nó.”

“Được,” tôi nói.

“Và nếu có ai đổi ý ngay trước lễ?”

“Chúng ta đổi theo họ.”

“Điều đó sẽ làm danh sách không ổn định.”

“Lựa chọn của con người vốn không phải tệp chỉ đọc.”

Khả Nhi thở ra. “Câu đó đừng đưa vào báo cáo.”

“Tôi sẽ cố.”

Buổi tổng duyệt diễn ra trước lễ hai ngày.

Hai mươi chín sinh viên tham gia. Bảy người chọn thẻ trên màn hình. Ba người chỉ muốn có tên ở danh sách cuối. Mười hai người rút consent không bị gọi, không bị ghi chú và không bị nhắc tới.

Phương án kéo dài hai phút năm mươi tám giây.

Hội đồng duyệt với điều kiện dùng một micro không dây ở điểm chờ và giữ người dẫn dự phòng. Minh Triết được phép hỗ trợ kỹ thuật nhưng không được phục hồi chức trưởng ban trước khi kết thúc rà trách nhiệm.

Tôi được trở lại nhóm lời dẫn.

Tối trước lễ, chúng tôi ngồi trên bậc thềm ngoài hội trường. Cây ngô đồng trong sân đã bắt đầu rụng những chiếc lá đầu tiên dù vẫn đang giữa mùa hè. Minh Triết đưa tôi thẻ chính đã in lại.

TỐNG VÃN NGHI.

TỐT NGHIỆP NĂM HAI KHÔNG HAI MƯƠI SÁU.

Không có dòng khóa nhập học.

“Tên đúng, năm đúng,” anh nói.

Tôi lật mặt sau. Một dòng chữ nhỏ được viết bằng bút đen.

Cậu không đến muộn. Cậu đến bằng thời gian của mình.

Tôi cầm thẻ lâu hơn cần thiết.

“Anh viết câu này cho tất cả à?”

“Không.”

“Vậy đây là ngoại lệ?”

“Là một câu chỉ dành cho cậu.”

Tôi nhìn Minh Triết. Dưới ánh đèn sân, gương mặt anh không còn vẻ lạnh lùng của ngày đầu. Có lẽ vì tôi đã biết những điều nằm sau thói quen chỉnh đồng hồ và những bảng thời gian thẳng tắp. Có lẽ vì anh cũng biết phần giận dữ trong tôi không phải lúc nào cũng là can đảm.

“Minh Triết,” tôi nói, “sau lễ anh có kế hoạch gì?”

“Bàn giao hồ sơ, hoàn thành đồ án, tìm việc.”

“Tôi hỏi ngày mai.”

“Sau lễ?”

“Ừ.”

“Chưa có.”

Tôi gật đầu, giả vờ câu hỏi không có nghĩa gì khác. “Vậy để trống.”

Minh Triết nhìn tôi, nhưng không hỏi tiếp.

Sáng ngày tốt nghiệp, mưa nhỏ.

Từ sáu giờ, hội trường đã sáng đèn. Sinh viên