Cổ nhân dạy, vợ chồng
có giận cũng chớ quay
lưng. Một mái nhà không
sợ vài lời trái ý,
chỉ sợ hai người cùng
im lặng, để hơi ấm
trong lòng tắt dần mà
không ai chịu nhóm lại.
Ngày xưa, ở ven một
bến sông có đôi vợ
chồng tên Minh và Từ.
Minh chăm làm nhưng ít
nói, Từ khéo quán xuyến
nhưng hay tủi thân. Nhà
không giàu, song bữa cơm
thường có tiếng cười. Một
mùa lũ, Minh đem thóc
nhà cho người hàng xóm
mượn mà chưa bàn với
vợ. Từ biết chuyện thì
giận lắm. Nàng trách chồng
không coi mình là người
chung gánh, Minh cũng tự
ái mà bỏ ra sân.
Đêm ấy, mưa đập mái
tranh. Minh nằm ngoài gian
bếp, Từ nằm trong buồng.
Cả hai đều chờ người
kia mở lời trước. Nhưng
càng chờ, lòng càng lạnh;
càng im, chuyện nhỏ càng
hóa lớn. Sáng hôm sau,
cha già của Minh ghé
qua, thấy bếp nguội và
hai người tránh mắt nhau.
Ông không mắng, chỉ đặt
bó củi xuống rồi nói,
củi ướt còn hong được,
lòng người để lạnh lâu
thì khó bén lửa. Từ
cúi đầu nói, con chỉ
buồn vì việc lớn mà
chàng không hỏi. Cha già
đáp, buồn thì nói cho
rõ, đừng quay lưng để
người kia đoán. Người một
nhà không sợ lời thật,
chỉ sợ lòng đóng cửa.
Minh nghe vậy mới nhận
sai. Ông nói, ta thương
xóm nghèo nên vội, nhưng
quên rằng thóc là công
sức của cả hai. Làm
việc thiện mà khiến người
trong nhà tủi thân, ấy
cũng là thiếu trọn vẹn.
Từ cũng nói, thiếp giận
nên im lặng, tưởng như
vậy là giữ thể diện,
nhưng thật ra là để
chàng đứng ngoài cửa lòng
mình. Vợ chồng đã chung
mái, đừng bắt nhau làm
khách lạ trong chính nhà
mình. Từ hôm ấy, nhà
Minh đặt một lệ nhỏ.
Có giận thì vẫn thắp
bếp, vẫn chừa cho nhau
bát cơm, rồi đợi lòng
dịu xuống mà nói. Không
phải nhịn cho qua, mà
là giữ đường quay về
cho nhau. Có lần Minh
lại bực vì Từ chi
tiêu quá tay cho đám
giỗ. Ông định bỏ đi
ra quán trà, nhưng nhớ
lời cha, bèn quay lại
phụ vợ nhặt rau. Tay
còn làm việc chung thì
lòng chưa xa nhau. Từ
nhìn chồng ngồi xuống bên
mình, nước mắt bỗng rơi.
Nàng hiểu, có người ở
lại lúc đang giận còn
quý hơn trăm câu ngọt
lúc vui. Tình nghĩa bền
không phải vì không có
sóng, mà vì không bỏ
thuyền giữa dòng. Con cái
trong nhà nhìn thấy cũng
học được. Khi có lỗi,
chúng không bỏ chạy hay
đóng sầm cửa, mà biết
ngồi xuống nói một lời
xin lỗi. Nếp nhà không
truyền bằng lời giảng nhiều,
mà bằng cách người lớn
thương nhau khi khó chịu.
Người làng hỏi vì sao
nhà Minh ngày càng yên.
Cha già đáp, họ biết
giận mà không tuyệt tình,
biết buồn mà không bỏ
mặc. Trong đạo vợ chồng,
thắng một cuộc cãi mà
thua một tấm lòng thì
chẳng đáng gì. Hãy nhớ,
vợ chồng có giận cũng
chớ quay lưng. Giận thì
nói chậm lại, buồn thì
ngồi gần lại, sai thì
cùng sửa lại. Mái nhà
bền không nhờ ngày nào
cũng vui, mà nhờ lúc
không vui vẫn còn biết
nắm lấy tay nhau.