Người con cao bằng sinh ra giữa núi rừng và ách nô lệ
Trong lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc Việt Nam,
có những con người bước ra từ những bản làng xa xôi,
tuổi đời còn rất trẻ, nhưng lại mang trong mình một sức mạnh khiến cả thời đại
phải ghi nhớ.
Họ không sinh ra trong hào quang.
Họ không lớn lên giữa những trang sử được chuẩn bị sẵn.
Họ đến từ ruộng nương, từ rừng núi, từ những mái nhà nghèo,
từ những miền đất từng chịu đựng áp bức và đói khổ.
La Văn Cầu là một con người như thế.
Ông sinh năm 1931 tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh,
tỉnh Cao Bằng.
Cao Bằng là vùng đất biên cương phía Bắc,
nơi núi đá, thung lũng, dòng suối và những con đường mòn đã chứng kiến nhiều biến
động lớn của lịch sử Việt Nam.
Đây cũng là mảnh đất gắn bó sâu sắc với phong trào cách mạng,
nơi từng che chở cán bộ, nuôi dưỡng cơ sở cách mạng,
và góp phần quan trọng vào cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Tuổi thơ của La Văn Cầu không phải tuổi thơ yên ả.
Ông lớn lên trong hoàn cảnh đất nước còn dưới ách thống trị của thực dân Pháp.
Người dân miền núi, cũng như nhiều vùng quê khác trên đất Việt Nam,
phải chịu cảnh nghèo đói, bị bóc lột, bị chèn ép.
Những bản làng tưởng như xa xôi vẫn không thoát khỏi bóng đen của chế độ thực dân
và tay sai.
Cái nghèo không chỉ nằm trong bữa ăn thiếu thốn,
mà còn nằm trong cảm giác con người bị coi rẻ ngay trên mảnh đất của mình.
La Văn Cầu là người dân tộc Tày.
Từ nhỏ, ông đã quen với đời sống vất vả nơi miền núi.
Những con dốc, con suối, những cánh rừng và nương rẫy đã rèn cho ông sức chịu đựng
bền bỉ.
Nhưng điều quan trọng hơn, chính trong không gian ấy,
lòng yêu quê hương và nỗi căm giận trước áp bức dần hình thành.
Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công,
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, người dân cả nước tưởng như đã bước sang
một trang mới.
Nhưng nền độc lập non trẻ nhanh chóng bị thực dân Pháp đe dọa.
Chiến tranh lan rộng.
Một lần nữa, những người dân bình thường phải đứng trước câu hỏi lớn của lịch sử:
hoặc chấp nhận mất nước, hoặc đứng lên bảo vệ độc lập vừa giành được.
Với La Văn Cầu, câu trả lời đến rất sớm.
Năm 1948, khi mới mười bảy tuổi, ông gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam.
Đó là độ tuổi mà nhiều người còn đang ở bên gia đình,
còn chưa đi hết những năm tháng thiếu niên.
Nhưng trong thời chiến, tuổi trẻ thường trưởng thành rất nhanh.
Một chàng trai miền núi hôm qua còn quen với nương rẫy,
bản làng, hôm nay khoác lên mình màu áo lính,
bước vào cuộc kháng chiến gian khổ.
Ông trở thành chiến sĩ của Trung đoàn 174,
một đơn vị chủ lực của quân đội ta trong kháng chiến chống Pháp.
Từ đây, cuộc đời La Văn Cầu gắn với những cuộc hành quân,
những trận đánh, những đêm rừng lạnh buốt,
những ngày đói cơm thiếu muối, và cả những thử thách mà chỉ có chiến tranh mới
đặt ra.
Trong đơn vị, La Văn Cầu được biết đến là người gan dạ,
bền bỉ, quyết tâm.
Ông không nói nhiều bằng những lời lớn lao.
Nhưng trên chiến trường, lòng dũng cảm thường được chứng minh bằng hành động.
Mỗi lần nhận nhiệm vụ, mỗi lần vượt qua lửa đạn,
mỗi lần tiến về phía nguy hiểm, người lính trẻ ấy lại tự khắc thêm vào bản lĩnh
của mình một dấu ấn.
Không ai biết trước rằng chỉ vài năm sau,
trong một trận đánh lớn ở biên giới, La Văn Cầu sẽ trở thành biểu tượng của ý chí
tiến công, với một hành động khiến nhiều thế hệ Việt Nam nhắc lại bằng sự xúc động
và kính phục.
Những năm tháng rèn mình trong lửa đạn
Kháng chiến chống Pháp là một cuộc chiến không cân sức.
Một bên là quân đội thực dân có vũ khí hiện đại,
có máy bay, pháo binh, xe cơ giới, có kinh nghiệm chiến tranh.
Một bên là quân đội cách mạng còn non trẻ,
trang bị thiếu thốn, hậu cần khó khăn, nhưng có ý chí độc lập và sự ủng hộ của
nhân dân.
Đối với người lính Việt Nam thời ấy, chiến trường không chỉ là nơi đối mặt với
đạn bom.
Chiến trường còn là đói rét, bệnh tật, đường rừng,
núi cao, những đêm hành quân không ánh đèn,
những ngày lương thực cạn, những trận sốt rét rừng làm người run bần bật nhưng
vẫn phải ôm súng.
Nhiều người lính trẻ đã trưởng thành trong điều kiện như vậy.
La Văn Cầu cũng vậy.
Từ khi vào bộ đội, ông cùng đồng đội tham gia nhiều hoạt động chiến đấu,
học cách sử dụng vũ khí, cách vận động trên địa hình rừng núi,
cách phối hợp trong đội hình, cách tiến công công sự địch.
Với một người lính bộ binh, đặc biệt trong những trận đánh đồn,
sự gan dạ là cần thiết, nhưng không đủ.
Cần có kỷ luật, sự bình tĩnh, tinh thần đồng đội và khả năng hành động rất nhanh
trong khoảnh khắc nguy hiểm.
Những năm đầu kháng chiến, quân đội ta từng bước trưởng thành qua từng trận đánh.
Mỗi chiến thắng nhỏ góp phần tích lũy kinh nghiệm.
Mỗi tổn thất cũng là một bài học đắt giá.
Bộ đội học cách đánh gần, đánh chắc, lợi dụng địa hình,
áp sát công sự, vượt qua rào cản, tiêu diệt hỏa điểm.
Trong những trận đánh ấy, người lính xung kích thường là người đi đầu,
đối mặt trực diện với hỏa lực địch.
La Văn Cầu thuộc lớp chiến sĩ sẵn sàng đi đầu ấy.
Ông hiểu rằng trên chiến trường, chỉ một lô cốt,
một ổ súng máy, một hàng rào dây thép gai cũng có thể chặn bước tiến của cả đơn
vị.
Nếu không có người xung phong mở đường,
nếu không có người áp sát tiêu diệt hỏa điểm,
cuộc tiến công có thể bị chững lại, đồng đội có thể thương vong nhiều hơn.
Vì thế, nhiệm vụ của người chiến sĩ xung kích vô cùng nguy hiểm.
Nhưng nguy hiểm ấy không làm La Văn Cầu lùi bước.
Ở tuổi chưa đầy hai mươi, ông đã mang trong mình sự quyết liệt của một người lính
hiểu rõ vì sao mình chiến đấu.
Đó không phải là sự liều lĩnh mù quáng.
Đó là sự dũng cảm được đặt trong kỷ luật và mục tiêu chung.
Đó là niềm tin rằng mỗi bước tiến của mình có thể mở đường cho đồng đội phía sau.
Đến năm 1950, cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào một giai đoạn quan trọng.
Sau nhiều năm chiến đấu trong thế bị bao vây,
lực lượng kháng chiến cần mở thông biên giới Việt – Trung,
phá thế cô lập, giành thế chủ động trên chiến trường.
Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 được mở ra trong bối cảnh ấy.
Và trong chiến dịch này, tên tuổi La Văn Cầu sẽ gắn liền với trận Đông Khê.
Đông khê – cánh cửa thép trên đường biên giới
Đông Khê là một vị trí quan trọng trên tuyến đường số 4,
con đường chiến lược chạy dọc vùng biên giới phía Bắc.
Đối với thực dân Pháp, hệ thống cứ điểm trên đường số 4 có ý nghĩa lớn trong việc
kiểm soát biên giới, chia cắt căn cứ Việt Bắc,
ngăn chặn liên lạc quốc tế của cuộc kháng chiến.
Đối với quân ta, đánh Đông Khê là đòn mở màn quan trọng của Chiến dịch Biên giới
năm 1950.
Nếu Đông Khê bị tiêu diệt, tuyến phòng thủ của Pháp trên đường số 4 sẽ bị chọc
thủng, tạo điều kiện để ta tiếp tục phát triển thế tiến công.
Trận Đông Khê vì vậy không chỉ là một trận đánh đồn.
Nó là một trận đánh có ý nghĩa chiến dịch.
Địch ở Đông Khê có công sự kiên cố, hỏa lực mạnh,
bố trí nhiều lô cốt, ụ súng, hàng rào và vật cản.
Muốn tiêu diệt cứ điểm, bộ đội ta phải tiến công trong điều kiện vô cùng ác liệt.
Mỗi mét đất giành được đều có thể phải trả bằng máu.
Những chiến sĩ xung kích phải áp sát qua làn đạn,
vượt rào, đánh bộc phá, mở đường cho đơn vị tiến lên.
Ngày 16 tháng 9 năm 1950, quân ta nổ súng tiến công Đông Khê.
Tiếng súng, tiếng bộc phá, tiếng hô xung phong vang lên giữa vùng núi biên giới.
Trong khói lửa mịt mù, các mũi tiến công dũng cảm lao vào công sự địch.
Hỏa lực từ các lô cốt Pháp bắn ra dữ dội.
Đạn cày nát mặt đất, mảnh sắt văng tung tóe,
từng đợt xung phong phải vượt qua cái chết để áp sát mục tiêu.
La Văn Cầu khi đó là chiến sĩ thuộc tổ bộc phá.
Nhiệm vụ của tổ bộc phá là mang thuốc nổ đánh vào hàng rào,
lô cốt, công sự, mở cửa cho bộ đội xung phong.
Đây là nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm, bởi người mang bộc phá phải tiến lên trước dưới
hỏa lực tập trung của địch.
Chỉ cần chậm một nhịp, lộ một bước, hoặc bị trúng đạn,
cả nhiệm vụ có thể thất bại.
Trong trận đánh, La Văn Cầu cùng đồng đội xông lên.
Đạn địch bắn ra như mưa.
Nhiều chiến sĩ bị thương, có người hy sinh ngay trên đường tiến công.
Nhưng cửa mở chưa thông, hỏa điểm địch vẫn còn,
đơn vị phía sau vẫn cần người mở đường.
La Văn Cầu tiếp tục lao lên.
Rồi một viên đạn địch bắn trúng cánh tay phải của ông.
Vết thương rất nặng.
Cánh tay bị dập nát, gần như không còn khả năng hoạt động.
Trong tình huống bình thường, một người bị thương như vậy phải được đưa về phía
sau cấp cứu.
Máu chảy, đau đớn, sức lực giảm nhanh.
Nhưng chiến trường không phải tình huống bình thường.
Trước mặt vẫn là mục tiêu.
Sau lưng là đồng đội đang chờ cửa mở.
Khoảnh khắc ấy, La Văn Cầu đứng trước một lựa chọn khắc nghiệt:
rút xuống để cứu mình, hay tiếp tục để hoàn thành nhiệm vụ.
Ông chọn tiếp tục.
Cánh tay bị thương và lời đề nghị lạnh người giữa chiến trường
Câu chuyện về La Văn Cầu trở thành bất tử chính từ giây phút này.
Cánh tay phải của ông bị thương nặng, lủng lẳng,
cản trở việc tiếp tục chiến đấu.
Mỗi cử động là một cơn đau dữ dội.
Nhưng ông vẫn quyết tâm tiến lên đánh bộc phá.
Trong nhiều tài liệu lịch sử, chi tiết được nhắc lại đầy xúc động:
La Văn Cầu đã nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay bị thương để khỏi vướng,
rồi tiếp tục ôm bộc phá lao lên.
Đó là một chi tiết khiến người nghe lần đầu thường lặng đi.
Không phải vì nó giống một câu chuyện được thêu dệt,
mà vì nó đặt con người trước giới hạn cuối cùng của sức chịu đựng.
Một người lính trẻ, chưa đầy hai mươi tuổi,
giữa lửa đạn, bị thương nặng, lại nghĩ không phải đến mạng sống của mình trước
tiên, mà nghĩ đến việc cánh tay bị thương đang cản trở nhiệm vụ.
Ông đã nhờ đồng đội giúp mình loại bỏ phần thân thể không còn có thể chiến đấu,
để thân thể còn lại tiếp tục tiến lên.
Cần nói thận trọng rằng trong ký ức và tư liệu phổ biến về La Văn Cầu,
hành động ấy được kể như biểu tượng lớn nhất của ông.
Dù các chi tiết mô tả có thể khác nhau ở từng nguồn kể,
điểm cốt lõi được lịch sử ghi nhận là:
ông bị thương rất nặng ở cánh tay trong trận Đông Khê,
vẫn kiên quyết không rời trận địa, tiếp tục xung phong đánh bộc phá,
góp phần mở đường cho đơn vị tiêu diệt cứ điểm.
Giữa khói súng, đồng đội của La Văn Cầu hẳn đã trải qua một giây phút không thể
nào quên.
Trước mặt họ không chỉ là một người bị thương.
Trước mặt họ là một ý chí không chịu dừng lại.
Trong chiến tranh, có những mệnh lệnh được cấp trên truyền xuống.
Nhưng cũng có những mệnh lệnh phát ra từ chính trái tim người lính:
phải tiến lên.
La Văn Cầu ôm bộc phá bằng cánh tay còn lại.
Ông tiếp tục lao về phía địch.
Mỗi bước chạy lúc ấy không còn chỉ là bước chạy của một người lính.
Nó là bước chạy vượt qua đau đớn, vượt qua bản năng tự bảo vệ,
vượt qua giới hạn thông thường của con người.
Đạn vẫn bắn.
Đất đá vẫn tung lên.
Máu vẫn chảy.
Nhưng mục tiêu ở phía trước phải bị phá tung.
Và La Văn Cầu đã hoàn thành nhiệm vụ.
Hành động của ông góp phần mở đường cho đơn vị xung phong,
tạo điều kiện để quân ta tiêu diệt cứ điểm Đông Khê.
Trận Đông Khê kết thúc thắng lợi, trở thành thắng lợi mở màn quan trọng của Chiến
dịch Biên giới Thu – Đông 1950.
Nhưng đối với La Văn Cầu, chiến thắng ấy được đánh đổi bằng một phần thân thể.
Cánh tay của ông đã nằm lại nơi chiến trường.
Còn tên ông thì đi vào lịch sử.
Chiến thắng đông khê và sự chuyển mình của cuộc kháng chiến
Trận Đông Khê không chỉ là nơi La Văn Cầu lập chiến công.
Đó còn là một dấu mốc lớn trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Sau khi Đông Khê bị tiêu diệt, thế phòng thủ của quân Pháp trên đường số 4 bị rung
chuyển mạnh.
Quân Pháp buộc phải điều quân ứng cứu, tạo ra những biến động lớn trên toàn tuyến.
Trong diễn biến tiếp theo của Chiến dịch Biên giới,
quân ta tiếp tục giành nhiều thắng lợi quan trọng,
phá vỡ thế bao vây căn cứ Việt Bắc, mở thông biên giới,
tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc liên lạc và nhận viện trợ quốc tế.
Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của Quân
đội nhân dân Việt Nam.
Từ chỗ chủ yếu đánh du kích, đánh nhỏ, quân ta đã tiến lên đánh những trận vận
động, công kiên có quy mô lớn hơn, phối hợp nhiều lực lượng,
giành quyền chủ động trên chiến trường.
Trong sự chuyển mình ấy, có máu của rất nhiều người lính.
Có những người ngã xuống không kịp để lại tên.
Có những người bị thương, mang di chứng suốt đời.
Có những người như La Văn Cầu, sống sót sau trận đánh nhưng để lại một phần thân
thể trên chiến trường, trở thành chứng nhân sống cho cái giá của độc lập.
Khi kể về chiến thắng, người ta dễ chú ý đến kết quả:
đồn địch bị tiêu diệt, tuyến đường được mở,
chiến dịch thắng lợi.
Nhưng nếu nhìn gần hơn, từng kết quả ấy được tạo nên từ những khoảnh khắc sinh
tử.
Một cửa mở được khai thông là nhờ có người mang bộc phá lao lên.
Một hỏa điểm bị tiêu diệt là nhờ có người bò sát dưới làn đạn.
Một trận đánh thành công là nhờ có người chấp nhận đi trước vào nơi nguy hiểm nhất.
La Văn Cầu là một trong những người đi trước ấy.
Ông không chỉ góp phần vào thắng lợi của một trận đánh,
mà còn trở thành hình ảnh tiêu biểu cho tinh thần quyết chiến quyết thắng của bộ
đội ta trong giai đoạn kháng chiến đang chuyển sang thế chủ động.
Hình ảnh người chiến sĩ bị thương nặng vẫn ôm bộc phá tiến lên đã truyền đi một
thông điệp mạnh mẽ:
vũ khí có thể thiếu, điều kiện có thể gian khổ,
nhưng ý chí con người thì không dễ bị khuất phục.
Sau trận Đông Khê, câu chuyện về La Văn Cầu lan rộng trong quân đội và nhân dân.
Nó không phải câu chuyện để khơi gợi lòng thương hại.
Nó là câu chuyện để khơi dậy lòng tin.
Tin rằng những người lính trẻ của dân tộc này có thể làm được điều phi thường khi
họ hiểu rõ mục tiêu mình chiến đấu.
Năm 1952, La Văn Cầu được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân
dân.
Ông là một trong những anh hùng tiêu biểu của quân đội trong thời kỳ kháng chiến
chống Pháp.
Khi ấy, ông vẫn còn rất trẻ.
Một người thanh niên miền núi bước vào quân ngũ từ tuổi mười bảy,
chỉ vài năm sau đã trở thành biểu tượng anh hùng của cả nước.
Nhưng đằng sau danh hiệu là một sự thật lặng lẽ:
ông phải sống phần đời còn lại với thân thể không còn nguyên vẹn.
Vinh quang và mất mát luôn đi cùng nhau trong chiến tranh.
Người anh hùng sống giữa đời thường
Có những anh hùng hy sinh ngay trên chiến trường,
tuổi đời dừng lại ở khoảnh khắc họ lập công.
Cũng có những anh hùng sống tiếp sau chiến tranh,
mang trên thân thể mình dấu vết của lịch sử.
La Văn Cầu thuộc về trường hợp thứ hai.
Ông sống tiếp, làm việc, cống hiến và trở thành một biểu tượng sống của chủ nghĩa
anh hùng cách mạng.
Điều đó không hề đơn giản.
Bởi một người trở về từ chiến trường với thương tật nặng phải đối diện không chỉ
với ký ức chiến tranh, mà còn với những khó khăn rất cụ thể trong đời sống hằng
ngày.
Một cánh tay mất đi không chỉ là mất một phần thân thể.
Đó là sự thay đổi trong từng sinh hoạt,
từng việc nhỏ, từng cử động.
Những điều người bình thường làm dễ dàng có thể trở thành thử thách.
Nhưng La Văn Cầu không để thương tật biến mình thành người đứng ngoài cuộc sống.
Ông tiếp tục sống như một người lính, một người cán bộ,
một tấm gương cho thế hệ sau.
Ở ông, sự anh hùng không chỉ nằm trong khoảnh khắc trận Đông Khê.
Nó còn nằm trong cách ông sống sau đó.
Bởi chiến tranh có thể tạo ra một giây phút phi thường,
nhưng đời thường mới là nơi thử thách sự bền bỉ lâu dài.
Người ta có thể xúc động trước hình ảnh La Văn Cầu ôm bộc phá xung phong,
nhưng cũng cần kính trọng một La Văn Cầu âm thầm sống tiếp,
tiếp tục cống hiến, tiếp tục kể lại lịch sử bằng chính sự hiện diện của mình.
Ông trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu khi nhắc đến lớp anh hùng quân
đội thời kháng chiến chống Pháp.
Trong các bài học lịch sử, trong những buổi nói chuyện truyền thống,
trong ký ức của nhiều thế hệ học sinh Việt Nam,
La Văn Cầu hiện lên như biểu tượng của ý chí vượt lên đau đớn để hoàn thành nhiệm
vụ.
Tên ông được nhắc cùng những tấm gương anh hùng khác của quân đội và dân tộc.
Nhưng mỗi người có một hình ảnh riêng.
Với Phan Đình Giót, người ta nhớ đến thân mình lấp lỗ châu mai.
Với Tô Vĩnh Diện, người ta nhớ đến thân mình chèn pháo.
Với Bế Văn Đàn, người ta nhớ đến vai làm giá súng.
Còn với La Văn Cầu, người ta nhớ đến cánh tay bị thương và bước xung phong không
dừng lại.
Những hình ảnh ấy có sức sống lâu bền vì chúng cô đọng tinh thần của cả một thời
đại.
Đó là thời đại mà con người sẵn sàng hy sinh phần riêng tư nhất,
quý giá nhất để bảo vệ điều chung.
Đó là thời đại mà một người lính rất trẻ có thể trở thành biểu tượng không phải
bằng lời nói, mà bằng hành động.
Nhưng khi kể về La Văn Cầu, cũng cần nhìn ông như một con người thật,
không phải pho tượng xa cách.
Ông cũng từng là một cậu bé miền núi.
Ông cũng từng có gia đình, quê hương, tuổi trẻ.
Ông cũng biết đau khi bị thương, biết mất mát khi thân thể không còn nguyên vẹn.
Chính vì ông là con người thật, hành động của ông mới lớn lao.
Anh hùng không phải là người không biết đau.
Anh hùng là người đau đớn mà vẫn chọn tiến lên khi nhiệm vụ và đồng đội cần mình.
Điều còn lại sau một bước xung phong
Lịch sử thường đi qua rất nhanh trên trang giấy.
Một trận đánh có thể được tóm tắt trong vài dòng.
Một chiến dịch có thể được trình bày bằng ngày tháng,
lực lượng, kết quả.
Nhưng phía sau những dòng chữ ngắn ngủi ấy là vô số con người,
vô số giây phút không thể giản lược.
Câu chuyện La Văn Cầu trong trận Đông Khê là một trong những giây phút như vậy.
Nếu chỉ nói ông bị thương rồi tiếp tục chiến đấu,
câu chuyện có vẻ ngắn.
Nhưng nếu đặt mình vào khoảnh khắc ấy, ta mới thấy độ sâu của nó.
Một chiến sĩ trẻ đang lao lên giữa làn đạn.
Cánh tay bị bắn nát.
Máu chảy.
Cơn đau dội lên từng nhịp thở.
Phía trước là công sự địch.
Phía sau là đồng đội đang chờ cửa mở.
Mỗi giây trôi qua đều quyết định sinh mạng của nhiều người.
Và ông không lùi.
Ông chọn tiến lên.
Trong lựa chọn ấy, có lòng yêu nước.
Có kỷ luật của người lính.
Có tình đồng đội.
Có sự căm giận quân xâm lược.
Có cả khát vọng rất giản dị của một người dân mất nước:
phải giành lại quyền sống cho quê hương mình.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những câu chuyện như vậy vẫn còn ý nghĩa.
Không phải để con người hôm nay tôn thờ chiến tranh,
mà để hiểu hòa bình đã được đổi bằng gì.
Không phải để ca ngợi đau thương, mà để biết trân trọng những người đã chịu đau
thương thay cho các thế hệ sau.
La Văn Cầu để lại cho hậu thế hình ảnh một người lính không chịu khuất phục trước
giới hạn thân thể.
Ông nhắc rằng lòng dũng cảm không phải lúc nào cũng là tiếng hô vang dội.
Đôi khi, lòng dũng cảm là một quyết định rất nhanh trong giây phút khốc liệt nhất.
Là chấp nhận mất mát để nhiệm vụ được hoàn thành.
Là bước thêm một bước khi cơ thể muốn gục xuống.
Khi nhắc đến ông, ta không chỉ nhắc đến một danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang
nhân dân.
Ta nhắc đến một phần ký ức của cuộc kháng chiến chống Pháp,
một phần ký ức của Chiến dịch Biên giới,
một phần ký ức của thế hệ đã mở đường cho độc lập bằng máu và ý chí.
Từ bản làng Cao Bằng đến chiến trường Đông Khê,
từ một chiến sĩ trẻ đến một biểu tượng lịch sử,
hành trình của La Văn Cầu cho thấy lịch sử Việt Nam được làm nên bởi những con
người bình dị nhưng không tầm thường.
Họ có thể xuất phát từ nơi rất xa trung tâm quyền lực,
nhưng khi đất nước cần, họ đứng vào hàng ngũ,
cầm súng, đi qua lửa đạn, và để lại dấu ấn không phai.
Cánh tay của La Văn Cầu đã nằm lại trong khói lửa chiến trường.
Nhưng ý chí của ông thì không nằm lại.
Nó đi tiếp trong những trang sử, trong những bài học,
trong ký ức của người Việt Nam khi nhớ về một thời đất nước phải chiến đấu để tồn
tại.
Nó nhắc mỗi thế hệ sau rằng độc lập không phải món quà được trao sẵn.
Độc lập là kết quả của biết bao người đã dám hy sinh điều quý nhất của mình.
Và vì thế, mỗi khi nhắc đến La Văn Cầu,
ta như nhìn thấy giữa khói lửa Đông Khê năm ấy một người lính trẻ vẫn lao lên,
dù thân thể đã bị thương nặng, dù cái chết ở rất gần.
Ông lao lên không phải để trở thành huyền thoại.
Ông lao lên vì phía trước còn nhiệm vụ.
Và chính từ nhiệm vụ ấy, từ bước xung phong ấy,
lịch sử đã gọi tên ông bằng sự kính trọng:
La Văn Cầu – người chiến sĩ đã để lại một cánh tay bên cửa mở đường,
nhưng gửi lại cho dân tộc một ý chí không bao giờ khuất phục.