Người Hào Trưởng Có Chí Lớn
Lý Bí, về sau được tôn là Lý Nam Đế, sinh năm 503.
Quê hương ông theo sử sách thường được gắn với vùng Thái Bình,
có tài liệu và truyền thống địa phương liên hệ đến khu vực Thái Nguyên hoặc các
vùng lân cận trong không gian Giao Châu xưa.
Do tư liệu cổ không hoàn toàn thống nhất,
điều chắc chắn hơn cả là ông xuất thân từ một dòng họ hào trưởng người Việt có
thế lực và uy tín.
Từ nhỏ, Lý Bí đã được học hành, rèn luyện và sớm bộc lộ chí khí.
Ông không chỉ là người có học, mà còn là người hiểu thời cuộc.
Sống trong xã hội bị đô hộ, ông nhìn thấy rất rõ sự bất công:
người bản địa dù tài giỏi vẫn khó được trọng dụng thật sự;
dân chúng dù chăm chỉ vẫn bị vắt kiệt;
đất nước dù có truyền thống riêng vẫn bị đặt dưới quyền cai trị của kẻ khác.
Sử cũ chép rằng Lý Bí từng ra làm quan cho nhà Lương,
giữ một chức vụ ở địa phương.
Nhưng chính trải nghiệm ấy có lẽ càng khiến ông nhận ra bộ máy đô hộ không phải
con đường để cứu dân.
Làm quan dưới quyền ngoại bang, nếu không có thực quyền và không được tôn trọng,
chỉ giống như đứng trong một căn nhà mà mái đã mục,
nhìn mưa dột xuống đầu dân mình.
Ông bỏ quan về quê.
Đó không chỉ là hành động rời bỏ một chức vụ.
Đó là dấu hiệu của một sự lựa chọn lớn hơn.
Lý Bí không muốn làm một bánh răng nhỏ trong cỗ máy cai trị của nhà Lương.
Ông muốn phá vỡ cỗ máy ấy.
Nhưng để khởi nghĩa, chỉ có lòng căm giận là chưa đủ.
Cần người, cần lương, cần căn cứ, cần sự ủng hộ của các hào trưởng và dân chúng.
Lý Bí bắt đầu tập hợp lực lượng.
Quanh ông dần xuất hiện những người tài giỏi,
trong đó có Triệu Túc, Tinh Thiều, Phạm Tu và nhiều hào kiệt khác.
Mỗi người đến với Lý Bí bằng một nỗi bất bình riêng,
nhưng cùng gặp nhau ở một khát vọng chung:
giành lại quyền làm chủ đất nước.