giờ giấc, tiền bạc,
chuyện riêng của người khác.
Cô gái có chiếc hộp
gỗ đựng thư. Em trai
tò mò muốn mở, cha
đặt tay lên nắp hộp
và lắc đầu. Thương nhau
không phải là biết hết
mọi bí mật. Có những
điều được tôn trọng thì
người ở lại mới thấy
an toàn.
Nồi canh ngon cần lửa
vừa. Lửa lớn quá thì
cạn, lửa tắt quá thì
nguội. Một mối quan hệ
cũng cần độ ấm vừa
phải. Hỏi thăm là quý,
kiểm soát là nặng. Giúp
đỡ là tốt, quyết định
thay là vượt ranh.
Khách lỡ đường xin ngủ
nhờ. Chủ nhà trải chiếu
gian ngoài, rót trà nóng,
nhưng không trao chìa khóa
kho thóc. Lòng nhân hậu
có thể rộng mà vẫn
có khóa. Người giữ ranh
giới không hẹp hòi, chỉ
hiểu niềm tin
cần thời gian.
Đầu ngõ treo chiếc chuông
nhỏ. Ai đến thì gõ
trước, chủ nhà nghe rồi
mới mở cửa. Đó không
phải nghi kỵ, mà là
phép tôn trọng. Muốn nhờ,
hãy hỏi. Muốn góp ý,
hãy lựa lúc. Muốn bước
vào, hãy chờ
người ta mở.
Người thợ mộc quý học
trò nên cho mượn dao
tốt, nhưng dặn dùng xong
phải trả đúng chỗ. Dao
sắc để lung tung sẽ
làm đau người vô ý.
Tài sản, thời gian và
lòng tin cũng cần nơi
đặt rõ ràng.
Có người sợ nói không
sẽ mất tình. Bà lão
bảo, lời từ chối tử
tế giống hàng rào thấp
quanh vườn hoa; nó không
ngăn người ngắm, chỉ ngăn
bàn chân giẫm nát. Nói
rõ từ đầu thường đau
ít hơn oán
trách về sau.
Tình nghĩa bền không phải
vì người ta dính chặt
vào nhau, mà vì ai
cũng còn khoảng trời để
thở. Người biết dừng đúng
chỗ khiến người khác yên
lòng khi đến gần. Càng
thân càng cần lễ, càng
quý càng cần chừng mực.
Đêm xuống, hai nhà cạnh
nhau cùng thắp đèn. Ánh
sáng có thể soi sang
sân bên, nhưng mỗi nhà
vẫn có cửa riêng. Sống
với nhau cũng vậy, hãy
làm ánh sáng, đừng làm
bàn tay tự tiện mở
cửa. Giữ ranh giới là
giữ tình trong trẻo.