Tào tháo, lưu bị, tôn quyền và bóng hình tam quốc
Tào Tháo là nhân vật phức tạp.
Ông vừa là quyền thần khống chế hoàng đế,
vừa là nhà chính trị và quân sự có năng lực phi thường.
Ông thống nhất phần lớn phương bắc sau khi đánh bại Viên Thiệu ở Quan Độ năm 200,
một chiến thắng quan trọng dù lực lượng ban đầu yếu hơn.
Tào Tháo cải cách đồn điền, thu hút nhân tài,
xây dựng nền tảng cho nước Ngụy sau này.
Lưu Bị là một hình ảnh khác.
Ông không có nền tảng mạnh lúc đầu, nhiều lần thất bại,
nhiều lần nương nhờ người khác.
Nhưng ông có danh nghĩa họ Lưu, có khả năng thu phục lòng người,
và về sau có những cộng sự xuất sắc như Gia Cát Lượng,
Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân, Pháp Chính.
Dưới ngòi bút văn học sau này, Lưu Bị trở thành biểu tượng của chính thống và nhân
nghĩa, dù trong lịch sử ông cũng là một chính trị gia thực tế trong thời loạn.
Tôn Quyền ở Giang Đông thì khôn khéo giữ cơ nghiệp,
dựa vào địa thế sông nước và đội ngũ nhân tài như Chu Du,
Lỗ Túc, Lã Mông, Lục Tốn.
Ông không vội lao vào những canh bạc quá nguy hiểm nếu có thể giữ thế đứng lâu
dài.
Năm 208, trận Xích Bích trở thành bước ngoặt.
Tào Tháo đem quân nam tiến, nhưng liên minh Tôn Quyền - Lưu Bị chống trả.
Dưới sự chỉ huy của Chu Du và các tướng Giang Đông,
quân Tào thất bại.
Những chi tiết nổi tiếng như mượn gió đông,
thuyền cỏ mượn tên thuộc nhiều về văn học Tam Quốc diễn nghĩa đời sau;
khi kể lịch sử, cần phân biệt giữa sự kiện chính và lớp truyền kỳ.
Nhưng điều chắc chắn là Xích Bích đã ngăn Tào Tháo thống nhất thiên hạ,
tạo điều kiện hình thành thế chân vạc.
Từ đây, nhà Hán chỉ còn là cái bóng che lên cuộc tranh đoạt giữa ba thế lực lớn.