Chiều hôm đó, tôi không về nhà ngay.

Tôi ngồi trong thư viện đến khi cô thủ thư bật dãy đèn gần cửa sổ. Trên bàn là bản chụp sổ mượn chìa khóa, ảnh lá thư đã bị phát tán và một tờ giấy trắng tôi chia thành ba cột: người có thể vào phòng, thời gian, điều họ được lợi.

Tên Chu Khải Minh nằm ở cả ba cột.

Nhưng một cái tên đáng ngờ không phải bằng chứng. Nếu tôi mang suy đoán đến gặp thầy phụ trách, ông sẽ hỏi vì sao một học sinh sắp mất suất dự thi lại nhắm vào người thay thế mình. Câu trả lời thật là vì Khải Minh có động cơ. Câu trả lời người khác nghe được sẽ là vì tôi không cam lòng.

Tôi khoanh giờ bức ảnh xuất hiện trong nhóm: chín giờ mười bảy phút. Tiết hai kết thúc lúc chín giờ mười. Từ lớp đến phòng phát thanh mất ba phút nếu đi nhanh. Người chụp thư phải biết Trạch Ngôn đã đặt nó trong ngăn kéo, hoặc tình cờ tìm thấy trong khoảng bảy phút.

Một chai sữa đậu nành được đặt xuống cạnh tay tôi.

“Tôi không gọi đồ uống.”

“Căn tin cũng không nhận đơn ở thư viện.”

Trạch Ngôn kéo ghế đối diện. Cậu đặt thêm một túi hồ sơ xuống bàn, nhưng không tự ý mở tờ giấy của tôi.

Tôi nhìn chai sữa. “Đây là cách xin lỗi của cậu à?”

“Không. Xin lỗi phải nói rõ mình sai ở đâu.”

“Vậy nói đi.”

“Tôi sai khi mang thư đi mà không hỏi Thanh Dao. Tôi sai khi giấu việc đó vì nghĩ mình có thể kiểm soát hậu quả.” Cậu dừng một nhịp. “Và tôi sai khi định nhận phần trách nhiệm của cậu trước khi hỏi cậu có muốn hay không.”

Tôi không ngờ cậu nói đủ cả ba điều. Cơn giận trong tôi không biến mất, nhưng nó không còn phải gào lên để được nhìn thấy.

“Cậu còn giấu gì?” tôi hỏi.

Trạch Ngôn đẩy túi hồ sơ về phía tôi. “Bản đầy đủ lịch mở cửa điện tử. Sổ giấy chỉ ghi người mượn chìa. Cửa phòng phát thanh dùng thẻ thì có giờ chính xác.”

Tôi không mở ngay. “Tại sao đưa tôi?”

“Vì cậu đang điều tra chuyện liên quan đến cậu. Tôi có bằng chứng, cậu có quyền xem.”

Đó là một câu rất nhỏ. Nhưng với Trạch Ngôn, nó giống như tự tháo một chiếc khóa cậu đã dùng quá lâu.

Tôi mở hồ sơ. Thẻ của Khải Minh quẹt cửa lúc chín giờ mười hai và ra lúc chín giờ mười bốn. Hai phút đủ để lấy thư, nhưng không đủ để chụp cả hai mặt, chỉnh sáng rồi gửi bằng tài khoản ẩn danh.

“Cậu ta có vào,” tôi nói, “nhưng thời gian không khớp.”

“Có thể ảnh đã được chụp trước.”

“Trước khi thư vào phòng phát thanh?”

Chúng tôi cùng nhìn về phía nhau.

Nếu vậy, phong thư trong ngăn bàn cuối đã bị mở từ trước. Bản chụp trên bàn dựng âm chỉ là một sân khấu được sắp lại để hướng nghi ngờ về phía tôi.

Tôi lật điện thoại, phóng to mép giấy. Trên bản chụp có hai lỗ ghim rất nhỏ ở góc trái. Khi nhìn thấy phong thư rơi ra khỏi ngăn bàn, tôi chỉ thấy giấy được gấp, không thấy ghim.

“Bản này có thể không phải tờ trong phong bì,” tôi nói.

Trạch Ngôn lấy bút đánh dấu hai lỗ ghim. “Một bản sao.”

“Nhưng muốn làm bản sao, phải có lúc cầm bản gốc.”

“Hoặc có bản nháp.”

Tôi nghĩ đến Thanh Dao. Cô là người bị tổn thương nhiều nhất, nhưng từ sáng đến giờ tất cả mọi người đều nói về cô như một vật chứng. Tôi cũng đang làm vậy.

Tôi gấp tờ giấy ba cột lại. “Chúng ta phải hỏi Thanh Dao trước.”

“Cậu ấy có thể không muốn gặp tôi.”

“Vậy cậu không đi.”

Trạch Ngôn gật đầu, không tranh luận.

Tôi tìm thấy Thanh Dao ở phòng mỹ thuật. Cô đang rửa cọ dù trên giá không có bức tranh mới nào. Nước trong bồn đã trong, nhưng cô vẫn để vòi chảy.

“Tôi không đến để hỏi trong thư viết gì,” tôi nói.

Thanh Dao tắt vòi. “Ai cũng nói vậy trước khi hỏi.”

“Tôi chỉ muốn biết cậu cho phép tôi điều tra đến đâu.”

Cô quay lại nhìn tôi.

Tôi đặt bản chụp cửa điện tử lên bàn, úp phần ảnh lá thư xuống. “Chúng tôi nghi bức ảnh lan truyền là ảnh của bản sao. Nếu kiểm tra nguồn bản nháp, có thể tìm được người đã lấy. Nhưng bản nháp cũng là của cậu. Nếu cậu không muốn, tôi sẽ dừng hướng đó.”

“Rồi cậu chấp nhận bị đình chỉ?”

“Không. Tôi sẽ tìm hướng khác.”

Thanh Dao nhìn tôi rất lâu. “Cậu không sợ mất vòng thi à?”

“Có.”

“Vậy sao còn để tôi quyết?”

“Vì nếu tôi giành lại quyền nói bằng cách lấy quyền của cậu, tôi cũng chẳng khác người đã phát tán thư.”

Vai cô hơi hạ xuống. Cô kéo một chiếc ghế, ngồi đối diện tôi.

“Đó không phải thư tình,” cô nói. “Là bài tập cho lớp kỹ năng sống. Cô giáo yêu cầu viết một lá thư không cần gửi, nói điều mình không dám nói với gia đình.”

Tôi im lặng chờ.

“Mẹ đã chuẩn bị hồ sơ ngành tài chính cho tôi. Bà nói học vẽ chỉ là sở thích. Tôi viết rằng nếu được tự chọn một lần, tôi muốn thi thiết kế. Tôi còn viết về một người đã bảo tôi đừng dùng điểm số để xin phép được sống cuộc đời mình.”

“Người đó là ai?”

“Không quan trọng.” Thanh Dao mím môi. “Nhưng mọi người đoán tên, rồi biến nó thành thư tình. Người đó cũng bị kéo vào.”

“Tôi sẽ không hỏi nữa.”

Cô mở ngăn tủ, lấy ra một tập giấy. “Tôi từng viết ba bản. Bản đầu ở đây. Bản hai nộp cho cô giáo rồi được trả lại. Bản cuối tôi gấp vào phong bì, định mang về nhưng quên trong ngăn bàn cuối sau giờ sinh hoạt.”

Bản đầu có những dòng bị gạch, mép trái được bấm bằng ghim đôi. Chính là hai lỗ nhỏ trong ảnh lan truyền.

“Có ai từng mượn tập này không?”

“Tuần trước, ban phát thanh xin bài viết cho chuyên mục lễ trưởng thành. Chu Khải Minh đến lớp mỹ thuật thu bài. Tôi không nộp, nhưng cậu ta giúp tôi chuyển hộp màu và ở đây một mình vài phút.”

Mảnh ghép đã gần khớp, nhưng tôi vẫn thấy một khoảng trống.

“Nếu Khải Minh đã chụp bản nháp tuần trước, tại sao phải lấy thư gốc sáng nay?”

Thanh Dao nhìn phong bì úp trên điện thoại tôi. “Để mọi người tin ảnh đó mới được chụp từ thư thật.”

Đúng vậy. Bản nháp cho nội dung. Phong thư gốc tạo hiện trường. Phòng phát thanh biến tôi thành nghi phạm.

Tôi hỏi Thanh Dao: “Cậu có đồng ý để tôi cho hội đồng xem bản đầu không?”

Cô siết tập giấy. “Tôi không muốn họ đọc hết.”

“Cậu có thể chọn những dòng được xem. Hoặc chỉ cho họ đối chiếu nét sửa và lỗ ghim.”

“Cậu bảo đảm chứ?”

“Tôi sẽ ghi điều đó vào yêu cầu bằng văn bản.”

Thanh Dao gật đầu. Trước khi tôi rời đi, cô gọi lại.

“Vãn Ninh.”

Tôi quay đầu.

“Sáng nay tôi đã nghĩ cậu làm.”

“Tôi hiểu.”

“Không.” Cô lắc đầu. “Cậu không cần hiểu để tha thứ ngay. Tôi chỉ muốn nói tôi đã sai.”

Tôi cười nhẹ. “Vậy chúng ta đều đang tập nói rõ mình sai ở đâu.”

Ngày hôm sau, tôi nộp yêu cầu xem xét bằng chứng. Thầy phụ trách không nhận ngay.

“Nhà trường không thể mở một cuộc điều tra chỉ dựa trên suy luận của học sinh.”

“Em có bản nháp với dấu ghim trùng bức ảnh, lịch cửa điện tử và lời xác nhận của chủ nhân lá thư.”

“Em lấy bản nháp bằng cách nào?”

“Thanh Dao tự nguyện cung cấp, với điều kiện chỉ đối chiếu phần cô ấy cho phép.”

Thầy nhìn tờ giấy có chữ ký của Thanh Dao, rồi nhìn tôi như thể vừa nhận ra học sinh vẫn có thể đặt điều kiện với người lớn.

Cửa phòng mở. Khải Minh bước vào cùng cô phụ trách đoàn trường. Cậu ta đã nghe về yêu cầu của tôi.

“Tôi nghĩ Vãn Ninh đang hiểu lầm,” Khải Minh nói. “Tôi vào phòng phát thanh để lấy kịch bản theo phân công. Hai phút sau đã đi ra. Nếu có thư trong ngăn kéo, tôi không hề thấy.”

“Cậu từng vào phòng mỹ thuật tuần trước?” tôi hỏi.

“Rất nhiều người vào.”

“Cậu có chạm vào tập bài của Thanh Dao không?”

“Tôi không nhớ.”

Cậu ta trả lời trơn tru đến mức mọi câu đều có thể đúng mà vẫn không nói sự thật.

Thầy phụ trách day trán. “Chuyện này cần thời gian. Trước mắt, quyết định đình chỉ vẫn giữ nguyên.”

“Tối mai là hạn gửi bản dự thi.”

“Nhà trường đã chọn Khải Minh thay em.”

Cái mất mát cuối cùng cũng có hình dạng. Không còn là chữ tạm thời, không còn là lời hứa sẽ xem xét. Bản thu tôi làm ba tuần sẽ không được gửi đi.

Khải Minh cúi đầu với vẻ áy náy vừa đủ. “Tôi sẽ cố không làm trường thất vọng.”

Tôi định đáp lại thì Trạch Ngôn bước vào.

Cậu đặt một tờ cam kết lên bàn. “Nếu hội đồng cho rằng việc tôi di chuyển thư khiến hiện trường bị thay đổi, em nhận trách nhiệm phần đó. Nhưng việc ấy không chứng minh Vãn Ninh phát tán nội dung.”

Tôi nhìn cậu. “Cậu đã hứa không quyết định thay tôi.”

“Tôi không nhận thay cậu.” Cậu quay sang thầy. “Em chỉ khai việc em đã làm.”

Thầy phụ trách đọc tờ cam kết, sắc mặt nặng hơn. “Lục Trạch Ngôn, em biết hồ sơ tiến cử của em đang được xét chứ?”

“Biết.”

“Lời khai này có thể khiến hội đồng kỷ luật đánh giá lại.”

“Em biết.”

Tôi kéo Trạch Ngôn ra hành lang sau cuộc họp. “Cậu không cần nộp ngay hôm nay.”

“Nếu chờ đến khi an toàn mới nói thật, đó không phải chịu trách nhiệm.”

“Nhưng cậu có thể mất suất tiến cử.”

“Đó là phần tôi phải tự chọn.”

Tôi không thể phản bác bằng chính điều mình đã yêu cầu cậu học.

Chúng tôi đi xuống cầu thang trong im lặng. Ở chiếu nghỉ tầng ba, Trạch Ngôn dừng lại.

“Có chuyện tôi chưa nói.”

Tôi dựa vào lan can. “Hôm qua tôi đã hỏi cậu còn giấu gì.”

“Chuyện này không liên quan trực tiếp lá thư.”

“Vậy càng nên nói trước khi cậu tự quyết nó không quan trọng.”

Cậu nhìn sân trường ngoài cửa kính. “Năm lớp chín, máy ghi âm của câu lạc bộ bị rơi vỡ. Cậu nghĩ mình làm vì là người cuối cùng dùng nó.”

Tôi nhớ. Đó là lần đầu tôi được đọc bản tin. Tôi đã đặt máy lên bàn, sau đó chạy đi vì chuông vào lớp. Đến chiều, thiết bị vỡ dưới sàn. Trạch Ngôn nhận mình làm rơi và bị đình chỉ câu lạc bộ một tháng.

“Cậu bảo đã quay lại lấy dây cắm.”

“Không. Tôi thấy Chu Khải Minh nghịch chân giá, nhưng không chắc cậu ta làm đổ. Cậu đang chuẩn bị thi tuyển ban phát thanh. Tôi nghĩ nếu nhận lỗi, chuyện sẽ kết thúc nhanh hơn.”

Tôi thấy lạnh dọc hai cánh tay.

“Cậu không bảo vệ tôi,” tôi nói. “Cậu lấy mất cơ hội để tôi tự tìm hiểu chuyện gì xảy ra.”

“Tôi biết.”

“Ba năm qua tôi tưởng mình nợ cậu.”

“Cậu không nợ.”

“Nhưng cậu để tôi tin như vậy.”

Trạch Ngôn cúi đầu. “Đó là điều tôi sai nhất.”

Tiếng chuông cuối giờ vang lên. Học sinh tràn khỏi các lớp, đi ngang qua chúng tôi như một dòng nước. Tôi từng nghĩ hành động của Trạch Ngôn là bằng chứng cậu luôn đứng về phía tôi. Bây giờ tôi hiểu một người có thể thật lòng muốn bảo vệ mình và vẫn làm mình tổn thương, nếu họ tin tình cảm cho họ quyền lựa chọn thay mình.

“Tôi cần thời gian,” tôi nói.

Cậu gật đầu. “Tôi sẽ không đi theo.”

Cậu thật sự đứng lại.

Tôi đi hết cầu thang một mình. Đến sân, điện thoại rung. Một tệp ảnh mới vừa được gửi vào nhóm khối.

Đó là trang lịch cửa điện tử, nhưng chỉ giữ hai dòng tên tôi và Trạch Ngôn. Dòng của Khải Minh đã bị cắt khỏi khung.

Bên dưới, tài khoản ẩn danh viết: Hai người họ đang đổ lỗi cho người thay thế để giành lại suất thi.

Lần này, người bị đẩy thành nghi phạm không chỉ có tôi.

Khải Minh đã nhìn thấy chúng tôi tìm được gì, và cậu ta bắt đầu thay đổi cách chơi.