Năm 221 TCN, Tề — nước cuối cùng — đầu hàng gần như không có cuộc kháng cự lớn
tương xứng với vị thế của mình.
Sáu nước đã lần lượt biến mất.
Thiên hạ, sau hàng trăm năm chia cắt, lần đầu tiên được đặt dưới quyền một vị vua
duy nhất.
Doanh Chính nhìn lại những danh xưng cũ và thấy chúng không đủ.
Ông không muốn chỉ là “vương”. Ông lấy danh hiệu mới:
Hoàng đế.
Kết hợp uy danh của “Tam Hoàng” và “Ngũ Đế” trong truyền thuyết,
ông tự xưng là Thủy Hoàng Đế — vị hoàng đế đầu tiên.
Ông muốn con cháu mình nối tiếp thành Nhị Thế,
Tam Thế, rồi muôn đời.
Nhưng lịch sử đôi khi tàn nhẫn nhất chính ở những lời thề muốn kéo dài vĩnh viễn.
Một đế chế được đo bằng thước, chữ và pháp lệnh
Sau khi thống nhất, Tần Thủy Hoàng đối diện một câu hỏi lớn:
làm thế nào để cai trị một vùng đất rộng lớn vừa bị chinh phục,
nơi mỗi nước cũ có luật lệ, chữ viết, đơn vị đo lường,
tiền tệ, tập quán và ký ức riêng?
Nếu để các quý tộc cũ tiếp tục cai quản đất phong như thời nhà Chu,
đế chế mới có thể lại tan thành từng mảnh.
Vì vậy, Tần lựa chọn con đường tập quyền.
Đất nước được chia thành quận, huyện.
Quan lại do triều đình bổ nhiệm, không phải chư hầu cha truyền con nối.
Quyền lực từ Hàm Dương tỏa xuống các địa phương qua một hệ thống hành chính chặt
chẽ.
Đây là bước ngoặt lớn trong lịch sử Trung Hoa:
mô hình đế quốc quan liêu tập quyền thay thế trật tự phong kiến phân quyền kiểu
cũ.
Tần cũng chuẩn hóa chữ viết.
Các dạng chữ khác nhau từng được sử dụng ở các nước cũ được quy về hệ thống chữ
Tiểu triện trong văn thư chính thức.
Khi chữ viết thống nhất, mệnh lệnh từ trung ương có thể đi xa hơn,
rõ hơn, ít bị biến dạng hơn.
Tiền tệ được thống nhất, nổi bật là tiền bán lạng hình tròn lỗ vuông.
Đơn vị đo lường và cân nặng được chuẩn hóa.
Trục xe cũng được quy định để phù hợp với hệ thống đường sá.
Những điều nghe có vẻ khô khan ấy lại chính là xương sống của một đế chế:
thu thuế, vận chuyển lương thực, điều binh,
xét xử, xây dựng, buôn bán — tất cả đều cần cùng một thước đo.