Cơn gió ấy đến năm 184.
Khăn vàng nổi dậy và tiếng kêu từ đáy xã hội
Năm 184, khởi nghĩa Khăn Vàng bùng nổ.
Lãnh tụ tinh thần của phong trào là Trương Giác,
người sáng lập Thái Bình Đạo.
Trong một thời đại bệnh tật, mất mùa, bất công và tuyệt vọng,
tôn giáo cứu thế có sức hấp dẫn rất lớn.
Người dân không chỉ cần cơm ăn;
họ cần một lời giải thích cho đau khổ và một niềm tin rằng trời đất có thể đổi
thay.
Khẩu hiệu nổi tiếng của Khăn Vàng là:
Thương thiên dĩ tử, Hoàng thiên đương lập”, nghĩa là trời xanh đã chết,
trời vàng sẽ lập.
Đó không chỉ là lời kêu gọi nổi loạn.
Đó là tuyên bố rằng trật tự cũ đã mất tính chính danh.
Nghĩa quân đội khăn vàng trên đầu, nổi dậy ở nhiều châu quận.
Triều đình Đông Hán hoảng sợ, phải huy động quân đội và trao thêm quyền cho các
tướng lĩnh địa phương để dẹp loạn.
Cuộc khởi nghĩa chính bị đàn áp, Trương Giác chết,
nhiều lực lượng Khăn Vàng tan rã hoặc tiếp tục hoạt động lẻ tẻ.
Nhưng hậu quả lớn nhất không phải là triều đình thắng hay nghĩa quân thua.
Hậu quả lớn nhất là quyền lực quân sự địa phương phình to.
Để dẹp loạn, triều đình phải dựa vào các tướng và châu mục ở địa phương.
Những người này có quân, có lương, có địa bàn,
có mạng lưới riêng.
Khi trung ương yếu, họ không còn chỉ là quan lại của hoàng đế.
Họ trở thành những lãnh chúa tương lai.
Trong số những nhân vật nổi lên từ thời loạn cuối Hán có Tào Tháo,
Lưu Bị, Tôn Kiên, Viên Thiệu, Đổng Trác và nhiều người khác.
Cánh cửa dẫn đến thời Tam Quốc đã bắt đầu mở.