{ "version": 1, "language": "vi", "script_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/script/script_contagious_yawning.txt", "items": [ { "id": 1, "text": "Bạn vừa nhìn thấy một người ngáp, và gần như lập tức, miệng bạn cũng muốn mở ra. Đôi khi chẳng cần nhìn tận mắt. Chỉ cần nghe tiếng ngáp, xem một đoạn video, đọc chữ “ngáp”, hoặc hình dung một cái ngáp, hàm đã hơi căng, cổ họng như muốn mở rộng và một nhịp hít sâu dường như đang chờ được hoàn tất.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_001.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_001.json" }, { "id": 2, "text": "Có thể ngay lúc này, phản ứng ấy đã xuất hiện. Hiện tượng quen thuộc này được gọi là ngáp lây, nhưng chữ “lây” dễ gây hiểu nhầm. Không có vi trùng truyền từ người này sang người khác.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_002.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_002.json" }, { "id": 3, "text": "Một tín hiệu liên quan đến ngáp chỉ có thể làm tăng khả năng hệ thần kinh khởi động cùng kiểu hành động. Và dù dễ nhận ra, phản ứng đó không xảy ra với tất cả mọi người hay trong mọi lần tiếp xúc.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_003.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_003.json" }, { "id": 4, "text": "Trước hết, cần phân biệt ngáp tự phát và ngáp lây. Ngáp tự phát xuất hiện mà không cần nhìn, nghe hay nghĩ về người khác đang ngáp. Nó thường xảy ra sau khi thức dậy, trước giờ ngủ, lúc mệt, chán, hoặc khi mức tỉnh táo thay đổi.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_004.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_004.json" }, { "id": 5, "text": "Ngáp lây xuất hiện sau một tín hiệu bên ngoài, như khuôn mặt đang ngáp, âm thanh, video, hình ảnh hoặc ý tưởng về ngáp. Hai loại có hình thức vận động gần giống nhau nhưng điểm khởi đầu khác nhau: một loại chủ yếu gắn với trạng thái bên trong, loại kia được khơi mào bởi tri giác về hành động. Ranh giới vẫn có thể chồng lấn.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_005.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_005.json" }, { "id": 6, "text": "Một người vốn đang buồn ngủ sẽ dễ bị tín hiệu bên ngoài đẩy qua ngưỡng ngáp hơn.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_006.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_006.json" }, { "id": 7, "text": "Nhà tâm lý học Robert Provine là một trong những người nghiên cứu ngáp có hệ thống. Các thí nghiệm và quan sát của ông cho thấy nhìn, nghe, đọc, suy nghĩ hoặc trò chuyện về ngáp đều có thể làm tăng xác suất ngáp. Công trình của Provine cũng góp phần bác bỏ lời giải thích dân gian rằng ngáp đơn giản là phản ứng vì thiếu oxy.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_007.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_007.json" }, { "id": 8, "text": "Những thử nghiệm thay đổi oxy và carbon dioxide không ủng hộ mô hình đó. Ngáp có vẻ liên quan nhiều hơn đến các thời điểm chuyển trạng thái, chẳng hạn từ ngủ sang thức, từ tỉnh sang buồn ngủ, từ nghỉ sang hoạt động, hoặc từ đơn điệu sang tái định hướng chú ý.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_008.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_008.json" }, { "id": 9, "text": "Khi một khuôn mặt bắt đầu ngáp, não không tiếp nhận nó như một hình ảnh vô nghĩa. Hệ thị giác phân tích chuyển động của mắt, miệng, hàm và đầu. Các mạng nhận diện hành động xác định đây là một hành vi quen thuộc.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_009.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_009.json" }, { "id": 10, "text": "Tín hiệu nổi bật kéo sự chú ý về khuôn mặt, trong khi các hệ theo dõi cảm giác nội thân cập nhật nhịp thở, độ căng ở hàm và mức buồn ngủ. Sự liên kết giữa tri giác và hành động, thường được gọi là action-perception coupling, có thể làm chương trình vận động tương ứng trở nên sẵn sàng hơn. Tín hiệu không nhất thiết buộc cơ thể phải ngáp; nó chỉ làm thay đổi xác suất phản ứng.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_010.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_010.json" }, { "id": 11, "text": "Nơron gương thường được nhắc đến trong các lời giải thích phổ biến. Một số tế bào thần kinh có thể hoạt động khi thực hiện một hành động và khi quan sát hành động tương tự. Điều đó tạo ra giả thuyết rằng ngáp lây liên quan đến các mạng kiểu “phản chiếu”.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_011.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_011.json" }, { "id": 12, "text": "Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại không cho phép kết luận nơron gương là lời giải duy nhất, càng không chứng minh có một “nơron ngáp” bật lên rồi điều khiển toàn bộ phản ứng. Nhận diện khuôn mặt, chú ý xã hội, dự đoán hành động, kiểm soát vận động, cảm nhận nội thân, hô hấp và mức tỉnh táo đều có thể đóng góp. Não vận hành bằng nhiều mạng tương tác, không phải một công tắc đơn lẻ.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_012.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_012.json" }, { "id": 13, "text": "Sự phát triển theo độ tuổi là một manh mối quan trọng. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ đã có thể ngáp tự phát; hành vi giống ngáp thậm chí được quan sát trước khi sinh. Ngáp lây theo tín hiệu xã hội lại thường xuất hiện rõ muộn hơn.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_013.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_013.json" }, { "id": 14, "text": "Atsushi Senju và các cộng sự đã nghiên cứu phản ứng của trẻ khi xem người khác ngáp. Kết quả gợi ý rằng ngáp lây không hiện diện đầy đủ ngay từ đầu đời mà trở nên dễ quan sát hơn khi khả năng chú ý đến khuôn mặt và xử lý hành động xã hội phát triển. Tuổi xuất hiện chính xác khác nhau giữa các nghiên cứu do kích thích, thời gian quan sát, tiêu chí đếm ngáp và đặc điểm nhóm trẻ không giống nhau.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_014.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_014.json" }, { "id": 15, "text": "Vì ngáp lây xảy ra trong tương tác xã hội, nó thường được gắn với sự đồng cảm. Một số nghiên cứu quan sát cho thấy quan hệ và mức độ quen thuộc có thể liên quan đến xác suất hoặc tốc độ phản ứng. Ivan Norscia và Elisabetta Palagi, chẳng hạn, đã nghiên cứu ngáp lây trong bối cảnh xã hội tự nhiên và ghi nhận ảnh hưởng của mối liên hệ giữa các cá nhân.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_015.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_015.json" }, { "id": 16, "text": "Người thân, bạn bè, người quen và người lạ có thể nhận được mức chú ý khác nhau. Tuy nhiên, sự quen thuộc còn đi cùng nhiều yếu tố khác: thời gian nhìn, khoảng cách, cảm giác an toàn, chất lượng tín hiệu và kỳ vọng xã hội. Một mối liên hệ thống kê không biến ngáp lây thành phép đo trực tiếp của đồng cảm.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_016.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_016.json" }, { "id": 17, "text": "Nếu một người ngáp sau bạn thân, điều đó không chứng minh người ấy đồng cảm sâu sắc. Nếu không ngáp, điều đó cũng không chứng minh sự lạnh lùng hay thiếu quan tâm. Phản ứng chịu ảnh hưởng của quá nhiều biến số: có nhìn đúng lúc hay không, âm thanh có rõ không, mức tập trung, lượng caffeine, căng thẳng, giấc ngủ và ngưỡng phát động ngáp tại thời điểm đó.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_017.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_017.json" }, { "id": 18, "text": "Cùng một người có thể rất dễ ngáp lây hôm nay nhưng hoàn toàn không phản ứng ngày mai.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_018.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_018.json" }, { "id": 19, "text": "Đặc biệt, không được dùng phản ứng ngáp lây để tự chẩn đoán autism, psychopathy hay bất kỳ tình trạng nào khác. Một số nghiên cứu từng báo cáo khác biệt trung bình giữa các nhóm, nhưng khác biệt ở cấp nhóm không thể phân loại đáng tin cậy từng cá nhân. Trong nghiên cứu về trẻ tự kỷ, mức chú ý tự phát đến khuôn mặt và mắt có thể ảnh hưởng mạnh đến việc trẻ có thực sự tiếp nhận tín hiệu ngáp hay không.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_019.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_019.json" }, { "id": 20, "text": "Khi thí nghiệm hướng sự chú ý vào khuôn mặt tốt hơn, kết quả và cách diễn giải có thể thay đổi. Autism rất đa dạng, còn psychopathy là khái niệm lâm sàng đòi hỏi đánh giá chuyên môn. Không ngáp trước một video không phải xét nghiệm thần kinh, bài kiểm tra nhân cách hay thước đo đạo đức.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_020.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_020.json" }, { "id": 21, "text": "Mức tỉnh táo và khả năng điều hòa trạng thái là phần khác của câu chuyện. Ngáp thường tụ lại quanh những thời điểm chuyển đổi chứ không chỉ lúc cần ngủ ngay. Nó có thể xuất hiện sau khi thức dậy, trước một hoạt động đòi hỏi tập trung, trong lúc đơn điệu hoặc tại khoảng trũng của nhịp sinh học.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_021.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_021.json" }, { "id": 22, "text": "Một cách diễn giải là ngáp tham gia điều chỉnh trạng thái: nhịp hít sâu, chuyển động mạnh của hàm, căng cơ mặt và thay đổi hoạt động tự chủ có thể đi cùng sự tái định hướng ngắn hạn. Sau một cái ngáp, cảm giác tỉnh hơn đôi khi xuất hiện, nhưng hiệu ứng ngắn đó không thay thế giấc ngủ. Thiếu ngủ vẫn làm suy giảm phản xạ, chú ý và khả năng ra quyết định.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_022.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_022.json" }, { "id": 23, "text": "Andrew Gallup và các cộng sự đã phát triển giả thuyết điều hòa nhiệt của ngáp. Theo hướng nghiên cứu này, chuyển động hàm, tuần hoàn vùng đầu và luồng không khí có thể góp phần điều chỉnh nhiệt độ não trong một số điều kiện. Một số thí nghiệm cho thấy nhiệt độ môi trường hoặc thao tác làm mát có thể thay đổi khả năng ngáp và ngáp lây.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_023.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_023.json" }, { "id": 24, "text": "Đây là giả thuyết đáng chú ý, không phải sự thật cuối cùng giải thích mọi cái ngáp. Nhiệt độ não ở người rất khó đo trực tiếp, kết quả giữa các thiết kế chưa hoàn toàn đồng nhất, và ngáp có thể liên quan đến nhiều chức năng tùy hoàn cảnh.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_024.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_024.json" }, { "id": 25, "text": "Cũng không có quy tắc đơn giản rằng càng nóng càng ngáp hoặc càng lạnh càng ít ngáp. Nếu trao đổi nhiệt thực sự đóng vai trò, tác dụng còn phụ thuộc vào chênh lệch nhiệt giữa cơ thể và không khí, độ ẩm, thời gian tiếp xúc và trạng thái sinh lý. Một phòng nóng, bí còn có thể làm buồn ngủ vì nhiều nguyên nhân khác.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_025.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_025.json" }, { "id": 26, "text": "Bởi vậy, kết quả theo mùa hay nhiệt độ cần được đọc cùng cách chọn mẫu, điều kiện kiểm soát và tiêu chí đo, thay vì khái quát ngay sang mọi tình huống đời thường.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_026.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_026.json" }, { "id": 27, "text": "Tuổi tác tiếp tục điều chỉnh phản ứng sau thời thơ ấu. Người trưởng thành khác nhau đáng kể về độ nhạy, còn một số nghiên cứu ghi nhận ngáp lây giảm ở tuổi cao hơn. Khác biệt có thể liên quan đến chú ý, thị lực, thính lực, thuốc, giấc ngủ, mức tỉnh táo và thay đổi thần kinh theo tuổi.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_027.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_027.json" }, { "id": 28, "text": "Sự quen thuộc đôi khi làm phản ứng mạnh hơn nhưng không phải thí nghiệm nào cũng tái tạo được hiệu ứng. Alertness tại thời điểm thử nghiệm cũng quan trọng: quá buồn ngủ có thể làm tăng ngáp tự phát, trong khi quá tập trung hoặc chủ động kìm lại có thể làm ngáp lây khó quan sát.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_028.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_028.json" }, { "id": 29, "text": "Thiết kế thí nghiệm có thể thay đổi kết quả rõ rệt. Một nghiên cứu cho xem nhiều video ngáp rồi đếm phản ứng; nghiên cứu khác dùng khuôn mặt trung tính làm đối chứng, theo dõi mắt hoặc che mục tiêu thật để giảm việc cố ý ngáp hay kìm ngáp. Độ dài video, số lần lặp, khoảng chờ, hướng dẫn, thời điểm trong ngày, ánh sáng và nhiệt độ phòng đều có thể trở thành moderator.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_029.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_029.json" }, { "id": 30, "text": "Ngáp tương đối hiếm trong một phiên ngắn, nên cỡ mẫu nhỏ dễ tạo ấn tượng quá mạnh từ vài trường hợp. Việc biết thí nghiệm đang đo ngáp cũng khiến người tham gia chú ý quá mức hoặc kiểm soát hành vi. Vì vậy, kết luận giữa các nghiên cứu chỉ có ý nghĩa khi phương pháp được xem xét cẩn thận.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_030.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_030.json" }, { "id": 31, "text": "Nếu muốn tự quan sát, nên ghi bối cảnh thay vì suy luận về tính cách. Có thể để ý thời gian trong ngày, số giờ ngủ, mức buồn ngủ, nhiệt độ, người phát tín hiệu là ai, tín hiệu trực tiếp hay qua video, có âm thanh hay không và phản ứng xuất hiện sau bao lâu. Những lần nhìn thấy ngáp nhưng không phản ứng cũng cần được ghi lại; chỉ nhớ các lần ngáp nối tiếp sẽ tạo thiên lệch xác nhận.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_031.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_031.json" }, { "id": 32, "text": "Quan sát cá nhân không thay thế nghiên cứu có đối chứng, nhưng nó cho thấy hành vi thay đổi theo trạng thái và hoàn cảnh chứ không phải dấu ấn cố định của đồng cảm.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_032.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_032.json" }, { "id": 33, "text": "Khi muốn giảm ngáp lây trong cuộc họp hoặc lúc cần tập trung, có thể đổi điểm nhìn khỏi khuôn mặt đang ngáp và chuyển chú ý sang một vật hay nhiệm vụ cụ thể. Đứng dậy, vận động nhẹ, thay đổi tư thế hoặc đi vài bước có thể hỗ trợ mức tỉnh táo. Không gian thoáng và mát dễ chịu có thể hữu ích khi phòng nóng, bí, dù đây không phải phương pháp chữa mọi nguyên nhân gây ngáp.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_033.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_033.json" }, { "id": 34, "text": "Nếu thực sự buồn ngủ, giải pháp phù hợp là nghỉ và ngủ đủ. Caffeine chỉ che bớt cảm giác buồn ngủ tạm thời, không xóa khoản thiếu ngủ.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_034.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_034.json" }, { "id": 35, "text": "Khi đang lái xe, ngáp kèm mí mắt nặng, mất tập trung, bỏ sót biển báo hoặc không nhớ rõ đoạn đường vừa đi là tín hiệu nguy hiểm. Mở cửa sổ, bật nhạc lớn hay cố trò chuyện không phải biện pháp đáng tin cậy. Cần dừng ở nơi an toàn để nghỉ hoặc đổi người lái.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_035.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_035.json" }, { "id": 36, "text": "Không nên dựa vào vài giây tỉnh hơn sau một cái ngáp để tiếp tục hành trình. Nếu đang ngái ngủ, đừng lái xe.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_036.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_036.json" }, { "id": 37, "text": "Ngáp thường là hành vi bình thường. Tuy nhiên, ngáp quá nhiều và kéo dài, buồn ngủ ban ngày rõ rệt, ngủ đủ vẫn kiệt sức, hoặc ngáp đi kèm khó thở cần được đánh giá chuyên môn. Đau ngực, ngất, yếu liệt, đau đầu bất thường hay triệu chứng mới khác càng không nên bỏ qua.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_037.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_037.json" }, { "id": 38, "text": "Thuốc, rối loạn giấc ngủ, vấn đề hô hấp, tim mạch, thần kinh và nhiều nguyên nhân khác chỉ có thể được xem xét trong bối cảnh đầy đủ. Không tự chẩn đoán bằng số lần ngáp và không tự ngừng thuốc khi chưa trao đổi với người có chuyên môn.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_038.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_038.json" }, { "id": 39, "text": "Vậy vì sao ngáp có thể truyền từ người này sang người khác? Câu trả lời thận trọng nhất là sự hội tụ của nhiều tín hiệu. Não nhận ra một hành động quen thuộc, sự chú ý bị thu hút, tri giác liên kết với khả năng hành động, trong khi hệ thần kinh liên tục theo dõi mức tỉnh táo, hô hấp và cảm giác bên trong.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_039.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_039.json" }, { "id": 40, "text": "Tuổi, attention, alertness, sự quen thuộc, phương thức nhìn hay nghe, nhiệt độ và thiết kế tình huống đều có thể thay đổi xác suất phản ứng. Đồng cảm có thể liên quan trong một số bối cảnh xã hội, nhưng không giải thích toàn bộ hiện tượng. Nơron gương cũng không phải lời đáp duy nhất đã được chứng minh.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_040.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_040.json" }, { "id": 41, "text": "Và giờ đây, chỉ vì đã nghe quá nhiều về ngáp, có thể hàm lại muốn hạ xuống, miệng muốn mở rộng và một nhịp hít sâu đang đến. Nếu bạn ngáp, đó không phải bằng chứng rằng bạn dễ bị điều khiển. Nếu bạn không ngáp, cũng không có điều gì thiếu sót.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_041.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_041.json" }, { "id": 42, "text": "Phản ứng này chỉ cho thấy não và cơ thể nhạy với tín hiệu từ người khác, còn mức nhạy luôn phụ thuộc vào trạng thái và bối cảnh. Một cái ngáp có thể lan qua ánh mắt, âm thanh, video, chữ viết và sự chú ý; nó không phải vi trùng, không phải lời phán xét tính cách, và càng không phải thước đo đạo đức hay mức độ đồng cảm của bạn.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/audio/chunks/chunk_042.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/021-Vi-Sao-Ngap-Co-The-Lay-Tu-Nguoi-Nay-Sang-Nguoi-Khac/asr/chunk_042.json" } ] }