PHẦN 8

Mười ngày sau trận lũ, quyết định tạm đình chỉ của Vũ Lam Anh được gia hạn không thời hạn cụ thể. Lương cơ bản vẫn còn, nhưng phụ cấp trực và hỗ trợ nhà công vụ bị dừng. Căn hộ hai vợ chồng đang ở thuộc quỹ dành cho cán bộ tham gia ứng phó thiên tai; phòng tổ chức yêu cầu họ bàn giao trong mười lăm ngày vì người đứng tên chính là Lam Anh.

Thông báo đến vào buổi sáng, cùng ngày một viện nghiên cứu rút lời mời cô giảng chuyên đề. Họ viết rằng lịch học cần điều chỉnh trong lúc chờ kết luận chính thức. Lam Anh hiểu đó không phải phán quyết về năng lực, nhưng kết quả vẫn giống nhau: tên cô đã trở thành một rủi ro mà không đơn vị nào muốn đặt trên áp phích.

Cô gấp thư, đặt vào bìa hồ sơ và gọi cho một chủ nhà trọ gần hội khoa học. Khi nghe nghề nghiệp và tên đầy đủ, người kia im lặng rồi nói phòng vừa có người đặt cọc. Đến cuộc gọi thứ tư, Lam Anh thôi giới thiệu nơi làm việc. Cô chỉ nói mình đang nghỉ việc tạm thời và cần thuê sáu tháng.

Đặng Minh Quân về nhà, đặt trên bàn bản tường trình đã ký theo yêu cầu của tổ xác minh. Lam Anh không chạm vào tờ giấy.

“Anh đã viết gì?”

“Rằng sáng hôm đó em không thể đưa cho anh bằng chứng ngoài lời kể. Rằng em biết tỉnh lo ngại tác động tới tuần du lịch. Và rằng sau khi bị đình chỉ, em bắt đầu liên hệ hội khoa học.”

“Anh có viết em đã nói bản cảnh báo rất cao được gửi vào hàng chờ không?”

“Anh không nhìn thấy hệ thống.”

“Nhưng anh nghe em nói câu đó ngay chiều hôm ấy.”

Minh Quân siết hai tay. “Họ hỏi điều anh có thể xác nhận độc lập. Nếu anh ghi lời em như sự thật, họ sẽ nói anh bảo vệ vợ.”

“Anh có thể ghi rằng em đã nói, không cần xác nhận nội dung.”

“Anh đã ghi em phủ nhận việc xóa cảnh báo.”

Lam Anh đọc bản tường trình. Câu chữ không hề buộc tội trực tiếp, nhưng cách sắp xếp khiến cô xuất hiện như một người chỉ tìm hỗ trợ bên ngoài sau khi không đưa ra được bằng chứng. Không có dòng nào nói Minh Quân biết cô giữ biên nhận email từ trước buổi đình chỉ, hoặc anh đã từ chối chứng kiến việc cô bảo toàn tệp vì xung đột lợi ích.

“Anh đã ký rồi,” cô nói.

“Phòng pháp chế bảo đây là cách an toàn nhất.”

“Cho ai?”

Minh Quân không trả lời. Anh nói nếu không hợp tác, chính anh cũng có thể bị đình chỉ; khoản vay của bố mẹ anh vẫn chưa trả hết, còn gia đình cần thu nhập. Mọi lý do đều có thật. Chính vì thế, chúng đau hơn một lời phản bội đơn giản.

Lam Anh đặt bản tường trình xuống. “Em không yêu cầu anh nói điều anh không biết. Em chỉ mong anh đừng bỏ phần anh biết vì nó gây bất tiện.”

“Anh không thể đánh cược cả sự nghiệp vào một mã biên nhận.”

“Em cũng không thể đánh cược mạng người vào một bản tin dễ chịu.”

Cuộc trò chuyện dừng ở đó. Tối hôm ấy, Minh Quân chuyển sang ngủ tại nhà em gái. Anh nói để cả hai có khoảng trống trước khi dọn khỏi căn hộ. Lam Anh không giữ anh lại.

Những ngày tiếp theo, cô đóng sách khí tượng vào thùng, dán nhãn từng hộp và trả lại đồ dùng thuộc nhà công vụ. Đồng nghiệp cũ không ai tới giúp. Một người nhắn rằng họ đang bị yêu cầu hạn chế liên hệ với cô. Lam Anh trả lời mình hiểu, rồi xóa bản nháp dài hơn mà cô đã định gửi.

Ở Pha Lùng, danh sách thiệt hại được cập nhật. Hai người vẫn chưa trở về, nhiều gia đình mất nhà và ruộng. Lam Anh đọc tên từng bản nhưng không tới hiện trường. Lê Diệu Linh khuyên cô tránh mọi hành động có thể bị hiểu là tiếp cận người bị ảnh hưởng để vận động lời khai. Thay vào đó, cô chuyển một khoản tiền nhỏ tới quỹ cứu trợ chung, không ghi tên công khai.

Cùng lúc, ba nguồn kỹ thuật vẫn khóa. Trần Gia Huy chưa được phép phân tích telemetry. Bản ghi vô tuyến chưa được nghe. Mô hình của Bùi Đức Tâm chưa chạy vì một tệp radar còn chờ xác nhận nguồn. Không nguồn nào có thể trả lời sự tuyệt vọng của cô ngay lập tức.

Một buổi chiều, chủ nhà trọ vừa đồng ý cho thuê lại gọi hủy. Người đó đã nhận ra ảnh Lam Anh trên mạng và sợ phóng viên tìm tới. Diệu Linh giúp cô liên hệ một căn phòng nhỏ thuộc khu lưu trú của hội khoa học. Phòng chỉ có giường đơn, bàn gấp và cửa sổ nhìn xuống bãi xe; nó không thuộc quyền quản lý của cơ quan.

Lam Anh chuyển tới đó với sáu thùng sách, hai vali quần áo và bìa hồ sơ. Chiếc bàn gấp quá nhỏ, cô phải đặt biên bản custody lên giường mỗi khi cập nhật bảng thời gian. Đêm đầu tiên, tiếng mưa đập lên mái tôn làm cô thức giấc. Trong vài giây, cô tưởng mình lại ngồi trước radar, chờ một hàng trạng thái đổi màu.

Điện thoại hiện tin nhắn của Minh Quân: “Anh đã nộp tường trình. Nếu cần đồ còn lại, anh sẽ gửi.” Lam Anh nhìn rất lâu rồi chỉ trả lời danh sách những vật cá nhân cần lấy. Cô không hỏi anh có hối hận hay không. Một lời xin lỗi lúc này không thể rút chữ ký khỏi hồ sơ.

Ngày hôm sau, tổ xác minh công bố báo cáo sơ bộ. Báo cáo nói chưa đủ cơ sở kết luận lỗi hệ thống hay lỗi cá nhân, nhưng việc đình chỉ Lam Anh là cần thiết để bảo đảm khách quan. Truyền thông chỉ trích câu đầu và bỏ câu sau. Một tiêu đề gọi cô là “người gác dữ liệu im lặng trước lũ”.

Lam Anh tắt màn hình, mở cuốn ghi nhớ và đọc lại dòng cảnh báo ở trang đầu: hồi ức chưa đối chiếu, không phải hồ sơ gốc. Cô đã mất ca trực, nhà ở, lớp giảng và niềm tin vào chồng. Thứ cô giữ được vẫn chỉ là những giới hạn được viết đúng.

Buổi tối, Diệu Linh mang tới danh mục niêm phong từ tổ xác minh. Các số vật khớp với biên bản bàn giao hôm đình chỉ, nhưng tài liệu chưa được mở cho bên độc lập. Đây là một bước thủ tục, không phải kết quả. Lam Anh ký xác nhận đã nhận bản sao rồi đặt nó vào bìa.

Ngoài bãi xe, mưa kéo thành những vệt trắng dưới đèn. Cô ngồi một mình trên giường đơn, giữa các thùng sách chưa mở, và lần đầu thừa nhận có thể sự thật sẽ đến quá muộn để trả lại cuộc sống cũ. Nhưng nếu phải chọn giữa một cuộc sống yên ổn xây trên bản tin sai và căn phòng chật hẹp này, cô vẫn không thể ký vào điều mình không tin.

Lam Anh khóa hồ sơ, tắt đèn và để tiếng mưa đi qua đêm mà không tìm cách biến nó thành bằng chứng.