{ "version": 1, "language": "vi", "items": [ { "id": 1, "text": "Bạn vừa ngồi đè lên một chân khá lâu, có thể là ngồi xếp bằng, bắt chéo chân, quỳ gối, hoặc cuộn chân dưới người. Khi đứng dậy, bàn chân bỗng giống như mất tín hiệu.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/001.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/001.json" }, { "id": 2, "text": "Bạn đặt chân xuống nhưng mặt sàn có cảm giác xa lạ, đầu gối hơi khuỵu, các ngón chân không nghe lời. Rồi chỉ vài giây sau, một đợt kim châm bùng lên: hàng trăm mũi li ti chạy từ cẳng chân xuống bàn chân, vừa nhột, vừa rát, vừa khó chịu đến mức bạn phải đứng khựng lại.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/002.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/002.json" }, { "id": 3, "text": "Cách giải thích quen thuộc là “máu bị chặn nên chân bị tê”. Điều đó có một phần đúng, nhưng chưa đủ, và cụm “máu bị chặn hoàn toàn” thường khiến cơ chế thật bị hiểu sai.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/003.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/003.json" }, { "id": 4, "text": "Trong đa số trường hợp thông thường, máu không ngừng chảy hoàn toàn tới cả chân. Nhân vật chính của hiện tượng này là dây thần kinh ngoại biên, cùng những mạch máu rất nhỏ nuôi chính dây thần kinh đó.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/004.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/004.json" }, { "id": 5, "text": "Tư thế ngồi tạo áp lực lên dây thần kinh, làm thay đổi môi trường cơ học và nguồn cung cấp oxy tại chỗ. Kết quả là tín hiệu điện truyền qua đoạn bị ép chậm lại, rối loạn, hoặc tạm thời không đi qua được.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/005.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/005.json" }, { "id": 6, "text": "Dây thần kinh ngoại biên có thể hình dung như một bó cáp gồm rất nhiều sợi nhỏ. Mỗi sợi là phần kéo dài của một tế bào thần kinh, gọi là sợi trục.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/006.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/006.json" }, { "id": 7, "text": "Nhiều sợi trục được bọc bằng myelin, một lớp cách điện giàu lipid giúp tín hiệu di chuyển nhanh và hiệu quả. Myelin không phủ kín liên tục mà để lại những khoảng rất nhỏ gọi là các nút Ranvier.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/007.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/007.json" }, { "id": 8, "text": "Tín hiệu điện không phải bò đều dọc cả sợi; nó được tái tạo từ nút này sang nút kế tiếp, gần giống như nhảy qua một chuỗi trạm tiếp sóng. Khi một đoạn dây thần kinh bị đè, lớp myelin, các nút Ranvier và sự phân bố ion quanh màng sợi thần kinh không nhất thiết bị phá hủy ngay.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/008.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/008.json" }, { "id": 9, "text": "Nhưng chúng có thể tạm thời hoạt động kém. Áp lực cũng ép các mạch máu nhỏ nằm trong và quanh dây thần kinh, làm giảm tưới máu cục bộ.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/009.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/009.json" }, { "id": 10, "text": "Khi oxy và năng lượng cung cấp cho tế bào giảm, những bơm ion duy trì điện thế màng không còn làm việc tối ưu. Đến một mức nào đó, xung thần kinh không thể truyền qua đoạn bị chèn ép bình thường.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/010.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/010.json" }, { "id": 11, "text": "Hiện tượng này được gọi là block dẫn truyền tạm thời. Trong phân loại kinh điển được Herbert Seddon công bố năm 1943, tổn thương dây thần kinh ngoại biên được chia thành ba mức chính: neurapraxia, axonotmesis và neurotmesis.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/011.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/011.json" }, { "id": 12, "text": "Neurapraxia là mức nhẹ nhất, đặc trưng bởi gián đoạn dẫn truyền tại chỗ trong khi tính liên tục của sợi trục nhìn chung vẫn được bảo tồn. Axonotmesis có tổn thương sợi trục rõ hơn, còn neurotmesis là đứt hoặc phá hủy nghiêm trọng cấu trúc dây thần kinh.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/012.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/012.json" }, { "id": 13, "text": "Một cơn “chân ngủ” ngắn do ngồi đè thường gần với cơ chế block dẫn truyền thoáng qua kiểu neurapraxia, chứ không đồng nghĩa rằng dây thần kinh đã bị đứt hay chết. Sau đó, Sydney Sunderland phát triển một hệ thống chi tiết hơn, chia tổn thương thành năm mức dựa trên mức độ ảnh hưởng đến sợi trục và các lớp mô liên kết bao quanh.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/013.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/013.json" }, { "id": 14, "text": "Hệ thống này đặc biệt hữu ích với tổn thương thật sự và tiên lượng phục hồi. Tuy vậy, cảm giác tê rần vài phút sau một tư thế bất lợi thường nằm ở đầu nhẹ nhất của phổ tổn thương.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/014.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/014.json" }, { "id": 15, "text": "Không nên vì nghe từ “tổn thương thần kinh” mà hình dung ngay đến hư hại vĩnh viễn. Trong bối cảnh này, từ phù hợp hơn thường là rối loạn chức năng tạm thời do chèn ép và thiếu máu cục bộ.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/015.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/015.json" }, { "id": 16, "text": "Tại sao lúc đầu chân lại mất cảm giác, rồi sau đó mới bùng lên kim châm? Để hiểu điều đó, cần tách các loại sợi thần kinh.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/016.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/016.json" }, { "id": 17, "text": "Những sợi cảm giác mang thông tin từ da, cơ và khớp về hệ thần kinh trung ương. Chúng báo cho não biết có vật gì chạm vào chân, nhiệt độ ra sao, có đau hay không, và bàn chân đang nằm ở vị trí nào.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/017.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/017.json" }, { "id": 18, "text": "Những sợi vận động truyền lệnh theo chiều ngược lại, từ hệ thần kinh trung ương tới cơ. Ngoài ra còn có các sợi tự chủ tham gia điều chỉnh mạch máu, tiết mồ hôi và một số chức năng tại chỗ.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/018.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/018.json" }, { "id": 19, "text": "Các sợi này không có cùng đường kính, độ dày myelin hay ngưỡng chịu đựng. Áp lực, kéo căng và thiếu máu cục bộ có thể ảnh hưởng đến từng nhóm ở thời điểm và mức độ khác nhau.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/019.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/019.json" }, { "id": 20, "text": "Vì vậy, trải nghiệm không phải lúc nào cũng giống nhau. Có lúc bạn chỉ thấy tê da.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/020.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/020.json" }, { "id": 21, "text": "Có lúc chân vừa tê vừa yếu. Có lúc khả năng cảm nhận vị trí bàn chân giảm, khiến bước đầu tiên trở nên vụng về dù cơ chưa mất sức đáng kể.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/021.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/021.json" }, { "id": 22, "text": "Cũng có lúc cảm giác châm chích nổi bật hơn mọi biểu hiện khác. Khi vẫn ngồi đè, tín hiệu cảm giác từ vùng da phía dưới đoạn bị ép không truyền lên đầy đủ.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/022.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/022.json" }, { "id": 23, "text": "Não nhận được ít dữ liệu hơn, nên bạn thấy vùng đó “biến mất”, dày lên, hoặc như được bọc trong một lớp cao su. Nếu các sợi vận động cũng bị ảnh hưởng, lệnh tới cơ yếu đi.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/023.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/023.json" }, { "id": 24, "text": "Bàn chân có thể khó nhấc, các ngón khó cử động, hoặc chân không đủ chắc để chịu trọng lượng ngay lập tức. Đây là lý do đứng bật dậy rồi bước ngay có thể khiến bạn loạng choạng.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/024.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/024.json" }, { "id": 25, "text": "Khi đổi tư thế, áp lực được giải phóng. Mạch máu nhỏ bắt đầu cung cấp oxy và chất dinh dưỡng tốt hơn, đồng thời môi trường ion quanh sợi thần kinh dần trở về bình thường.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/025.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/025.json" }, { "id": 26, "text": "Các vùng myelin và nút Ranvier lấy lại khả năng hỗ trợ dẫn truyền. Nhưng quá trình phục hồi không diễn ra đồng loạt như bật một công tắc duy nhất.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/026.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/026.json" }, { "id": 27, "text": "Một số sợi bắt đầu phát xung trở lại sớm hơn, một số phát xung không đều, và những tín hiệu cảm giác bất thường có thể được não diễn giải thành châm chích, kiến bò, rung nhẹ, nóng rát hoặc như tia điện nhỏ. Các nghiên cứu thực nghiệm và tổng quan của Göran Lundborg về tổn thương thần kinh do chèn ép đã mô tả vai trò phối hợp của biến dạng cơ học, rối loạn vi tuần hoàn trong dây thần kinh, tăng tính thấm mạch và thay đổi chức năng sợi thần kinh.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/027.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/027.json" }, { "id": 28, "text": "Công trình trong lĩnh vực compression neuropathy cũng cho thấy áp lực không cần cắt đứt hoàn toàn tuần hoàn mới gây vấn đề. Chỉ cần giảm tưới máu đủ lâu, kết hợp với biến dạng tại chỗ, dẫn truyền đã có thể suy giảm.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/028.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/028.json" }, { "id": 29, "text": "Thời gian, cường độ áp lực và tình trạng nền của dây thần kinh đều ảnh hưởng đến mức độ rối loạn. Vị trí bị tê còn phụ thuộc vào dây thần kinh nào nằm sát bề mặt hoặc bị ép vào cấu trúc cứng.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/029.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/029.json" }, { "id": 30, "text": "Một ví dụ thường gặp là dây thần kinh mác chung, còn gọi là common peroneal hoặc common fibular nerve. Dây này vòng quanh vùng gần chỏm xương mác ở mặt ngoài, ngay dưới đầu gối, nên tương đối dễ bị chèn ép khi bắt chéo chân lâu, ngồi xổm kéo dài, quỳ, hoặc tựa mặt ngoài đầu gối vào cạnh cứng.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/030.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/030.json" }, { "id": 31, "text": "Nếu dây thần kinh mác chung bị ảnh hưởng, cảm giác bất thường có thể xuất hiện ở mặt ngoài cẳng chân và mu bàn chân. Bạn cũng có thể tạm thời khó nhấc mũi chân hoặc duỗi các ngón.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/031.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/031.json" }, { "id": 32, "text": "Trong một cơn nhẹ, chức năng trở lại nhanh sau khi đổi tư thế. Nhưng nếu yếu rõ, kéo dài, hoặc bàn chân rơi xuống khi bước, đó không còn là hiện tượng nên bỏ qua.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/032.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/032.json" }, { "id": 33, "text": "Dây thần kinh tọa, hay sciatic nerve, thường bị gọi tên mỗi khi chân tê, nhưng nó không phải lúc nào cũng là thủ phạm. Sciatic là một dây thần kinh lớn đi từ vùng chậu xuống phía sau đùi rồi chia nhánh.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/033.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/033.json" }, { "id": 34, "text": "Đau hoặc tê liên quan đến rễ thần kinh ở cột sống hay đường đi của dây tọa thường có kiểu phân bố, yếu tố khởi phát và triệu chứng đi kèm khác với một bàn chân “ngủ” do ép dây thần kinh nông tại đầu gối. Một cảm giác tê ngắn sau khi bắt chéo chân không tự động có nghĩa là bạn bị đau thần kinh tọa.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/034.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/034.json" }, { "id": 35, "text": "Trong trường hợp thông thường, cảm giác sẽ giảm dần trong vài giây đến vài phút sau khi giải phóng tư thế. Việc hợp lý nhất là đứng dậy từ từ và bảo đảm bạn có điểm tựa.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/035.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/035.json" }, { "id": 36, "text": "Đừng lập tức chạy, nhảy hoặc bước xuống cầu thang khi bàn chân chưa cảm nhận mặt đất chính xác. Bạn có thể nhẹ nhàng cử động cổ chân, co duỗi các ngón, duỗi đầu gối và đi vài bước chậm khi sức cơ đã ổn định.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/036.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/036.json" }, { "id": 37, "text": "Vận động nhẹ hỗ trợ tuần hoàn và giúp hệ cảm giác–vận động đồng bộ trở lại. Nếu thường xuyên phải ngồi lâu, hãy đổi tư thế định kỳ thay vì chờ đến khi chân mất cảm giác.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/037.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/037.json" }, { "id": 38, "text": "Tránh để cạnh ghế ép mạnh vào mặt sau đùi, tránh cuộn một chân dưới thân quá lâu, và hạn chế bắt chéo chân liên tục tại cùng một vị trí. Điều chỉnh chiều cao ghế để bàn chân có chỗ tựa, đầu gối không bị ép vào cạnh bàn, hông và cột sống được nâng đỡ thoải mái.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/038.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/038.json" }, { "id": 39, "text": "Ergonomics không đòi hỏi một tư thế hoàn hảo bất động; điều có lợi hơn thường là một tư thế đủ tốt và được thay đổi thường xuyên. Khi cảm giác đang giảm, đừng giẫm mạnh xuống sàn để “đánh thức” chân.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/039.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/039.json" }, { "id": 40, "text": "Bạn có thể không nhận ra mình đang đặt lực quá lớn, xoắn cổ chân hoặc làm tổn thương da. Cũng không nên chườm nóng trực tiếp lên vùng đang tê.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/040.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/040.json" }, { "id": 41, "text": "Vì khả năng cảm nhận nhiệt bị suy giảm, da có thể bị bỏng trước khi bạn nhận thấy nóng quá mức. Xoa hoặc vận động rất nhẹ có thể dễ chịu, nhưng tác động mạnh không làm dây thần kinh phục hồi nhanh hơn.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/041.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/041.json" }, { "id": 42, "text": "Ranh giới giữa hiện tượng thoáng qua và bệnh lý không chỉ phụ thuộc vào cảm giác mạnh đến đâu. Thời gian kéo dài, mức độ yếu, sự tái diễn và hoàn cảnh xuất hiện quan trọng hơn.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/042.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/042.json" }, { "id": 43, "text": "Một cơn tê có nguyên nhân tư thế rõ ràng, hết hoàn toàn nhanh chóng và không để lại yếu thường ít đáng lo. Ngược lại, tê tiếp tục kéo dài sau khi áp lực đã được giải phóng, cảm giác không trở về như cũ, hoặc yếu cơ tồn tại có thể gợi ý chèn ép nghiêm trọng hơn, bệnh lý dây thần kinh ngoại biên, vấn đề ở rễ thần kinh, tuần hoàn, chuyển hóa, hoặc nguyên nhân khác.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/043.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/043.json" }, { "id": 44, "text": "Nếu bàn chân bị rũ, bạn không thể nhấc mũi chân, thường xuyên vấp vì ngón chân quệt đất, hoặc sức cơ giảm rõ, hãy đi khám. Foot drop là một dấu hiệu chức năng, không phải một chẩn đoán duy nhất.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/044.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/044.json" }, { "id": 45, "text": "Nó có thể liên quan đến dây thần kinh mác chung, rễ thần kinh ở lưng, dây thần kinh tọa, cơ, hoặc hệ thần kinh trung ương. Việc xác định vị trí cần khám sức cơ, phản xạ, cảm giác và đôi khi cần điện cơ, khảo sát dẫn truyền thần kinh hay hình ảnh học.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/045.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/045.json" }, { "id": 46, "text": "Đau lan từ lưng xuống mông và chân, đặc biệt khi đi kèm yếu hoặc tê theo một vùng nhất định, cũng cần được đánh giá thay vì quy hết cho việc ngồi đè. Nếu xuất hiện mất kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện, tê vùng yên ngựa quanh cơ quan sinh dục và mặt trong đùi, hoặc yếu chân tiến triển, đó là dấu hiệu cảnh báo cần hỗ trợ y tế khẩn cấp vì có thể liên quan đến chèn ép nghiêm trọng các cấu trúc thần kinh ở cột sống.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/046.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/046.json" }, { "id": 47, "text": "Tê hoặc yếu đột ngột ở một bên cơ thể, nhất là khi kèm méo miệng, nói khó, nhìn bất thường, mất thăng bằng hoặc đau đầu dữ dội, cũng không giống một bàn chân ngủ đơn thuần. Trong tình huống đó, cần gọi cấp cứu ngay vì đột quỵ và các tình trạng thần kinh cấp phải được xử trí theo thời gian.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/047.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/047.json" }, { "id": 48, "text": "Sau chấn thương, tê tăng dần, chân lạnh hoặc đổi màu, đau dữ dội, sưng căng, hay mất khả năng cử động cũng là lý do để tìm trợ giúp y tế sớm. Nếu hiện tượng tái diễn thường xuyên dù bạn không ngồi đè rõ ràng, đánh thức bạn ban đêm, xuất hiện ở cả hai chân, lan rộng, hoặc đi kèm mất thăng bằng, hãy đặt lịch khám.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/048.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/048.json" }, { "id": 49, "text": "Một số tình trạng như đái tháo đường, thiếu vitamin, bệnh tuyến giáp, tác dụng của thuốc, sử dụng rượu kéo dài, bệnh mạch máu hoặc bệnh lý thần kinh khác có thể làm dây thần kinh dễ bị tổn thương hơn. Không thể xác định nguyên nhân cá nhân chỉ từ cảm giác “tê rần” hay từ một đoạn mô tả chung.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/049.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/049.json" }, { "id": 50, "text": "Vì vậy, lần tới khi đứng lên và thấy chân như vừa mất kết nối, hãy nhớ rằng đó không chỉ là một đường ống máu bị khóa. Một bó cáp sinh học đã bị ép; những mạch máu nhỏ nuôi nó bị ảnh hưởng; các sợi cảm giác và vận động tạm thời truyền tín hiệu kém; rồi myelin, các nút Ranvier, cân bằng ion và tưới máu dần phục hồi.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/050.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/050.json" }, { "id": 51, "text": "Cảm giác trống rỗng ban đầu chuyển thành cơn kim châm ồn ào, sau đó lắng xuống. Bạn đứng yên một chút, cử động nhẹ, chờ sức cơ và cảm giác trở lại đầy đủ.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/051.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/051.json" }, { "id": 52, "text": "Từng tín hiệu được nối lại, bàn chân nhận ra mặt sàn, các ngón chân nghe lời, và chiếc chân vừa “mất sóng” cuối cùng cũng online trở lại.", "audio_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/audio/chunks/052.wav", "asr_path": "/data/video-pipeline/StickerMan/project/032-Vi-Sao-Chan-Ban-Te-Ran-Sau-Khi-Ngoi-De-Lau/asr/items/052.json" } ] }