Kẻ mang kiếm giữa chợ đời
Trong lịch sử Trung Hoa, có những con người sinh ra dường như để đứng trên đỉnh
cao của thời đại, nhưng cũng có những con người càng lên cao,
cái bóng dưới chân họ càng dài, càng lạnh,
càng giống một lời báo trước.
Hàn Tín là một người như thế.
Ông không xuất hiện trong lịch sử bằng tiếng trống chiến thắng,
cũng không bước ra từ một gia tộc quyền quý.
Thuở thiếu thời, Hàn Tín sống ở Hoài Âm,
thuộc vùng đất nay là Giang Tô.
Ông nghèo đến mức không có nghề nghiệp ổn định,
không có của cải, không có địa vị, cũng không có ai thật sự xem trọng.
Nhưng trên lưng ông thường đeo một thanh kiếm.
Thanh kiếm ấy khiến người đời chú ý, nhưng không phải bằng sự kính nể.
Một kẻ nghèo rớt mồng tơi, ăn còn chưa chắc no,
lại đeo kiếm như một hiệp sĩ.
Trong mắt đám thiếu niên ngoài chợ, đó không phải là khí phách,
mà là trò lố bịch.
Họ cười nhạo ông.
Có kẻ chặn đường, chỉ vào thanh kiếm rồi khiêu khích:
Nếu ngươi có gan, hãy rút kiếm đâm ta.
Nếu không, hãy chui qua háng ta mà đi.
Đối với một người đàn ông thời loạn, đó là nỗi nhục khó nuốt.
Một nhát kiếm có thể giữ thể diện, nhưng cũng có thể đổi lấy mạng sống,
hoặc chôn vùi tất cả tương lai.
Hàn Tín đứng trước lựa chọn:
giết một kẻ vô danh để chứng minh lòng dũng cảm,
hay nuốt nhục để giữ lại một con đường lớn hơn.
Ông cúi xuống, chui qua háng kẻ kia.
Đám đông cười ầm lên.
Nhưng tiếng cười ấy không biết rằng, người đang cúi mình trước mặt họ không phải
một kẻ hèn nhát.
Đó là một con người biết nhẫn nhịn đến mức đáng sợ.
Với Hàn Tín, thanh kiếm không phải để rút ra vì một phút nóng giận.
Nó dành cho chiến trường, cho thiên hạ,
cho những nước cờ mà người thường không thể nhìn thấy.
Sau này, khi Hàn Tín trở thành danh tướng,
câu chuyện “chịu nhục chui háng” trở thành một trong những điển tích nổi tiếng
nhất về ông.
Nó không làm ông nhỏ bé đi.
Ngược lại, nó cho thấy một phẩm chất hiếm có của người làm đại sự:
biết phân biệt giữa danh dự nhất thời và cơ hội của cả đời.
Nhưng trước khi cơ hội ấy đến, Hàn Tín vẫn chỉ là một kẻ nghèo.