đen. “Anh nói giống như đã chuẩn bị sẵn lối ra.” “Có lối ra thì người ở lại mới là tự nguyện.” Tôi nghĩ câu đó rất đúng. Cũng vì quá đúng, tôi không hỏi vì sao anh hiểu nó rõ đến thế. Lần xuất hiện chung đầu tiên diễn ra ở nhà tổ bên tôi. Ban nghi lễ xếp chỗ cho bữa cơm thử, trên mỗi ghế có một bảng gỗ nhỏ. Trước chỗ của Cảnh Tuyên là tên anh. Trước chỗ tôi lại ghi: “Người thay Tạ Minh Châu”. Tôi cầm bút lông trên bàn lễ, gạch dòng chữ ấy rồi viết “Tạ Minh Dao”. Bác Quang Dụ nhìn thấy, giọng lạnh xuống. “Đây là bảng phân vai, không phải nơi cháu tùy ý sửa.” “Người ngồi ở đây là cháu. Nếu cần tên, dùng tên cháu.” “Cháu thay Minh Châu thì ghi như vậy có gì sai?” “Tôi thay vị trí, không thay tên.” Cảnh Tuyên kéo ghế ngồi xuống cạnh tôi. Anh không giành bút, cũng không nói thay. Chỉ khi bác Quang Dụ định gọi người mang bảng khác đến, anh mới lên tiếng: “Nếu bảng tên của Minh Dao bị đổi, bảng của cháu cũng bỏ.” Bác Quang Dụ hỏi: “Vì sao?” “Vì một bức ảnh không thể vừa dùng tên thật của người này, vừa xóa tên thật của người kia.” Không ai đáp. Bảng tên tôi viết vẫn được giữ lại. Đó là phần thưởng đầu tiên tôi nhận được từ cuộc hôn nhân kỳ lạ này. Không phải một món quà, cũng không phải màn bảo vệ ồn ào. Chỉ là quyền ngồi dưới tên của chính mình. Sau bữa cơm, người phụ trách ảnh yêu cầu chúng tôi đứng sát để chụp thử. Ông ấy bảo Cảnh Tuyên đặt tay lên vai tôi, rồi lại bảo tôi tựa đầu vào anh cho “có không khí vợ chồng”. Tôi chưa kịp từ chối, Cảnh Tuyên đã quay sang hỏi rất nhỏ: “Cô thấy thế nào là được?” “Đứng cạnh là đủ.” Anh gật đầu, nói với người chụp ảnh: “Chúng tôi đứng cạnh. Không cần tạo dáng khác.” Người kia cười trừ. “Hai vị mới cưới mà khách sáo quá.” Tôi đáp: “Bức ảnh gia đình cần nhìn rõ mặt, đâu cần diễn cảnh phim.” Mấy người trẻ phía sau bật cười. Không khí căng thẳng dịu đi. Trong bức ảnh hôm ấy, vai