Ngọn Cờ Khởi Nghĩa Năm 542
Năm 542, Lý Bí chính thức phất cờ khởi nghĩa chống nhà Lương.
Đó là thời khắc ngọn lửa âm ỉ lâu ngày bùng lên thành bão.
Ngay khi cuộc khởi nghĩa nổ ra, nhiều nơi ở Giao Châu hưởng ứng.
Dân chúng theo về với nghĩa quân.
Các hào trưởng địa phương nhìn thấy ở Lý Bí không chỉ một thủ lĩnh nổi loạn,
mà là người có khả năng quy tụ và tổ chức một cuộc đấu tranh lớn.
Quân nhà Lương ở Giao Châu nhanh chóng lâm vào thế bị động.
Viên Thứ sử Tiêu Tư, đại diện quyền lực của nhà Lương tại đây,
không đủ sức chống đỡ khí thế nghĩa quân.
Trước sức ép của Lý Bí, Tiêu Tư phải bỏ chạy về phương Bắc.
Sự kiện ấy có ý nghĩa rất lớn.
Trong mắt dân chúng, bộ máy đô hộ vốn tưởng bền chắc bỗng sụp đổ nhanh chóng.
Những kẻ từng nhân danh triều đình phương Bắc để cai trị nay phải tháo chạy.
Còn người Việt, sau nhiều thế hệ bị áp bức,
lần nữa nhìn thấy khả năng tự mình làm chủ.
Nhưng nhà Lương không dễ dàng chấp nhận mất Giao Châu.
Sau thất bại ban đầu, triều đình Lương sai quân sang đàn áp.
Năm 542 và 543, các cuộc tiến công của quân Lương lần lượt bị nghĩa quân đánh bại.
Đặc biệt, khi nhà Lương phối hợp với lực lượng Lâm Ấp ở phía nam nhằm tạo thế hai
mặt, Lý Bí vẫn chống trả quyết liệt và giữ vững thành quả.
Những chiến thắng ấy chứng minh Lý Bí không chỉ có khả năng phát động khởi nghĩa,
mà còn có tài quân sự và năng lực tổ chức.
Ông không phải người đứng lên trong một cơn phẫn nộ ngắn ngủi.
Ông là thủ lĩnh có tầm nhìn dựng nước.
Và sau khi đánh bại quân đô hộ, ông làm điều mà các thế hệ trước chưa có điều kiện
làm lâu dài:
lập ra một nhà nước độc lập.
Vạn Xuân — Tên Nước Như Một Lời Thề
Năm 544, Lý Bí lên ngôi Hoàng đế, lấy hiệu là Lý Nam Đế.
Ông đặt quốc hiệu là Vạn Xuân.
Hai chữ “Vạn Xuân” không chỉ là tên nước.
Đó là một lời thề với lịch sử.
Vạn Xuân nghĩa là muôn đời mùa xuân, là mong muốn đất nước được bền lâu,
tươi sáng, thoát khỏi mùa đông đô hộ.
Sau hàng trăm năm bị đặt dưới quyền cai trị phương Bắc,
việc một thủ lĩnh người Việt xưng Hoàng đế và đặt quốc hiệu riêng là hành động
khẳng định độc lập mạnh mẽ.
Ông không xưng vương một cách dè dặt.
Ông xưng Hoàng đế.
Điều đó có ý nghĩa rất lớn trong tư duy chính trị thời bấy giờ.
Hoàng đế là danh xưng tối cao, thường gắn với các triều đại Trung Hoa.
Khi Lý Bí xưng đế, ông tuyên bố rằng đất phương Nam không phải quận huyện phụ thuộc,
mà là một quốc gia có chủ quyền, có người đứng đầu ngang hàng về danh nghĩa với
phương Bắc.
Lý Nam Đế cho dựng triều đình, đặt quan chức,
xây dựng bộ máy cai trị.
Ông lập điện Vạn Thọ, dựng chùa Khai Quốc.
Những công trình ấy vừa mang ý nghĩa chính trị,
vừa thể hiện khát vọng xây dựng một trung tâm quyền lực và văn hóa riêng.
Trong buổi đầu độc lập, mọi thứ đều còn non trẻ.
Chính quyền Vạn Xuân phải vừa tổ chức đất nước,
vừa chuẩn bị chống lại phản công của nhà Lương.
Nhưng dù thời gian hòa bình không dài, việc Lý Nam Đế dựng nước đã đánh dấu một
bước ngoặt.
Từ những cuộc khởi nghĩa chống đô hộ, người Việt đã tiến đến việc tự lập quốc hiệu,
tự xưng đế, tự xây dựng triều đình.
Đó là một tuyên ngôn bằng hành động:
đất nước này có thể tự đứng riêng.