Sáng hôm sau, chúng tôi gọi toàn bộ thợ trong xưởng đến quanh chiếc bàn dài. Tôi đặt hợp đồng Minh Hồ, dự thảo của Quỹ Tĩnh Lan và danh sách đơn hàng nhỏ thành ba chồng riêng biệt. Không có bản nào đủ tốt. Nếu ký hợp đồng cũ, xưởng có tiền ngay nhưng mất quyền với các mẫu tạo trong chương trình. Nếu chờ quỹ được mở lại, không ai biết phải chờ bao lâu. Nếu nhận các đơn nhỏ Gia Hân tìm được, tám người phải tạm nghỉ và phần còn lại nhận ít tiền hơn trong ba tháng. Tôi kể hết, kể cả việc mình có quyền phủ quyết dự án và đã định dùng nó trước khi hỏi mọi người. Cô Lưu nghe xong, khoanh tay. “Cô nghĩ chúng tôi sẽ chọn thế nào?” “Trước đây tôi nghĩ mọi người sẽ muốn giữ quyền thiết kế bằng mọi giá.” “Còn bây giờ?” “Bây giờ tôi biết chữ mọi giá thường do người không trả giá nói ra.” Một người thợ lớn tuổi hỏi Gia Hân: “Cô là người nhà họ Ninh. Nếu chúng tôi từ chối, cô có bảo đảm công ty không chặn các đơn khác không?” Gia Hân không hứa điều cô không thể làm. “Không. Tôi chỉ có thể cung cấp thư giao việc, danh sách khách hàng tôi đã liên hệ và công khai rút tên khỏi dự án nếu Ninh thị tiếp tục dùng mẫu của xưởng. Tôi không kiểm soát cha tôi.” Câu trả lời làm vài người thất vọng, nhưng không ai bị lừa bởi một lời bảo đảm rỗng. Cuộc họp kéo dài hơn hai giờ. Cuối cùng, hai mươi sáu người bỏ phiếu nhận các đơn nhỏ và giữ quyền thiết kế. Sáu người chọn hợp đồng lớn vì gia đình họ không thể chờ. Chúng tôi không gạt sáu lá phiếu ấy khỏi biên bản. Cô Lưu đề nghị dùng khoản dự phòng còn lại trả trước một tháng cho tám người tạm nghỉ, sau đó ưu tiên họ khi có đơn mới. Tôi ký tên dưới quyết định cùng đại diện thợ. Gia Hân không ký. Cô nói mình chỉ cung cấp phương án, không có quyền biểu quyết thay xưởng. Lần đầu tiên từ khi cầm con dấu quỹ, tôi biết mình sẽ dùng nó cho điều gì. Không phải để trả thù nhà họ Ninh. Không phải để đổi một vị trí trong gia phả. Tôi sẽ phủ quyết dự án cũ và yêu cầu một phiên biểu quyết mới, nơi người làm ra sản phẩm có ghế chính thức trong hội đồng. Nhưng Ninh Chính Dương hành động trước. Trưa hôm đó, tất cả cửa hàng trong danh sách Gia Hân tìm được đều nhận thư từ Ninh thị. Nội dung không đe dọa trực tiếp. Thư chỉ nhắc rằng Xưởng Thanh Kiều đang có tranh chấp quyền sở hữu mẫu và hợp tác lúc này có thể tạo rủi ro. Bốn cửa hàng rút đơn ngay. Đến tối, sáu cửa hàng khác xin thêm thời gian. Khoản tiền đủ giữ hai mươi bốn người trong ba tháng co lại chỉ trong vài giờ. Gia Hân đọc từng thư trả lời trên điện thoại. Gương mặt cô trắng bệch. “Danh sách chỉ có trong máy em.” Tôi nhìn cô. “Cô đã gửi cho ai?” “Không ai.” “Trợ lý của cô?” “Em tự liên hệ.” “Vậy cha cô biết bằng cách nào?” Gia Hân mở miệng rồi khép lại. Tôi nhớ bức thư của bà nội. Nhớ việc cô biết phòng lưu niệm. Nhớ cách cô luôn có mặt đúng lúc với thứ tôi cần. Mọi nghi ngờ vừa lắng xuống lại nổi lên. “Cô vẫn đang báo cho ông ấy?” “Không.” “Danh sách không tự đi khỏi máy.” “Chị nghĩ em phá kế hoạch do chính em làm cả đêm sao?” “Tôi không biết cô nghĩ gì. Cô đã sống hai mươi bốn năm bằng cách làm người họ cần.” Gia Hân lùi một bước như vừa bị tát. “Vậy đây mới là điều chị thật sự nghĩ.” “Tôi đang hỏi.” “Không. Chị đã kết luận rồi mới đặt dấu hỏi ở cuối.” Cô cầm áo khoác bỏ đi. Tôi không ngăn lại. Sáng hôm sau, Gia Hân không đến. Các cửa hàng còn lại cũng lần lượt rút đơn. Xưởng chỉ còn đủ tiền hoạt động tám ngày như trước. Tôi đã muốn bảo vệ lựa chọn của mọi người, nhưng lựa chọn ấy đang khiến họ mất việc thật. Đến ngày thứ ba, tám thợ nhận thông báo tạm nghỉ. Không ai trách tôi trước mặt, điều đó còn khó chịu hơn bị trách. Cô Lưu tháo tạp dề, gấp vuông rồi đặt vào ngăn kéo. “Tôi sẽ quay lại khi có việc,” cô nói. “Tôi xin lỗi.” “Đừng xin lỗi thay cho kế hoạch. Hoặc sửa nó, hoặc thừa nhận nó thất bại.” Cánh cửa xưởng khép lại sau lưng tám người. Đó là thứ không thể lấy lại bằng một câu xin lỗi. Dù họ có quay về, tiền của những ngày nghỉ vẫn đã mất. Niềm tin rằng tôi luôn tính được đường sống cũng đã sứt đi. Tối đó, Ninh Chính Dương đến xưởng. Ông không mang trợ lý. Ông đứng giữa các bàn trống, nhìn những cuộn lụa chưa nhuộm như nhìn một phép tính đã có đáp án. “Con thấy chưa?” ông nói. “Quyền lựa chọn không trả được lương.” “Tại sao ông biết danh sách khách hàng?” “Gia đình có cách bảo vệ lợi ích của mình.” “Ông theo dõi Gia Hân?” “Cha chỉ cần biết con bé đang bị ai dẫn sai đường.” Ông đặt một bản thỏa thuận mới lên bàn. Lần này, điều kiện được viết rõ hơn. Tôi đồng ý dự án quỹ. Ninh thị khôi phục toàn bộ đơn hàng. Lễ nhập gia phả diễn ra, tên tôi được thêm vào, Gia Hân giữ nguyên vị trí. Đổi lại, tôi không can thiệp vào việc quản lý quỹ trong ba năm. “Cả hai đứa đều có chỗ,” ông nói. “Không ai phải mất gì.” “Tám người vừa mất việc.” “Vì con muốn chứng minh mình đúng.” Câu ấy đánh trúng điều tôi sợ nhất. Nếu tôi ký, ngày mai họ có thể trở lại. Nếu không ký, tôi đang yêu cầu người khác tiếp tục trả giá cho quyền mà mình nắm. Tôi cầm bút lên. Ninh Chính Dương tưởng mình đã thắng. Ông thả lỏng vai. Nhưng cây bút trên bàn là màu đen, không phải màu đỏ. Tôi viết một dòng dưới bản thỏa thuận. Tôi đồng ý trình đề nghị này trước toàn thể người lao động và hội đồng quỹ, kèm mọi điều kiện về quyền thiết kế, quyền biểu quyết và thời hạn ba năm. Sau đó tôi ký tên vào dòng mình vừa viết. Ninh Chính Dương giật tờ giấy lại. “Con đang làm trò gì?” “Ông nói đây là phương án không ai mất gì. Vậy không cần giấu.” “Đây là chuyện gia đình.” “Tiền lương của ba mươi hai người không phải chuyện gia đình ông.” Ông xé bản thỏa thuận ngay trước mặt tôi. Tôi nhìn những mảnh giấy rơi xuống bàn. “Cảm ơn,” tôi nói. “Vì điều gì?” “Vì chứng minh đề nghị đó không chịu nổi ánh sáng.” Ông bỏ đi mà không mang những mảnh giấy theo. Tôi gom chúng lại, cho vào một phong bì. Nó không đủ làm bằng chứng cho toàn bộ kế hoạch, nhưng đủ chứng minh ông từng dùng đơn hàng đổi lấy quyền biểu quyết. Duy An đến xưởng sau khi tôi gọi. Anh kiểm tra từng mảnh giấy nhưng không nhận phong bì. “Tôi không còn là người phù hợp giữ bằng chứng riêng cho cô,” anh nói. “Tại sao?” “Vì tôi đại diện thủ tục của quỹ. Nếu cô định khiếu nại hành vi gây áp lực, cô cần một người tư vấn độc lập khác hoặc gửi thẳng cho hội đồng có biên nhận.” “Anh có thể giả vờ không thấy xung đột đó.” “Có thể. Nhưng sau này, nếu ai nói quyết định của cô do tôi dẫn dắt, cô sẽ mất chính thứ cô đang bảo vệ.” Anh viết tên hai tổ chức hỗ trợ pháp lý lên một tờ giấy, rồi đẩy về phía tôi. “Cô có thể chọn một nơi, chọn nơi khác hoặc không chọn. Tôi chỉ xác nhận quy trình tiếp nhận bằng chứng của hội đồng.” Tôi nhìn nét chữ ngay ngắn của anh. “Anh không thấy mệt vì luôn đứng đúng phía đường kẻ sao?” “Có.” “Vậy sao vẫn đứng?” “Vì người có nhiều quyền hơn thường gọi việc bước qua đường kẻ là quan tâm.” Anh nhìn những bàn làm việc trống. “Nhưng giữ ranh giới không có nghĩa bỏ mặc. Nếu cô muốn, tôi có thể ở lại khi cô gọi cho đại diện thợ. Không nói thay, chỉ làm chứng rằng cô đã cho họ đủ thông tin.” Tôi gật đầu. “Ở lại đi.” Đó không phải một lời cứu giúp. Chỉ là sự có mặt đúng giới hạn, và lúc ấy tôi cần điều đó hơn một người hứa sẽ giải quyết tất cả. Cuộc gọi chưa bắt đầu thì Gia Hân xuất hiện. Cô đặt điện thoại lên bàn, mở phần cài đặt rồi đưa cho tôi xem. Trong máy có một phần mềm đồng bộ do bộ phận kỹ thuật Ninh thị cài từ hai năm trước, khi cô dùng điện thoại để truy cập tài liệu công ty. Danh bạ, lịch hẹn và nhiều thư trao đổi của cô được sao lưu vào tài khoản doanh nghiệp. “Em không biết họ vẫn còn quyền truy cập,” cô nói. Tôi nhìn những dòng thông báo đăng nhập. “Cô tìm ra bằng cách nào?” “Em hỏi người từng cài máy. Anh ấy không dám đưa tài liệu, nhưng chỉ cho em nơi xem lịch sử.” Cô đặt thêm lên bàn một tập giấy. Đó là thư giao việc từ phòng truyền thông, lịch phát thông cáo nhập gia phả và ba phiên bản bài viết đã chuẩn bị sẵn. Phiên bản thứ nhất dùng nếu tôi ngoan ngoãn ký. Phiên bản thứ hai dùng nếu tôi từ chối: con gái thất lạc bị người ngoài kích động, gây tổn thương cho cha mẹ nuôi dưỡng Gia Hân. Phiên bản thứ ba dùng nếu Gia Hân đứng về phía tôi: người con nuôi bất ổn vì sợ mất vị trí, cần tạm nghỉ để điều trị tinh thần. Gia đình đã chuẩn bị câu chuyện cho mọi lựa chọn của chúng tôi. Chỉ không chuẩn bị khả năng chúng tôi cùng đọc chúng. Tôi khép tập giấy. “Gia Hân, tôi xin lỗi.” Cô không nói không sao. Tôi tiếp tục: “Tôi đã dùng quá khứ của cô làm bằng chứng chống lại cô. Tôi giận họ không tìm tôi, nên cứ nghĩ người được họ nuôi lớn chắc chắn phải biết nhiều hơn. Tôi sai.” “Chị đã làm em muốn bỏ cuộc.” “Tôi biết.” “Nếu em quay lại, không có nghĩa em tin chị vô điều kiện.” “Tôi không cần điều đó.” “Và nếu chị dùng con dấu mà không cho em biết kế hoạch, em sẽ rời đi.” “Được.” “Em cũng có quyền rút tên khỏi mọi bằng chứng em cung cấp nếu thấy nguy hiểm.” “Được.” Gia Hân nhìn tôi hồi lâu. “Vậy chị định làm gì?” “Tôi muốn mở phiên biểu quyết vào ngày lễ nhập gia phả. Không phải xông vào. Chúng ta gửi yêu cầu đúng thủ tục, mời đại diện thợ và công khai tài liệu cho hội đồng trước.” “Cha sẽ ngăn.” “Ông ấy có thể ngăn một buổi lễ. Không thể ngăn phiên họp nếu bốn thành viên hội đồng cùng yêu cầu.” Duy An xác nhận: “Điều lệ cho phép họp tại bất kỳ địa điểm nào có đủ thành viên và thông báo trước bảy ngày. Phòng thờ chỉ là nơi nhà họ Ninh đã mời truyền thông. Nếu hội đồng đồng ý, phiên họp có thể diễn ra ngay sau nghi thức.” Gia Hân hỏi: “Chúng ta có bốn phiếu không?” “Tạm thời có ba,” tôi nói. “Người thứ tư chỉ bỏ phiếu xem tài liệu vì sợ biên bản. Muốn ông ấy ủng hộ thay đổi, cần chứng minh phương án mới không làm quỹ sụp đổ.” Cô Lưu vẫn còn chìa khóa xưởng. Tôi gọi cô trở lại, không phải để hứa việc, mà để hỏi liệu cô có đại diện nhóm thợ xây phương án tài chính không. Cô đồng ý với một điều kiện. “Đừng đưa chúng tôi lên sân khấu làm cảnh,” cô nói. “Nếu có ghế, phải có phiếu.” Chúng tôi bắt đầu từ đó. Trong một tuần, xưởng tính lại từng đơn nhỏ, từng khoản dự phòng và mức lương tối thiểu. Gia Hân liên hệ khách hàng bằng địa chỉ cá nhân mới, nói rõ tranh chấp và không giấu nguy cơ. Duy An chỉ cung cấp mẫu thủ tục công khai của quỹ. Tôi gặp từng thành viên hội đồng, không xin họ tin mình là con ruột, chỉ đưa phương án tách quỹ khỏi tiền tài trợ có điều kiện của Ninh thị. Người thứ tư cuối cùng đồng ý khi cô Lưu trình bày rằng thợ chấp nhận trả phí quản lý nhỏ cho quỹ nếu đổi lại quyền biểu quyết và quyền giữ mẫu. Đó không phải tiền đủ lớn để thay Ninh thị ngay. Nhưng nó chứng minh quỹ có thể tồn tại mà không quỳ xuống. Trước lễ hai ngày, Ninh Chính Dương gọi Gia Hân về nhà. Ông đề nghị giữ nguyên chức vụ giám đốc thiết kế cho cô nếu cô không xuất hiện cùng tôi. Nếu từ chối, cô phải trả lại căn hộ, xe và quyền sử dụng phòng thiết kế của công ty. Gia Hân kể lại trong một quán mì nhỏ, giọng bình thản hơn tôi tưởng. “Cô sẽ chọn thế nào?” tôi hỏi. “Em đã trả chìa khóa xe.” “Còn căn hộ?” “Đang đóng đồ.” “Công việc?” “Em giữ hồ sơ thiết kế thuộc về mình và rời vị trí đại diện. Phần thuộc công ty, em để lại.” Cô khuấy bát mì đã nguội. “Em từng nghĩ nếu con ruột trở về, em sẽ mất tất cả. Hóa ra điều đáng sợ hơn là giữ tất cả rồi không biết thứ nào thật sự thuộc về mình.” Tôi lấy từ túi một chiếc chìa khóa. “Xưởng có phòng nghỉ nhỏ trên gác. Không đẹp, nhưng cô có thể ở tạm.” Gia Hân không nhận ngay. “Đây là lời mời hay món nợ?” “Lời mời. Cô có thể từ chối. Nếu ở, cô tự trả phần điện nước khi có thu nhập.” Cô cầm chìa khóa. “Chị học nhanh đấy.” “Có người sửa rất khó tính.” Gia Hân cười. Đêm trước lễ, tôi đứng một mình trong xưởng. Trên bàn là dải lụa chưa nhuộm, con dấu quỹ và chiếc vòng bạc tôi mang từ nhỏ. Tôi từng nghĩ trở về nghĩa là tìm đúng căn nhà đã đánh mất mình. Bây giờ tôi hiểu có những cánh cửa mở ra chỉ để người bên trong quyết định ta phải biết ơn thế nào. Ngày mai, tên tôi có thể được viết vào gia phả. Nhưng lần đầu tiên, điều đó không còn là thứ tôi sợ mất nhất.