Nhưng trong chính lựa chọn ấy, bi kịch đã bắt đầu đặt nền móng.
Canh bạc cuối cùng ở cai hạ
Năm 202 trước Công nguyên, cuộc chiến Hán Sở đi đến hồi kết.
Sau nhiều năm giằng co, Lưu Bang tập hợp lực lượng,
cùng các tướng lớn như Hàn Tín, Bành Việt,
Anh Bố vây đánh Hạng Vũ.
Trận quyết định diễn ra ở Cai Hạ.
Hạng Vũ, vị chiến thần từng làm rung chuyển thiên hạ,
giờ bị bao vây.
Quân Sở mệt mỏi, lương cạn, lòng người tan tác.
Đêm xuống, từ bốn phía vang lên tiếng hát nước Sở.
Sử sách kể rằng quân Hán cho người hát Sở ca,
khiến binh sĩ Sở tưởng quê hương đã rơi hết vào tay Hán.
Tinh thần họ sụp đổ.
Hạng Vũ nghe tiếng hát, kinh ngạc than rằng:
Hán đã lấy được Sở rồi sao?
Vì sao người Sở đông như vậy?
Đêm Cai Hạ không chỉ là một trận quân sự.
Nó là sự sụp đổ của một biểu tượng.
Bên cạnh Hạng Vũ là Ngu Cơ, người phụ nữ gắn với truyền thuyết bi thương về Bá
Vương biệt Cơ.
Dù chi tiết câu chuyện qua văn học đời sau có màu sắc bi kịch hóa,
hình ảnh Hạng Vũ trong đêm cuối vẫn trở thành một trong những cảnh tượng ám ảnh
nhất lịch sử Trung Hoa:
anh hùng cùng đường, bốn bề tiếng hát quê hương,
trước mặt là số phận không thể đảo ngược.
Hạng Vũ phá vây, chạy đến Ô Giang.
Có người khuyên ông qua sông, trở về Giang Đông gây dựng lại.
Nhưng Hạng Vũ từ chối.
Ông cho rằng mình đã dẫn tám nghìn con em Giang Đông ra đi,
nay không còn ai trở về, còn mặt mũi nào gặp lại phụ lão quê nhà.
Ông tự vẫn bên bờ Ô Giang.
Hạng Vũ chết, thiên hạ thuộc về Lưu Bang.
Nhà Hán được dựng lên.
Còn Hàn Tín, người góp phần quyết định trong chiến thắng ấy,
đứng trên đỉnh cao công lao.
Nhưng với một công thần quá lớn, đỉnh cao thường không phải nơi an toàn.
Nó giống mép vực hơn.