Người chụp ảnh đã đếm đến hai thì Hạ Tuấn Thành bảo nhân viên mang chiếc ghế gỗ ra khỏi khung hình.

Tôi giữ lưng ghế. Vết xước hình trăng khuyết dưới ngón tay vẫn y như mười năm trước, khi Lâm Cảnh Hoài đóng nó từ chiếc bàn học cũ của chúng tôi.

“Trong ảnh gia đình không có chỗ cho đồ vật không phù hợp,” Tuấn Thành nói.

Cả căn phòng chờ tôi buông tay. Bà nội ngồi giữa, cha mẹ tôi đứng phía sau, Hạ Minh Châu ở bên phải họ. Chiếc ghế thứ bảy là thứ duy nhất chưa được quyết định.

Cảnh Hoài dừng ngoài vạch đèn, không tự bước vào. Anh hỏi: “An Nhiên muốn tôi đứng ở đâu?”

Tôi kéo chiếc ghế về phía mình. Chân gỗ cà trên sàn đá, phát ra một tiếng khô và rõ.

“Bên cạnh tôi,” tôi nói. “Nhưng lần này, đừng đứng với tư cách anh trai.”

Bảy ngày trước, tôi đang múc bát chè hạt sen thứ sáu thì người đưa thư đặt một phong bì màu kem lên quầy.

Quán chè của mẹ nuôi tôi nằm ở cuối ngõ Thanh Chi, nơi hai chiếc xe đạp tránh nhau cũng phải nghiêng tay lái. Trưa hôm ấy, mưa bụi phủ mờ mái ngói. Tôi vừa sửa bản in cho một cuốn sách thiếu nhi vừa trông nồi chè. Việc khẩn cấp nhất của tôi vốn chỉ là ngăn cậu bé bàn số ba thả con cá giấy vào bát.

Phong bì làm mọi thứ đổi khác.

Tên người nhận viết là Hạ An Nhiên. Không phải Trần An Nhiên như trên giấy khai sinh tôi đã dùng hai mươi lăm năm.

Bên trong có thư mời dự tiệc thọ bảy mươi tuổi của Hạ lão phu nhân, một tấm thẻ ra vào khách sạn Vân Đình và mười hai trang thỏa thuận. Trang đầu gọi tôi là “con gái ruột thất lạc”. Trang cuối yêu cầu tôi không công bố quan hệ huyết thống cho đến khi hai bên hoàn tất “quá trình thích nghi cần thiết”.

Ở giữa là một con số đủ mua cả dãy quán cũ này.

Mẹ nuôi tôi, Trần Tú Mai, đặt muôi xuống.

“Con đọc hết chưa?”

“Con đang cố tìm đoạn họ hỏi con có đồng ý về làm con họ không.”

“Có không?”

“Không. Họ chỉ hỏi con muốn nhận tiền qua tài khoản nào.”

Mẹ kéo ghế ngồi đối diện. Bà không nhìn con số. Bà nhìn cách tôi gấp tờ giấy, như thể nếp gấp có thể nói thật hơn mặt tôi.

Tám tháng trước, một cuộc xét nghiệm vì bệnh sử đã cho tôi biết bà không sinh ra tôi. Ba tuần sau, kết quả đối chiếu xác nhận tôi là con ruột nhà họ Hạ, còn Hạ Minh Châu, cô con gái họ nuôi suốt hai mươi lăm năm, mới là con ruột của mẹ.

Từ đó đến nay, nhà họ Hạ cử luật sư tới ba lần. Lần đầu để xác minh. Lần hai để nói cần thời gian. Lần ba mang theo thỏa thuận này.

Tôi hỏi: “Mẹ muốn con đi không?”

Mẹ Tú Mai đáp ngay: “Mẹ muốn con tự quyết.”

Đó là câu nhà họ Hạ chưa từng nói.

Tôi gấp lá thư lại. Ngoài ngõ, một chiếc xe dừng trước mái hiên. Người bước xuống cao hơn ký ức của tôi một chút, vai áo dính mưa, tay ôm một hộp màu vẽ. Lâm Cảnh Hoài cúi đầu tránh dây phơi rồi đẩy cửa quán như thể ba năm anh đi dạy ở thành phố khác chỉ là một buổi chiều.

Mẹ nhìn anh, lại nhìn tôi.

“Bát thứ bảy có người uống rồi.”

Cảnh Hoài đặt hộp màu xuống. “Con chưa gọi món.”

“Mẹ biết.”

Tôi từng nghĩ mẹ giữ chiếc ghế thứ bảy vì quán có sáu bàn nhỏ mà nhà tôi thỉnh thoảng đông khách. Thật ra nó được đóng năm tôi mười sáu tuổi, sau khi tôi than không có chỗ cho Cảnh Hoài ngồi làm bài. Anh tháo chiếc bàn học đã gãy chân của mình, cưa bớt mặt gỗ và đóng thành một chiếc ghế thấp. Mép ghế còn vết bút chì chúng tôi dùng để đo.

Anh ngồi xuống đúng chiếc ghế ấy, không hỏi về tên trên phong bì trước mặt tôi.

“Bao giờ về?” tôi hỏi.

“Tuần trước.”

“Vậy hôm nay mới nhớ đường vào ngõ?”

“Tuần trước tôi tới ba lần. Cô Trần bảo em chưa muốn gặp ai biết chuyện.”

Mẹ Tú Mai bình thản múc chè. “Mẹ chỉ nói con bé chưa quyết định có kể cho con hay không.”

Cảnh Hoài nhìn tôi. “Bây giờ tôi được biết đến đâu?”

Câu hỏi khiến cơn giận tôi chuẩn bị sẵn không tìm được chỗ đặt xuống.

Tôi đẩy phong bì sang nhưng giữ tay trên trang cuối. “Anh được đọc thư mời. Thỏa thuận thì chưa.”

Anh chỉ đọc đúng phần tôi cho phép. Đọc xong, anh đặt giấy về đúng chiều, không hỏi tại sao nhà họ Hạ có tiền, cũng không nói tôi nên nhận hay từ chối.

“Em muốn gì?”

“Tôi muốn họ đính chính chuyện về mẹ.”

Hai ngày gần đây, một diễn đàn địa phương đã ghép danh sách hộ lý thời vụ cũ của bệnh viện với ảnh quán chè trên bản đồ mạng, rồi suy diễn rằng mẹ Tú Mai cố ý đổi hai đứa trẻ để con ruột được sống trong nhà giàu. Không bài nào có bằng chứng. Khách quen bắt đầu hỏi. Người lạ đứng ngoài chụp hình.

Nhà họ Hạ có báo cáo đủ để bác bỏ suy diễn ấy. Họ vẫn im lặng.

Cảnh Hoài hỏi: “Cô Trần muốn chuyện được xử lý thế nào?”

Mẹ chống tay lên quầy. “Cảm ơn con đã nhớ hỏi cô trước.”

Tôi hơi khựng lại.

Năm mười chín tuổi, Cảnh Hoài từng thay tôi từ chối một suất thực tập ở Bắc Kinh vì nghĩ tôi không muốn bỏ mẹ một mình. Tôi đã giận anh suốt một mùa hè. Anh xin lỗi, nhưng sau đó chúng tôi vẫn tiếp tục cư xử như hai người trong nhà: biết bát nào người kia hay dùng, biết khi nào cần đem áo mưa, và luôn tin mình có quyền đoán phần còn lại.

Ba năm anh rời Tô Châu bắt đầu từ chính thói quen ấy.

Mẹ nói: “Cô muốn họ nói đúng sự thật. Nhưng cô không muốn hai đứa biến Minh Châu thành kẻ cướp. Con bé ấy cũng bị đặt nhầm vào một cuộc đời.”

Tôi đáp: “Nếu cô ấy chịu bước ra.”

“An Nhiên.” Mẹ gọi tên tôi chậm rãi. “Con chưa gặp nó.”

Tôi im lặng.

Cảnh Hoài kéo bát chè lại gần. “Cuộc họp ở đâu?”

“Tối nay.”

“Tôi đưa em đi được không?”

“Anh vừa về đã muốn dự họp gia đình người khác à?”

“Không. Tôi chỉ đưa em tới cửa. Em muốn tôi vào thì tôi vào.”

Mẹ Tú Mai cười. “Cuối cùng cũng học được cách hỏi.”

Cảnh Hoài cúi xuống ăn chè. Tai anh đỏ lên như hồi mười sáu tuổi bị bắt gặp viết tên tôi lên mặt sau tập vẽ. Tôi đã nhìn thấy cái tên ấy nhưng giả vờ không biết, vì khi đó cách an toàn nhất để giữ một người là gọi họ thành anh trai.

Buổi họp kín diễn ra trong phòng khách nhà họ Hạ, một căn nhà lớn đến mức tiếng giày của tôi phải đi qua hai lớp hành lang mới tới được chỗ những người có cùng huyết thống đang ngồi.

Hạ Đình Sơn, cha ruột tôi, đứng dậy trước. Ông có đôi mắt giống tôi đến khó chịu. Bên cạnh là Tô Uyển Dung, người mẹ đã sinh ra tôi rồi nuôi Hạ Minh Châu suốt hai mươi lăm năm. Bà nắm khăn tay, môi mấp máy nhưng không gọi tên tôi.

Hạ Tuấn Thành ngồi cạnh cửa sổ, trước mặt là một tập hồ sơ đã phân màu. Anh ta hơn tôi sáu tuổi, là người điều hành quỹ gia đình và cũng là người nói nhiều nhất trong ba lần gặp trước.

Bà nội chưa có mặt. Minh Châu cũng không.

Tuấn Thành mở đầu: “Chúng ta cần thống nhất cách xuất hiện ở tiệc thọ. Truyền thông đã nhận danh sách khách.”

Tôi ngồi xuống chiếc ghế đối diện. “Tôi chưa đồng ý dự.”

Uyển Dung nhìn tôi, vẻ đau đớn hiện lên rồi biến mất. “Mẹ mong con đến.”

Đó là lần đầu bà gọi mình là mẹ trước mặt tôi. Nhưng câu tiếp theo mới là điều bà đã chuẩn bị.

“Chỉ là tạm thời, con có thể xuất hiện với tư cách con gái của một ân nhân cũ. Sau bữa tiệc, chúng ta sẽ chọn dịp thích hợp để nói với mọi người.”

“Tôi phải làm khách trong ảnh gia đình mình bao lâu?”

Đình Sơn nhíu mày. “Không ai coi con là khách.”

“Tấm thẻ của tôi ghi khu khách mời. Thỏa thuận ghi tôi không được dùng họ Hạ. Danh sách ảnh không có tên tôi.”

Tuấn Thành đẩy một bản phụ lục tới. “Đây là biện pháp chuyển tiếp. Minh Châu đã sống trong gia đình này hai mươi lăm năm. Nếu công bố đột ngột, em ấy sẽ bị tổn thương.”

“Tôi không yêu cầu đuổi cô ấy.”

“Nhưng sự tồn tại của cô đã tạo sức ép ấy.”

Lần đầu tiên, tôi hiểu vì sao người ta có thể làm đau ai đó mà vẫn giữ giọng lịch sự. Chỉ cần biến sự thật của người kia thành một vấn đề quản trị.

Tôi không đẩy bản phụ lục trả lại. Tôi lấy bút, viết lên trang đầu ba dòng.

Một, nhà họ Hạ công khai xác nhận tôi là con ruột bị trao nhầm.

Hai, đính chính rằng Trần Tú Mai không cố ý đổi trẻ.

Ba, mọi quan hệ và hỗ trợ tài chính sẽ được thảo luận riêng, không gắn với việc tôi im lặng.

Tôi xoay giấy về phía họ.

“Đây là điều kiện của tôi.”

Đình Sơn nhìn những dòng chữ. “Con đang ép cả gia đình lựa chọn trong lúc chưa đủ thông tin.”

“Tám tháng chưa đủ sao?”

Uyển Dung khẽ nói: “An Nhiên, mẹ cần thêm thời gian để Minh Châu chấp nhận.”

“Còn mẹ Tú Mai của tôi cần bao lâu để hết bị gọi là kẻ đổi con?”

Không ai trả lời.

Tôi đứng lên. Tuấn Thành cũng đứng, chắn nửa lối đi nhưng không chạm vào tôi.

“Cô nên hiểu,” anh ta nói, “gia đình không vận hành bằng tối hậu thư.”

“Tôi cũng không.” Tôi nhìn bản thỏa thuận. “Nên tôi không ký.”

Cảnh Hoài đợi ngoài cổng. Anh đang ngồi trên bậc đá, hộp màu đặt bên chân. Khi thấy tôi, anh đứng lên nhưng không hỏi cuộc họp kết thúc thế nào.

“Tôi muốn đi bộ,” tôi nói.

Anh cầm ô bước bên trái, giữ đúng khoảng cách để vai tôi không chạm vào anh. Đi hết một con phố, tôi mới nhận ra anh nghiêng ô về phía tôi nhiều hơn. Nửa vai anh đã ướt.

“Anh có thể che cho mình một chút.”

“Được.” Anh dịch cán ô vào giữa. “Còn chuyện kia, em muốn tôi nghe không?”

Tôi kể toàn bộ. Đến đoạn Uyển Dung xin tôi làm con của một ân nhân, giọng tôi vẫn bình thường. Chỉ khi nhắc tới ba dòng mình viết, cổ họng mới đau.

Cảnh Hoài nói: “Ba điều ấy không đòi ai mất con.”

“Tôi biết.”

“Nhưng em đang sợ họ vẫn chọn cách không chọn em.”

Tôi dừng dưới mái hiên một hiệu sách đã đóng cửa. “Anh về đây để làm giáo viên hay để phân tích tôi?”

“Làm giáo viên. Phân tích em là thói quen cũ. Tôi đang cố bỏ.”

Câu trả lời quá thẳng khiến tôi bật cười dù mắt nóng lên.

Anh nhìn mưa trước mặt. “Nếu họ không đồng ý, em sẽ làm gì?”

“Không dự tiệc. Không nhận tiền. Không bước vào nhà ấy nữa.”

“Đó là điều em muốn, hay là cách em rời đi trước khi họ kịp từ chối?”

Tôi không trả lời.

Anh cũng không ép.

Hai ngày sau, Hạ Minh Châu hẹn tôi tại một quán trà cạnh bảo tàng. Cô tới sớm, ngồi thẳng lưng trước một bình trà chưa rót. Tóc cô búi thấp, cổ tay đeo chiếc vòng ngọc có lẽ đã qua vài đời nhà họ Hạ.

Người ngoài có thể nhìn chúng tôi và nghĩ chúng tôi giống nhau vì cùng tuổi, cùng tóc đen, cùng im lặng khi khó xử. Tôi chỉ thấy mọi điểm khác. Cách nhân viên gọi tên cô mà không cần hỏi. Cách cô biết tách trà nào thuộc về mình. Cách căn phòng dường như đã chừa sẵn một chỗ cho cô.

Minh Châu lên tiếng trước. “Tôi đã đọc ba điều kiện của cô.”

“Tôi không yêu cầu cô rời nhà họ Hạ.”

“Tôi biết.”

“Vậy cô muốn gì?”

Cô nhìn xuống chiếc vòng. “Bà nội bị cao huyết áp. Tiệc thọ có hơn hai trăm khách. Nếu chuyện này công khai ngay, bà có thể…”

“Tôi không định bước lên sân khấu giật micro.”

“Nhưng chỉ cần cô xuất hiện bằng đúng thân phận, mọi người sẽ hỏi tôi là ai.”

“Cô vẫn là Hạ Minh Châu.”

“Còn là con của họ không?”

Câu hỏi ấy làm phần đáp trả sắc nhất trong tôi dừng lại.

Tôi nói: “Cô muốn câu trả lời từ tôi, nhưng tôi là người duy nhất không thể cho cô.”

Minh Châu ngẩng lên. Mắt cô đỏ nhưng không khóc. “Mẹ… bà Tô nói cần thời gian. Cha nói sẽ lo cho cả hai. Anh Tuấn Thành nói nếu chúng ta cùng im lặng qua bữa tiệc, sau đó mọi chuyện sẽ dễ hơn.”

“Dễ cho ai?”

Cô không đáp.

Tôi hỏi: “Cô có biết tin đồn về mẹ Tú Mai không?”

“Tôi biết có người đang bàn tán.”

“Cô có tin bà cố ý đổi chúng ta?”

Minh Châu siết tay quanh tách trà. “Tôi không biết chuyện gì xảy ra hôm đó.”

“Tôi cũng không. Nhưng tôi biết bà chưa từng lấy của cô thứ gì. Bà nuôi tôi bằng tiền bán từng bát chè. Nếu nhà họ Hạ muốn giữ cô, họ không cần biến bà thành tội phạm.”

“Tôi không yêu cầu họ làm vậy.”

“Nhưng cô đang đồng ý với cái giá ấy.”

Cô tái mặt. Tôi biết mình vừa nói đúng phần đau nhất và cũng bất công nhất. Minh Châu không tạo ra thỏa thuận. Cô chỉ đang nắm lấy chiếc ghế duy nhất mình từng biết.

Cô nói nhỏ: “Nếu tôi gọi cô là chị em, cô có gọi người sinh ra tôi là mẹ không?”

“Tôi chưa biết.”

“Vậy tại sao cô đòi tôi biết ngay?”

Tôi không có câu trả lời tốt.

Trước khi rời đi, Minh Châu đặt lên bàn một tấm thiệp. “Chiều nay chụp ảnh gia đình trước tiệc. Mẹ muốn cô tới thử. Danh nghĩa vẫn như họ đã nói.”

“Tôi sẽ tới.”

Cô nhìn tôi, ngạc nhiên.

“Tôi chưa nói mình sẽ đứng ở đâu.”

Phòng chụp ảnh của khách sạn Vân Đình sáng đến mức mọi người trông như đã được gọt hết bóng tối. Bà nội ngồi trên ghế bọc nhung ở giữa. Cha, mẹ, Tuấn Thành và Minh Châu đứng quanh bà. Người chụp ảnh xếp sáu vị trí rồi nhìn tôi như nhìn một con số thừa.

Tôi mang theo chiếc ghế gỗ từ quán chè.

Cảnh Hoài đưa tôi và chiếc ghế tới cửa. Trước khi vào, anh hỏi: “Em muốn tôi đợi ngoài hành lang hay vào trong?”

“Vào. Nhưng chỉ khi tôi gọi.”

Anh gật đầu và đứng ngoài vạch đèn.

Uyển Dung bước tới. “An Nhiên, con có thể đứng cạnh mẹ trong một tấm riêng. Tấm chính dùng cho khách mời, chúng ta chưa…”

“Tôi hiểu.” Tôi đặt chiếc ghế ở đầu hàng. “Tôi cũng chưa quyết định mình có ở trong tấm chính không.”

Người chụp ảnh đếm thử. Một. Hai.

Tuấn Thành bảo nhân viên mang chiếc ghế ra ngoài.

Tôi giữ lưng ghế, đúng nơi vết xước hình trăng khuyết nằm dưới ngón tay. Cả căn phòng có bà nội, cha mẹ, Tuấn Thành, Minh Châu, người chụp ảnh và hai nhân viên. Không ai đổi vị trí. Chưa ai quyết định chiếc ghế được ở lại.

Cảnh Hoài vẫn ngoài vạch đèn. Anh không nhìn Tuấn Thành. Anh nhìn tôi.

“An Nhiên muốn tôi đứng ở đâu?”

Lần này, câu hỏi không chỉ nói về căn phòng.

Tôi kéo chiếc ghế về phía mình. Chân gỗ cà trên sàn đá, phát ra tiếng khô và rõ.

“Bên cạnh tôi,” tôi nói. “Nhưng lần này, đừng đứng với tư cách anh trai.”

Cảnh Hoài không bước vào ngay. “Em chắc chứ?”

“Tôi chắc anh có thể đứng cạnh. Phần còn lại, chúng ta nói sau.”

Anh mới đi qua vạch đèn.

Tôi không ngồi vào giữa nhà họ Hạ. Tôi đặt ghế ở mép khung, nơi không ai có thể giả vờ tôi đã được tiếp nhận, cũng không thể cắt tôi khỏi ảnh mà không để lại một khoảng trống nhìn thấy được.

Người chụp ảnh hỏi Tuấn Thành: “Chụp thế này sao?”

Tôi trả lời trước: “Chụp thế này.”

Minh Châu nhìn chiếc ghế, rồi dịch sang một bước để khoảng cách giữa chúng tôi không còn đủ cho một người khác đứng vào. Cô chưa gọi tôi bằng bất cứ quan hệ nào. Nhưng lần đầu tiên, cô không để gia đình dùng mình làm bức tường.

Máy ảnh chớp sáng.

Tôi biết một bức ảnh không thể cho tôi một gia đình. Nhưng tiếng chân ghế trên sàn đã cho tôi điều khác: bằng chứng rằng tôi có thể ở lại trong một căn phòng mà không cần nhận vị trí người khác sắp sẵn.

Khi ra hành lang, Cảnh Hoài hỏi: “Phần còn lại em muốn nói bây giờ không?”

Tôi nhìn anh. “Chưa.”

“Được.”

“Anh không thất vọng à?”

“Có.” Anh cười nhẹ. “Nhưng thất vọng không cho tôi quyền thúc em.”

Tôi bỗng nhớ năm mười sáu tuổi, anh đã đóng chiếc ghế trong một buổi chiều vì tôi chỉ buột miệng nói quán thiếu chỗ. Ngày ấy, tôi coi việc anh đoán được mong muốn của mình là bằng chứng thân thiết. Bây giờ, chính việc anh chờ câu trả lời mới khiến khoảng cách giữa chúng tôi trở nên nguy hiểm.

Ở cuối hành lang, Tuấn Thành đang gọi điện. Anh ta quay lưng nhưng giọng vọng rõ.

“Dùng tấm không có ghế,” anh ta nói. “Danh sách vẫn giữ nguyên.”

Tôi nhìn Cảnh Hoài. Anh đã nghe thấy, nhưng không bước tới giành điện thoại hay chất vấn thay tôi.

Tôi quay lại phòng chụp.

“Anh Tuấn Thành,” tôi gọi.

Anh ta hạ máy.

“Tấm ảnh nào được phát hành là lựa chọn của anh. Việc tôi có tiếp tục dự bữa tiệc hay không là lựa chọn của tôi.”

“Cô đang đe dọa gia đình?”

“Không.” Tôi chỉ vào chiếc ghế. “Tôi đang nói trước hậu quả.”

Lần đầu tiên, vẻ bình tĩnh của anh ta rạn đi một chút.

Và tôi hiểu năm ngày còn lại sẽ không phải cuộc tranh giành xem ai được ngồi vào nhà họ Hạ. Nó sẽ là cuộc buộc từng người trong căn nhà ấy nói rõ họ sẵn sàng xóa ai để giữ nguyên bức ảnh của mình.