1
00:00:00,000 --> 00:00:00,022
Hàn Tín hiểu điều đó quá muộn, hoặc hiểu nhưng không đủ khôn khéo để thoát.

2
00:00:01,047 --> 00:00:04,972
Mưu phản hay cái bẫy của số phận

3
00:00:05,672 --> 00:00:10,452
Cái chết của Hàn Tín là một trong những đoạn gây nhiều tranh luận và thương cảm

4
00:00:10,472 --> 00:00:13,232
nhất trong lịch sử đầu nhà Hán.

5
00:00:13,372 --> 00:00:18,172
Theo ghi chép trong Sử ký và Hán thư, về sau Hàn Tín bị cáo buộc liên kết với Trần

6
00:00:18,192 --> 00:00:22,672
Hy, người nổi dậy chống Hán, âm mưu làm nội ứng trong kinh thành.

7
00:00:22,992 --> 00:00:28,292
Khi Lưu Bang đem quân đi dẹp Trần Hy, Lữ hậu và Tiêu Hà ở lại Trường An.

8
00:00:28,312 --> 00:00:34,212
Lữ hậu dùng kế gọi Hàn Tín vào cung, nói rằng Trần Hy đã bị bắt hoặc bị diệt,

9
00:00:34,472 --> 00:00:35,962
mời ông vào chúc mừng.

10
00:00:36,492 --> 00:00:40,772
Hàn Tín đến, bị bắt tại cung Trường Lạc và bị giết.

11
00:00:41,092 --> 00:00:44,852
Ông chết trong cung, không phải trên chiến trường.

12
00:00:45,152 --> 00:00:49,032
Một đời cầm quân như thần, cuối cùng không ngã dưới mũi tên của Hạng Vũ,

13
00:00:49,432 --> 00:00:52,072
không chết bên sông Duy, không chết ở Bối Thủy,

14
00:00:52,132 --> 00:00:56,352
mà chết trong vòng vây chính trị của triều đình mình từng góp công dựng nên.

15
00:00:56,772 --> 00:01:00,112
Trước khi chết, Hàn Tín được cho là than rằng:

16
00:01:00,732 --> 00:01:03,332
Ta hối hận vì không nghe lời Khoái Triệt,

17
00:01:03,612 --> 00:01:07,312
để đến nỗi bị đàn bà và trẻ con lừa, chẳng phải trời sao?

18
00:01:08,062 --> 00:01:12,852
Câu nói ấy, dù truyền lại qua sử sách, mang sắc thái bi thương rất rõ:

19
00:01:14,432 --> 00:01:18,952
người từng có cơ hội chia ba thiên hạ, cuối cùng chết vì đã chọn con đường trung

20
00:01:18,972 --> 00:01:20,712
thành nhưng không bảo vệ được mình.

21
00:01:21,772 --> 00:01:24,052
Hàn Tín có thật sự mưu phản hay không?

22
00:01:25,152 --> 00:01:28,732
Sử sách chính thống ghi ông bị xử vì mưu phản.

23
00:01:28,992 --> 00:01:32,272
Nhưng nhiều đời sau, người đọc sử vẫn đặt câu hỏi.

24
00:01:32,892 --> 00:01:36,152
Một người bị tước binh quyền, bị giám sát trong kinh đô,

25
00:01:36,352 --> 00:01:38,092
có thật đủ điều kiện làm phản?

26
00:01:39,252 --> 00:01:42,332
Hay triều đình chỉ cần một lý do để loại bỏ mối lo?

27
00:01:43,852 --> 00:01:47,032
Cũng có thể Hàn Tín, vì uất ức và mất quyền,

28
00:01:47,152 --> 00:01:48,972
thật sự có ý định phản kháng.

29
00:01:49,672 --> 00:01:54,332
Điều chắc chắn là trong hoàn cảnh ấy, lòng nghi kỵ của hoàng quyền và nỗi bất mãn

30
00:01:54,352 --> 00:01:57,352
của công thần đã gặp nhau ở một điểm chết.

31
00:01:58,012 --> 00:01:59,272
Lữ hậu ra tay.

32
00:01:59,412 --> 00:02:03,132
Tiêu Hà, người từng đuổi theo Hàn Tín dưới trăng để đưa ông lên đỉnh cao,

33
00:02:03,212 --> 00:02:04,532
cũng tham gia kế bắt ông.

34
00:02:04,812 --> 00:02:07,772
Vì thế dân gian mới có câu:

35
00:02:08,042 --> 00:02:10,292
Thành cũng Tiêu Hà, bại cũng Tiêu Hà.

36
00:02:10,752 --> 00:02:12,872
Tiêu Hà giúp Hàn Tín thành danh.

37
00:02:13,312 --> 00:02:16,312
Cũng Tiêu Hà góp phần đưa ông đến đoạn cuối.

38
00:02:17,252 --> 00:02:19,412
Câu ấy không chỉ nói về một con người.

39
00:02:20,652 --> 00:02:22,472
Nó nói về sự tàn nhẫn của quyền lực:

40
00:02:23,892 --> 00:02:27,668
người nâng ta lên chưa chắc cứu được ta khi thời thế đổi chiều.