Cổ nhân dạy, vợ chồng
khôn ngoan, ngoài cửa giữ
mặt, trong nhà sửa lỗi.
Một lời chê trước đám
đông có thể nhẹ như
gió, nhưng để lại vết
nứt rất lâu trong lòng
người chung gối.
Ngày xưa, trong một làng
ven sông có đôi vợ
chồng tên Trực và Hòa.
Trực thật thà nhưng nóng
tính, Hòa mềm mỏng nhưng
rất giữ nếp nhà. Hai
người nghèo, song vẫn được
xóm làng kính trọng.
Một phiên chợ, Trực cân
nhầm một gánh gạo cho
khách. Người mua chưa kịp
nói, Hòa đã nhận ra.
Nhưng nàng không vạch lỗi
chồng trước mặt đông người,
chỉ mỉm cười xin cân
lại cho chắc
lòng đôi bên.
Về đến nhà, Hòa mới
đặt bàn cân xuống và
nói nhỏ, chàng sai ở
tay cân, nhưng thiếp không
muốn chàng mất mặt giữa
chợ. Lỗi sửa được thì
sửa trong nhà, thể diện
mất rồi khó nhặt lại.
Trực nghe xong vừa hổ
thẹn vừa biết ơn. Ông
hiểu, người bạn đời biết
che lỗi nhỏ ngoài đường
không phải để dung túng
sai lầm, mà để giữ
cho người kia còn đủ
can đảm sửa mình.
Ít lâu sau, Hòa lỡ
làm vỡ chiếc bình quý
của mẹ chồng để lại.
Trực đang bực, suýt quát
lớn trước mặt họ hàng.
Nhưng ông nhớ lời vợ
từng giữ mặt cho mình,
bèn im lặng
gom mảnh vỡ.
Đêm xuống, Trực mới nói,
bình vỡ thì tiếc, nhưng
lời nặng trước mặt người
ngoài còn làm vỡ lòng
nhau. Từ nay, việc nhà
ta đóng cửa bảo nhau,
đừng để người ngoài xem
vết nứt mà thêm lời.
Từ đó, trong nhà họ
có một lệ. Ai thấy
người kia sai ở ngoài,
chỉ dùng ánh mắt nhắc
nhẹ; về nhà mới nói
rõ. Vì lời góp ý
đúng chỗ là thuốc, nói
sai chỗ lại thành dao.
Có người chê Hòa sợ
chồng, có người chê Trực
nể vợ. Hòa chỉ đáp,
sợ không phải là không
dám nói, mà là biết
lời nào nên nói trước
người, lời nào nên để
dưới mái nhà.
Năm ấy mất mùa, Trực
quyết định mua lúa quá
vội, khiến nhà thiếu bạc.
Hòa không kể khổ với
xóm làng, cũng không chì
chiết chồng. Nàng cùng chồng
tính lại từng khoản dưới
ngọn đèn khuya.
Trực nói, nếu nàng mắng
ta trước người ngoài, ta
có lẽ chỉ lo giữ
mặt mà quên sửa lỗi.
Vì nàng giữ danh dự
cho ta, ta mới dám
nhìn thẳng vào sai lầm
của mình.
Vài năm sau, con cái
trong nhà cũng học được
nếp ấy. Anh em có
lỗi không bêu nhau trước
khách. Người lớn không lấy
tiếng cười ngoài cửa để
đổi lấy nước
mắt trong phòng.
Người trong làng hỏi bí
quyết nhà yên. Trực đáp,
vợ chồng không phải không
thấy lỗi nhau, mà là
biết giữ người trước, sửa
lỗi sau. Giữ mặt là
giữ nghĩa, sửa lỗi là
giữ phúc.
Hãy nhớ, vợ chồng khôn
ngoan, ngoài cửa giữ mặt,
trong nhà sửa lỗi. Đừng
biến người bạn đời thành
chuyện cười cho thiên hạ.
Một mái nhà bền không
nhờ ít sai lầm, mà
nhờ biết che mưa cho
nhau rồi cùng vá lại
chỗ dột.