Từ đống tro nhà tần, một người áo vải bước lên
Khi nhà Tần sụp đổ, thiên hạ không lập tức bình yên.
Cánh cổng Hàm Dương mở ra, cung điện cháy trong khói lửa,
giấc mộng muôn đời của Tần Thủy Hoàng tan nhanh hơn cả tro bụi trên nền gạch nóng.
Nhưng sau một đế chế hà khắc, thứ còn lại không phải hòa bình,
mà là khoảng trống quyền lực khổng lồ.
Những vùng đất từng bị Tần chinh phục vẫn còn nhớ tên nước cũ.
Những tướng lĩnh nổi lên trong khởi nghĩa chưa ai chịu cúi đầu.
Những người lính đã quen với chiến trận không dễ quay về ruộng đồng khi thiên hạ
còn chưa biết thuộc về ai.
Trong đám người tranh đoạt ấy, có hai nhân vật nổi bật.
Một người là Hạng Vũ, hậu duệ quý tộc nước Sở,
sức mạnh như sấm, khí phách dữ dội, từng khiến quân Tần khiếp sợ.
Ông là kiểu anh hùng khiến người đời nhớ đến tiếng trống trận,
ngựa hí, giáo gãy, máu nóng và những lời thề dưới trời cao.
Người kia là Lưu Bang, xuất thân thấp hơn nhiều.
Ông từng làm đình trưởng ở đất Bái, không phải nhà quý tộc lớn,
không phải danh tướng được rèn từ nhỏ trong binh pháp.
Lưu Bang có vẻ thô mộc, đôi khi bị chê là ít lễ nghi,
nhưng ông có một tài năng cực kỳ quan trọng:
biết dùng người, biết mềm khi cần mềm, biết lùi để tiến,
biết biến lòng người thành sức mạnh.
Sau khi nhà Tần diệt vong năm 207 TCN, Hạng Vũ chia lại thiên hạ,
tự xưng Tây Sở Bá Vương, phong Lưu Bang làm Hán vương,
đẩy ông vào vùng Ba Thục và Hán Trung xa xôi.
Với nhiều người, đó là một cách giam lỏng.
Nhưng lịch sử thường bắt đầu xoay chiều ở nơi người chiến thắng tưởng rằng đã khóa
chặt đối thủ.
Từ vùng đất bị coi là xa trung tâm ấy, Lưu Bang tích lũy lực lượng.
Bên cạnh ông có những người đặc biệt:
Tiêu Hà giữ hậu phương, lo lương thực và tổ chức;
Trương Lương mưu lược thâm sâu;
Hàn Tín, từ một kẻ từng chịu nhục chui háng,
trở thành danh tướng kiệt xuất;
Trần Bình nhiều mưu kế;
Tào Tham, Chu Bột và nhiều công thần khác góp sức trong thời loạn.
Cuộc chiến giữa Hán và Sở kéo dài nhiều năm,
thường được gọi là Hán Sở tranh hùng.
Hạng Vũ thắng nhiều trận, uy danh lừng lẫy,
nhưng ông khó giữ lòng người và không giỏi xây dựng một trật tự chính trị bền vững.
Lưu Bang có thể thua trên chiến trường,
nhưng ông biết thu phục nhân tài và giữ hậu cần.