PHẦN 9

Buổi rà soát công khai được tổ chức tại hội trường ủy ban huyện, không treo khẩu hiệu ngoài một dòng thông báo: đối chiếu dữ liệu kỹ thuật liên quan lô giống chịu hạn DH-417. Người dự gồm đại diện hợp tác xã, trung tâm giống, ban phân bổ, đơn vị vận tải, bến cân, phòng nông nghiệp và hai quan sát viên pháp lý.

Tống Vãn Ninh ngồi ở hàng ghế thứ ba, bên cạnh Kỷ Thanh Lam. Cô không mặc áo phòng thí nghiệm. Túi niêm phong đựng biên nhận vẫn đặt trong cặp, nhưng hôm nay cô không phải người trình bày chính.

Chủ tọa nhắc trước:

“Buổi này chỉ ghi nhận dữ liệu đã được bảo toàn và kết quả thử nghiệm độc lập. Không kết luận trách nhiệm cá nhân.”

Lục Khải Thành ngồi bàn bên trái, ghim áo men xanh trên ve suit than. Hàn Tố Quyên ngồi cạnh đại diện ban phân bổ, mặt không biểu cảm. Cố Trạch Viễn đứng cuối phòng, không tiến lại gần Vãn Ninh.

Kỷ Thanh Lam nộp danh mục custody. Mỗi tài liệu được đọc bằng mã số: mẫu niêm phong lấy ngày kiểm định, bản sao RFID read-only, phiếu cân bến đông, log nhiệt độ xe lạnh, lịch kho, biên bản nhận mẫu phân phối từ hợp tác xã. Người giữ, thời điểm nhận, tình trạng niêm phong đều được ghi vào biên bản.

Sau đó Giáo sư Tạ Minh Triết bước lên. Ông đặt hai tập ảnh khay nảy mầm lên máy chiếu. Trên màn hình hiện các khay chỉ đánh mã A, B, C, không ghi nguồn.

“Thử nghiệm được thực hiện mù,” ông nói. “Nhóm kỹ thuật không biết mã nào thuộc mẫu niêm phong, mã nào thuộc mẫu phân phối còn lại tại hợp tác xã. Điều kiện ẩm, nhiệt, ánh sáng và thời gian ươm giống nhau. Có hai người đếm độc lập.”

Ông không dùng giọng bênh ai. Ông đọc số liệu.

“Mã A có tỷ lệ nảy mầm tám mươi chín phẩy sáu phần trăm, sức mầm đồng đều, rễ chính phát triển ổn định. Mã B và C lần lượt mười hai phẩy ba và mười bốn phẩy một phần trăm, nhiều hạt trương nước nhưng không bật rễ, một phần có mùi lên men nhẹ.”

Cả hội trường xôn xao. Mạnh Thu Cầm đứng bật dậy rồi lại ngồi xuống, hai tay siết quyển sổ vải.

Minh Triết tiếp tục:

“Sau khi khóa kết quả, mã được mở trước sự chứng kiến của hai bên. Mã A là mẫu niêm phong từ đợt kiểm định ban đầu. Mã B và C là mẫu thu từ các bao giống đã phân phối tại hai điểm hợp tác xã.”

Một tiếng ghế kéo mạnh vang lên. Đại diện trung tâm giống lập tức nói:

“Thử nảy mầm lại sau thời gian lưu kho không phản ánh hoàn toàn trạng thái lúc xuất hàng.”

“Đúng,” Minh Triết đáp. “Vì vậy tôi không kết luận lúc xuất hàng ra sao. Tôi chỉ xác nhận tại thời điểm thử, mẫu niêm phong còn đạt chuẩn nảy mầm theo ngưỡng kỹ thuật, còn mẫu phân phối thể hiện đặc tính sinh lý khác rõ rệt.”

Thanh Lam đề nghị ghi nguyên văn câu đó. Chủ tọa cho thư ký đọc lại, từng chữ một.

Trình Dịch Phong được mời xác nhận phần RFID. Anh cắm bản sao read-only vào máy riêng, chỉ trình bày thông tin tối thiểu: mã pallet của mẫu niêm phong có chuỗi đọc liên tục ở khu lưu mẫu, không có dấu hiệu ghi đè trong bản sao; các dữ liệu còn lại chỉ chứng minh có lịch sử di chuyển kho, chưa đủ để nói ai thao tác.

Anh dừng ở đó. Không thêm suy đoán.

Bà Lưu từ bến cân xác nhận các phiếu cân được trích từ hệ thống, có giờ vào ra và khối lượng theo xe. Đại diện vận tải xác nhận log nhiệt độ là bản xuất từ thiết bị xe lạnh. Cả hai đều nói giống nhau: dữ liệu là dữ liệu vận hành, không kết luận lỗi thuộc về ai.

Hàn Tố Quyên hỏi:

“Có thể do hợp tác xã bảo quản sai sau khi nhận không?”

Thu Cầm đứng lên, giọng khàn nhưng rõ:

“Chúng tôi có ảnh kho tạm, ngày mở bao, ngày gieo, danh sách hộ nhận. Nếu cần đối chiếu thì đối chiếu. Nhưng hôm nay xin ghi rằng hạt chúng tôi nhận không giống kết quả mẫu niêm phong mà cô Tống từng ký.”

Câu ấy làm Vãn Ninh cúi mặt. Không phải nhẹ nhõm. Là đau vì cuối cùng sự khác biệt đã được nói ra bằng giọng của người chịu thiệt.

Lục Khải Thành đặt tay lên micro.

“Trung tâm ghi nhận kết quả rà soát, nhưng phản đối mọi diễn giải rằng quy trình phân phối có sai phạm khi chưa có kết luận đầy đủ.”

Chủ tọa gật đầu.

“Phản đối được ghi nhận. Biên bản cũng ghi nhận bốn nguồn độc lập hiện cùng chỉ ra một điểm: mẫu kiểm định gốc và lô phân phối đang tranh chấp không có cùng biểu hiện kỹ thuật.”

Thanh Lam nhìn sang Vãn Ninh, chỉ khẽ gật. Đó chưa phải minh oan hoàn toàn. Chưa có cơ chế. Chưa có người chịu trách nhiệm. Nhưng câu “cô tráo mẫu” lần đầu tiên không còn đứng một mình giữa phòng.

Cuối buổi, biên bản được in ba bản. Đại diện các bên ký vào phần tham dự, không ký vào phần kết luận vượt quá phạm vi. Vãn Ninh ký với tư cách người liên quan, tay vẫn run nhưng nét chữ không đứt.

Khi ra khỏi hội trường, phóng viên địa phương muốn hỏi cô có vui không. Thanh Lam chắn lại.

“Chúng tôi chỉ nói theo biên bản. Mẫu gốc đạt chuẩn. Mẫu phân phối khác đặc tính. Các bước tiếp theo cần tiếp tục xác minh.”

Vãn Ninh nhìn xuống sân ủy ban. Thu Cầm đang gọi điện về thung lũng, nói chậm từng câu cho bà con nghe. Trạch Viễn đứng ở bậc thềm xa, cầm bản tường trình của mình trong tay, nhưng vẫn không bước tới.

Gió nóng thổi qua hàng cây bụi bám đầy lá. Vãn Ninh ôm cặp hồ sơ vào ngực. Lần đầu sau nhiều ngày, cô không thấy mình rơi tiếp. Nhưng phía trước vẫn là một khoảng tối chưa được gọi tên.