nay để phần sau quyết định.”

Chúng tôi bước vào đại sảnh.

Bác Quang Dụ đã sắp chỗ. Trước ghế tôi là tấm bảng “nàng dâu đại diện”. Trước ghế Cảnh Tuyên là “người giữ ấn”. Tên Minh Châu và Gia Hạo không xuất hiện ở bất kỳ hàng nào.

Người phụ trách gọi mọi người ổn định. Máy ảnh được dựng trước sân khấu. Hơn ba mươi người ngồi xuống, tiếng nói chuyện dần nhỏ lại.

Tôi không ngồi.

Bác Quang Dụ nhìn tôi. “Minh Dao, vào vị trí.”

Tôi cầm tấm bảng gỗ lên.

“Cháu đang sửa vị trí.”

Tôi tháo tấm thẻ giấy khỏi khung, đặt nó lên bàn. Từ túi xách, tôi lấy bảng tên đã viết ở căn hộ. “Tạ Minh Dao” hiện rõ trên nền gỗ.

Phía sau vang lên những tiếng xì xào.

Chú Trường Lâm đứng dậy. “Hôm nay không phải lúc gây chuyện.”

“Đúng,” tôi nói. “Vì vậy chúng cháu chỉ nói điều cần thiết để bức ảnh không ghi sai.”

Cảnh Tuyên bước khỏi ghế. Anh lấy chiếc ấn đá từ hộp, đặt xuống cạnh chiếc nhẫn chưa đeo.

“Cháu trả quyền đại diện,” anh nói. “Gia Hạo từ chối cuộc liên hôn trước. Cháu tự nguyện thay, không phải người được chọn ban đầu.”

Chú Trường Lâm quát: “Cảnh Tuyên, cháu có biết mình đang trả lại thứ gì không?”

“Biết. Vì biết nên cháu mới trả.”

Bác Quang Dụ nhìn sang tôi. “Cháu đã chuẩn bị việc này từ bao giờ?”

“Từ khi bác dùng tên của Minh Châu để buộc chúng cháu giữ vai trò vĩnh viễn.”

“Cháu nghĩ chỉ cần đổi tấm bảng là thay được quy củ một trăm năm sao?”

“Không. Cháu chỉ đổi tấm bảng để quy củ không thay tên con người.”

Bác Quang Dụ ra hiệu cho người phụ trách cất máy ảnh. “Nếu hôm nay hai đứa bỏ vị trí, tên Minh Châu và Gia Hạo sẽ không còn trong gia phả.”

“Bác không cần nói thay họ.”

Tôi quay về phía cửa.

Minh Châu bước vào trước, tay ôm chiếc hộp gốm đã phục chế. Gia Hạo đi bên cạnh, mang áo đầu bếp sạch sẽ, không cầm túi đồ nào nhờ người khác giữ nữa.

Minh Châu đứng giữa lối đi.

“Cháu tự từ chối đăng ký kết hôn. Minh Dao không xúi cháu. Chị ấy thay cháu vì muốn