Muốn em ở lại thì phải nói. Muốn có không gian cũng phải nói. Và dù đã kết hôn, mỗi người vẫn có quyền từ chối bất kỳ điều gì.”

“Anh đồng ý.”

“Anh trả lời nhanh quá.”

“Vì anh đã nghĩ về những điều ấy suốt hai đêm em rời nhà.”

Tôi nhìn chiếc ấn bị bỏ lại, căn nhà tổ không còn dành cho chúng tôi, những mối quan hệ có thể sẽ lạnh nhạt từ ngày mai. Nếu giữ hôn nhân lúc này, chúng tôi không nhận được ghế giữa, chỗ ở hay lời giới thiệu nào. Chỉ nhận một người đã nhìn thấy phần xấu nhất trong thói quen hy sinh của mình.

Tôi đeo nhẫn vào tay.

“Vậy câu trả lời là có.”

Cảnh Tuyên không lập tức ôm tôi. Anh hỏi: “Anh có thể đeo chiếc còn lại không?”

Tôi gật đầu.

Anh cầm nhẫn, đeo vào tay mình. Sau đó anh chìa tay ra, lòng bàn tay ngửa lên. Tôi đặt tay vào tay anh.

Không có tiếng vỗ tay, bởi chẳng còn ai nhìn. Chỉ có hai bảng tên thật nằm cạnh nhau và hai chiếc nhẫn không còn là đạo cụ.

Chúng tôi không chuyển vào căn nhà trong khuôn viên nhà tổ. Căn hộ thuê vẫn đủ cho hai bàn làm việc, hai phòng riêng và một bàn ăn thường xuyên có hai bát mì.

Tôi nhận dự án bảo tàng ở ngoại ô. Những tháng đầu rất bận. Có hôm tôi về sau mười một giờ, có hôm phải đi từ lúc trời chưa sáng. Cảnh Tuyên cũng nhận làm con đường bậc thang trong khu dân cư cũ. Anh thử nhiều cách đặt đèn để ánh sáng không hắt thẳng vào cửa sổ người dân.

Chúng tôi không biến hôn nhân thành phần thưởng cho việc từ bỏ nghề. Ngược lại, đôi khi nó chỉ là một người nhớ để phần cơm, một người kiểm tra ô trước ngày mưa, và hai người cùng tranh luận xem ai đã dùng hết giấy ghi chú trên tủ lạnh.

Minh Châu tiếp tục học phục chế. Em không bị xóa tên, nhưng căn phòng ở nhà tổ vẫn bị khóa trong ba tuần. Sau đó bác Quang Dụ gửi chìa khóa qua một người cô, không kèm lời xin lỗi. Minh Châu nhận chìa, nhưng không chuyển về. Em nói giữ quyền