PHẦN 9

Phiên rà soát chưa kịp diễn ra thì bảo tàng triệu tập một cuộc họp bất thường của hội đồng quản trị. Thông báo gửi vào tối hôm trước, nói cần có biện pháp tạm thời để bảo vệ danh tiếng quốc gia và duy trì điều kiện bảo hiểm cho triển lãm. Hội nghề nghiệp đề nghị chờ các nguồn độc lập được trình bày, nhưng cuộc họp vẫn được giữ nguyên.

Sáng đó, trước cổng bảo tàng đã có phóng viên. Một bản dự thảo nghị quyết bị chuyển ra ngoài, trong đó Thư An được gọi là “cá nhân chịu trách nhiệm nghề nghiệp trực tiếp trong giai đoạn phát sinh sai lệch”. Câu chữ không nói cô đánh tráo tranh, nhưng đủ để mọi tiêu đề viết như thể kết luận đã có.

Diệp Chi yêu cầu hội đồng ghi rõ đây chỉ là biện pháp hành chính, không phải kết quả giám định. Văn phòng quỹ trả lời rằng luật sư của hội nghề nghiệp không có quyền tham dự phần họp kín. Thư An được phép gửi bản giải trình hai trang, nhưng không được phát biểu trực tiếp.

Cô viết rất ít. Cô liệt kê hai phiên bản biên bản, các mục metadata còn thiếu và ba nguồn tài liệu đang được bảo toàn độc lập. Cô không mô tả vi mẫu, ảnh bảo hiểm hay bản vẽ của Công Sơn vì chưa nguồn nào được trình bày đúng phiên. Cuối văn bản, cô đề nghị hội đồng không biến một khoảng trống điều tra thành lỗi cá nhân đã được xác lập.

Đến trưa, hội nghề nghiệp nhận thêm kiến nghị yêu cầu tạm đình chỉ chứng nhận của cô thay vì chỉ giữ trạng thái xem xét. Lý do là nghị quyết bảo tàng sắp ban hành có thể tạo “rủi ro nghiêm trọng đối với niềm tin công chúng”. Nếu kiến nghị được chấp nhận, Thư An không chỉ mất dự án mới mà còn không thể đứng tên thực hiện bất kỳ công việc phục chế độc lập nào.

Diệp Chi nói hội vẫn phải cho cô thời hạn phản hồi, nhưng không hứa kết quả. Chuỗi bảo quản tốt không tự ngăn một cơ quan ra quyết định tạm thời dưới sức ép. Nó chỉ giúp quyết định ấy sau này phải đối diện với hồ sơ không bị thay đổi.

Buổi chiều, Khải Minh tới phòng làm việc của hội. Anh không gặp Thư An trước. Anh mang theo bản tường trình do bảo tàng yêu cầu, xác nhận rằng trong thời gian trước sự cố, cô là người phụ trách chuyên môn chính, tự quản lý sổ công việc và có quyền tiếp cận xưởng theo lịch được duyệt.

Những câu riêng lẻ đều có phần đúng. Khi đặt trong văn bản chỉ nói về trách nhiệm của cô mà không nói đến quyền tiếp cận của người khác, chúng tạo thành một hướng kết luận duy nhất.

Diệp Chi hỏi anh có muốn bổ sung rằng bộ phận truyền thông đã nhận nhiều phiên bản danh mục và anh từng trả lời thư bàn giao bằng câu “đã nhận đủ” hay không. Khải Minh nói bản tường trình của anh chỉ giới hạn ở điều bảo tàng hỏi.

Thư An bước vào hành lang đúng lúc anh ký trang cuối. Cây bút dừng trong tay anh một giây, rồi nét mực vẫn đi hết tên.

“Anh biết văn bản đó sẽ được dùng thế nào,” cô nói.

Khải Minh khép tập giấy. “Anh chỉ xác nhận phạm vi công việc của em. Anh không nói em đánh tráo tranh.”

“Anh cũng không xác nhận những gì anh biết về hồ sơ.”

Anh nhìn về phía cửa phòng họp, nơi mẹ anh đang chờ. “Nếu anh từ chối ký, họ sẽ nói anh che giấu vì quan hệ vợ chồng. Anh không còn lựa chọn sạch sẽ.”

Thư An không yêu cầu anh rút chữ ký. Một chữ ký được viết dưới áp lực vẫn là lựa chọn của người cầm bút. Cô chỉ đề nghị Diệp Chi yêu cầu bảo toàn cả bản câu hỏi đã gửi cho anh, để sau này người đọc biết phạm vi câu trả lời được tạo ra thế nào.

Nghị quyết được thông qua lúc mười bảy giờ bốn mươi. Nó đình chỉ mọi quan hệ nghề nghiệp giữa bảo tàng và Thư An, đề nghị hội nghề nghiệp tạm dừng chứng nhận, đồng thời giao ban điều hành tiếp tục kiểm tra nội bộ. Văn bản nói quyết định không định trước trách nhiệm pháp lý, nhưng phần thông cáo chỉ giữ lại câu cô là người phụ trách trực tiếp.

Bà Vân Dung xuất hiện trước máy quay trong áo lụa màu đỏ sẫm. Bà nói bảo tàng đã hành động quyết liệt để bảo vệ quốc bảo và sẽ không dung thứ cho sai lệch chuyên môn. Bà không nêu tên Thư An, nhưng thông cáo hiện tên cô ngay bên dưới.

Quốc Huy đứng sau hàng ghế, không phát biểu. Ông chuyển cho phóng viên bản tóm tắt quy trình chỉ có một trang. Diệp Chi yêu cầu một bản và được trả lời đó là tài liệu truyền thông, không thuộc hồ sơ kiểm tra.

Tối cùng ngày, hai khách hàng còn lại chấm dứt thỏa thuận. Chủ nhà khách thông báo không thể gia hạn vì báo chí đã tìm tới. Mẹ Thư An nhắn rằng bà bị hàng xóm hỏi liệu con gái có sắp bị bắt hay không. Thư An không biết phải giải thích bao nhiêu lần rằng chưa có kết luận nào như vậy.

Cô trở về phòng, đặt bản nghị quyết cạnh biên nhận phòng thí nghiệm, biên nhận bảo hiểm và danh mục hồ sơ của Công Sơn. Ba nguồn độc lập vẫn còn nguyên, nhưng chưa nguồn nào được phép nói. Còn nghị quyết được viết nhanh hơn tất cả đã có mặt trên mọi trang tin.

Khải Minh gọi lúc gần nửa đêm. Anh nói có thể tìm cho cô một căn hộ khác nếu cô đồng ý không phản đối nghị quyết trước công chúng. Thư An hỏi đó là đề nghị của anh hay điều kiện của gia đình. Anh không trả lời thẳng.

“Anh không muốn em bị hủy hoại,” anh nói.

“Nhưng anh đã ký vào văn bản giúp họ làm việc đó.”

Cuộc gọi im lặng rất lâu. Khải Minh nói anh hy vọng phiên rà soát sẽ làm rõ mọi chuyện, rồi tắt máy trước khi cô đáp.

Sáng hôm sau, hội nghề nghiệp gửi lịch họp khẩn để xem xét tạm đình chỉ chứng nhận. Thư An đọc thư trong lúc thu dọn vali lần nữa. Cô đã mất xưởng, nhà, hợp đồng, sự bảo vệ của chồng và giờ có thể mất cả quyền gọi mình bằng nghề đã theo đuổi hơn mười năm.

Diệp Chi nhắn rằng phiên rà soát công khai vẫn diễn ra đúng lịch. Không bên nào có quyền rút tài liệu đã được tiếp nhận khỏi chuỗi bảo quản.

Thư An nhìn chiếc vali khép lại. Nghị quyết có thể lấy khỏi cô vị trí và chứng nhận trước khi sự thật được trình bày. Nhưng nó không thể quay ngược thời gian để làm ba kho hồ sơ độc lập chưa từng tồn tại.

Ngày mai, những nguồn đã bị buộc im lặng sẽ được đặt lên cùng một bàn. Hôm nay, cô phải bước qua cảm giác rằng có lẽ mọi thứ đã đến quá muộn.