bè mặc áo tốt nghiệp qua màn hình điện thoại. Tôi kể tấm thẻ năm cũ và tên bị loại khỏi danh sách mới. Tôi không nhắc tên Dịch Thanh, Tuyết Mai hay Gia Hòa. Tôi chỉ viết rằng có nhiều người giống tôi.

Trước khi đăng, tôi gửi tin nhắn cho Minh Triết.

Tôi sẽ dùng câu chuyện của mình để giải thích. Không nhắc ai khác.

Anh đang trong cuộc họp nên không trả lời.

Tôi đăng bài.

Trong một giờ, lượt chia sẻ vượt bài ẩn danh. Nhiều người ủng hộ. Một cựu sinh viên viết rằng cô từng nhận bằng ở phòng khoa mà gia đình không biết. Một người khác nói lễ tốt nghiệp không nên là dây chuyền.

Tôi tưởng mình đã lấy lại thế chủ động.

Sáng hôm sau, điện thoại rung liên tục.

La Tĩnh gọi trước. “Cậu không nhắc tên ai, nhưng mọi người đang đoán.”

“Tôi sẽ yêu cầu họ dừng.”

“Cậu không kiểm soát được họ. Tôi không muốn câu chuyện của mình bị đặt cạnh câu chuyện của cậu để chứng minh một điều chung.”

“Tôi hiểu.”

“Không. Nếu hiểu, cậu đã hỏi.”

Tuyết Mai nhắn ngay sau đó: “Mình ủng hộ thay đổi danh sách.”

“Vậy cậu vẫn tham gia chứ?” tôi hỏi.

“Không. Mình không muốn bị gọi là người giống cậu. Mình chuyển ngành vì mình chọn, không phải vì bị đời làm chậm.”

Gia Hòa viết ngắn nhất: “Tôi muốn nhận bằng, không muốn tham gia một chiến dịch.”

Đến trưa, mười hai người đã rút consent.

Tôi ngồi trước màn hình, hai tay lạnh ngắt.

Tôi đã không kể bí mật của họ. Tôi đã không dùng tên họ. Nhưng tôi biến lựa chọn riêng của mình thành chiếc khung chung, rồi đặt mọi người vào trong mà không hỏi.

Đó chính là điều tôi từng trách nhà trường.

Minh Triết đến phòng đạo cụ lúc bảy giờ. Anh không hỏi tôi có ổn không. Có lẽ vì anh biết câu hỏi ấy sẽ khiến tôi tự bảo vệ mình thay vì nhìn vào hậu quả.

Anh đặt mười hai phiếu rút consent lên bàn.

“Hội đồng hủy bản mô phỏng.”

“Tôi biết.”

“Phân đoạn riêng bị dừng.”

“Tôi biết.”

“Tôi bị đình chỉ vị trí trưởng ban trong lúc rà trách nhiệm.”

Tôi ngẩng lên. “Vì bài của tôi?”

“Vì tôi ký kế hoạch và không kiểm soát quyền