1
00:00:00,850 --> 00:00:02,850
Kẻ mang kiếm giữa chợ đời

2
00:00:04,350 --> 00:00:07,850
Trong lịch sử Trung Hoa, có những con người sinh ra dường như để đứng trên đỉnh

3
00:00:07,870 --> 00:00:11,190
cao của thời đại, nhưng cũng có những con người càng lên cao,

4
00:00:11,280 --> 00:00:13,410
cái bóng dưới chân họ càng dài, càng lạnh,

5
00:00:13,630 --> 00:00:14,690
càng giống một lời báo trước.

6
00:00:15,390 --> 00:00:16,550
Hàn Tín là một người như thế.

7
00:00:18,950 --> 00:00:22,050
Ông không xuất hiện trong lịch sử bằng tiếng trống chiến thắng,

8
00:00:22,390 --> 00:00:24,350
cũng không bước ra từ một gia tộc quyền quý.

9
00:00:25,670 --> 00:00:27,970
Thuở thiếu thời, Hàn Tín sống ở Hoài Âm,

10
00:00:28,050 --> 00:00:29,810
thuộc vùng đất nay là Giang Tô.

11
00:00:30,870 --> 00:00:33,730
Ông nghèo đến mức không có nghề nghiệp ổn định,

12
00:00:33,870 --> 00:00:37,850
không có của cải, không có địa vị, cũng không có ai thật sự xem trọng.

13
00:00:39,070 --> 00:00:41,040
Nhưng trên lưng ông thường đeo một thanh kiếm.

14
00:00:42,910 --> 00:00:47,030
Thanh kiếm ấy khiến người đời chú ý, nhưng không phải bằng sự kính nể.

15
00:00:47,990 --> 00:00:50,970
Một kẻ nghèo rớt mồng tơi, ăn còn chưa chắc no,

16
00:00:51,270 --> 00:00:52,870
lại đeo kiếm như một hiệp sĩ.

17
00:00:53,970 --> 00:00:57,130
Trong mắt đám thiếu niên ngoài chợ, đó không phải là khí phách,

18
00:00:57,410 --> 00:00:58,270
mà là trò lố bịch.

19
00:00:58,830 --> 00:01:00,410
Họ cười nhạo ông.

20
00:01:00,850 --> 00:01:03,850
Có kẻ chặn đường, chỉ vào thanh kiếm rồi khiêu khích:

21
00:01:05,150 --> 00:01:08,130
Nếu ngươi có gan, hãy rút kiếm đâm ta.

22
00:01:08,770 --> 00:01:11,230
Nếu không, hãy chui qua háng ta mà đi.

23
00:01:11,880 --> 00:01:15,570
Đối với một người đàn ông thời loạn, đó là nỗi nhục khó nuốt.

24
00:01:16,830 --> 00:01:20,430
Một nhát kiếm có thể giữ thể diện, nhưng cũng có thể đổi lấy mạng sống,

25
00:01:20,450 --> 00:01:22,650
hoặc chôn vùi tất cả tương lai.

26
00:01:22,890 --> 00:01:24,610
Hàn Tín đứng trước lựa chọn:

27
00:01:25,590 --> 00:01:28,490
giết một kẻ vô danh để chứng minh lòng dũng cảm,

28
00:01:28,770 --> 00:01:32,130
hay nuốt nhục để giữ lại một con đường lớn hơn.

29
00:01:32,370 --> 00:01:34,890
Ông cúi xuống, chui qua háng kẻ kia.

30
00:01:35,170 --> 00:01:36,270
Đám đông cười ầm lên.

31
00:01:38,430 --> 00:01:42,270
Nhưng tiếng cười ấy không biết rằng, người đang cúi mình trước mặt họ không phải

32
00:01:42,290 --> 00:01:43,810
một kẻ hèn nhát.

33
00:01:44,140 --> 00:01:47,170
Đó là một con người biết nhẫn nhịn đến mức đáng sợ.

34
00:01:48,470 --> 00:01:52,930
Với Hàn Tín, thanh kiếm không phải để rút ra vì một phút nóng giận.

35
00:01:53,350 --> 00:01:55,750
Nó dành cho chiến trường, cho thiên hạ,

36
00:01:56,030 --> 00:01:58,910
cho những nước cờ mà người thường không thể nhìn thấy.

37
00:02:00,110 --> 00:02:02,590
Sau này, khi Hàn Tín trở thành danh tướng,

38
00:02:02,710 --> 00:02:06,010
câu chuyện “chịu nhục chui háng” trở thành một trong những điển tích nổi tiếng

39
00:02:06,030 --> 00:02:06,730
nhất về ông.

40
00:02:07,190 --> 00:02:08,450
Nó không làm ông nhỏ bé đi.

41
00:02:09,670 --> 00:02:13,430
Ngược lại, nó cho thấy một phẩm chất hiếm có của người làm đại sự:

42
00:02:14,990 --> 00:02:19,350
biết phân biệt giữa danh dự nhất thời và cơ hội của cả đời.

43
00:02:19,370 --> 00:02:23,550
Nhưng trước khi cơ hội ấy đến, Hàn Tín vẫn chỉ là một kẻ nghèo.

44
00:02:24,950 --> 00:02:26,770
Có lúc ông phải ăn nhờ ở đậu.

45
00:02:27,150 --> 00:02:31,890
Có lúc bị người ta khinh rẻ vì không lao động kiếm ăn như người bình thường.

46
00:02:32,350 --> 00:02:36,770
Trong những ngày đói khát, ông từng được một bà lão giặt áo bên sông cho cơm.

47
00:02:37,350 --> 00:02:41,050
Hàn Tín cảm kích, nói rằng sau này nhất định sẽ báo đáp.

48
00:02:41,610 --> 00:02:42,610
Bà lão trách ông:

49
00:02:43,990 --> 00:02:45,670
một người đàn ông không tự nuôi nổi mình,

50
00:02:46,090 --> 00:02:49,130
ta cho ngươi ăn vì thương hại, đâu cần mong báo đáp.

51
00:02:49,490 --> 00:02:51,370
Lời ấy đau, nhưng thật.

52
00:02:52,350 --> 00:02:53,690
Hàn Tín không phản bác.

53
00:02:53,910 --> 00:02:58,950
Ông mang theo nỗi nhục, lòng biết ơn, và một niềm tin âm thầm rằng đời mình chưa

54
00:02:58,970 --> 00:03:00,370
thể kết thúc trong cảnh vô danh.

55
00:03:01,590 --> 00:03:03,790
Ngoài kia, thiên hạ đang rung chuyển.

56
00:03:03,950 --> 00:03:06,570
Nhà Tần, từng thống nhất Trung Hoa bằng sắt và máu,

57
00:03:07,550 --> 00:03:10,510
bắt đầu mục ruỗng sau cái chết của Tần Thủy Hoàng.

58
00:03:11,270 --> 00:03:13,750
Thuế khóa nặng nề, lao dịch khắc nghiệt,

59
00:03:14,050 --> 00:03:16,360
luật pháp tàn bạo khiến dân chúng oán hận.

60
00:03:16,470 --> 00:03:19,610
Những ngọn lửa nổi dậy bùng lên khắp nơi.

61
00:03:19,810 --> 00:03:21,470
Trần Thắng, Ngô Quảng khởi nghĩa.

62
00:03:22,850 --> 00:03:27,930
Rồi vô số hào kiệt, quý tộc cũ, anh hùng thảo dã kéo nhau bước vào vòng xoáy tranh

63
00:03:28,070 --> 00:03:28,770
đoạt thiên hạ.

64
00:03:29,950 --> 00:03:31,790
Hàn Tín cũng bước vào vòng xoáy ấy.

65
00:03:32,990 --> 00:03:35,170
Nhưng ban đầu, không ai biết ông là ai.

66
00:03:37,430 --> 00:03:38,930
Đứng dưới bóng hạng vũ

67
00:03:40,090 --> 00:03:43,530
Trong buổi đầu thời loạn, ngôi sao chói sáng nhất không phải Lưu Bang,

68
00:03:43,870 --> 00:03:45,070
càng không phải Hàn Tín.

69
00:03:45,290 --> 00:03:46,090
Đó là Hạng Vũ.

70
00:03:47,210 --> 00:03:49,630
Hạng Vũ xuất thân từ dòng dõi quý tộc nước Sở,

71
00:03:50,010 --> 00:03:52,090
sức mạnh hơn người, khí phách mãnh liệt.

72
00:03:53,390 --> 00:03:55,990
Trên chiến trường, ông giống một cơn bão.

73
00:03:56,850 --> 00:04:02,210
Trận Cự Lộc, Hạng Vũ phá quân Tần, uy danh vang dội khắp thiên hạ.

74
00:04:02,750 --> 00:04:05,210
Người đời nhìn ông như vị chiến thần không thể cản.

75
00:04:06,430 --> 00:04:08,250
Hàn Tín từng theo quân Sở của Hạng Vũ.

76
00:04:09,670 --> 00:04:12,550
Nhưng dưới trướng Hạng Vũ, ông chỉ là một viên quan nhỏ,

77
00:04:12,710 --> 00:04:14,350
không được trọng dụng.

78
00:04:14,370 --> 00:04:17,190
Ông nhiều lần dâng kế, nhưng không được nghe theo.

79
00:04:17,760 --> 00:04:22,990
Với một kẻ có tài nhưng chưa có danh, nỗi đau lớn nhất không phải là nghèo,

80
00:04:23,070 --> 00:04:26,790
mà là nhìn thấy đại cục rõ ràng trong khi người nắm quyền lại không thèm ngoảnh

81
00:04:26,810 --> 00:04:27,510
lại.

82
00:04:28,330 --> 00:04:31,970
Hạng Vũ có sức mạnh, có dũng khí, có hào quang.

83
00:04:32,710 --> 00:04:34,350
Nhưng ông cũng có nhược điểm chết người:

84
00:04:36,090 --> 00:04:39,050
kiêu ngạo, nóng nảy, ít biết dùng người đến tận cùng.

85
00:04:40,070 --> 00:04:42,730
Ông có thể xông vào trận tuyến như sấm sét,

86
00:04:42,870 --> 00:04:46,530
nhưng trị thiên hạ cần nhiều hơn một thanh kích và một trái tim phẫn nộ.

87
00:04:47,030 --> 00:04:48,150
Hàn Tín hiểu điều đó.

88
00:04:49,470 --> 00:04:52,270
Sau khi nhà Tần sụp đổ, Hạng Vũ phân phong chư hầu,

89
00:04:52,410 --> 00:04:54,130
tự xưng Tây Sở Bá Vương.

90
00:04:54,580 --> 00:04:57,110
Lưu Bang, người đã vào Hàm Dương trước,

91
00:04:57,450 --> 00:04:59,170
lại bị đẩy đến đất Hán Trung xa xôi.

92
00:05:00,470 --> 00:05:03,050
Với nhiều người, đó giống như bị giam vào góc núi.

93
00:05:04,190 --> 00:05:07,970
Nhưng với những người nhìn xa, đất Hán Trung cũng có thể là nơi dưỡng quân,

94
00:05:08,130 --> 00:05:10,110
chờ thời, rồi tiến ra tranh thiên hạ.

95
00:05:11,450 --> 00:05:13,630
Hàn Tín rời Sở, tìm đến Lưu Bang.

96
00:05:14,950 --> 00:05:17,670
Nhưng số phận không mở cửa ngay lập tức.

97
00:05:18,017 --> 00:05:21,570
Dưới trướng Lưu Bang, Hàn Tín ban đầu cũng không được trọng dụng.

98
00:05:22,630 --> 00:05:25,970
Ông chỉ giữ chức nhỏ trong coi lương thảo.

99
00:05:26,290 --> 00:05:28,890
Một lần phạm pháp suýt bị xử chém.

100
00:05:29,390 --> 00:05:32,590
Tương truyền, khi đến lượt ông, Hàn Tín ngẩng đầu thấy Hạ Hầu Anh,

101
00:05:32,850 --> 00:05:34,890
một tướng thân cận của Lưu Bang, bèn nói:

102
00:05:36,250 --> 00:05:37,730
Hán vương không muốn lấy thiên hạ sao?

103
00:05:37,750 --> 00:05:40,520
Vì sao lại chém tráng sĩ?

104
00:05:41,210 --> 00:05:44,350
Câu nói ấy khiến Hạ Hầu Anh chú ý.

105
00:05:44,670 --> 00:05:49,390
Ông tha cho Hàn Tín, trò chuyện và nhận ra đây không phải người thường.

106
00:05:49,650 --> 00:05:52,070
Sau đó, Hạ Hầu Anh tiến cử với Tiêu Hà.

107
00:05:53,370 --> 00:05:56,450
Tiêu Hà là một trong những nhân vật then chốt bên cạnh Lưu Bang.

108
00:05:57,850 --> 00:06:00,210
Nếu Lưu Bang là người có khả năng thu phục lòng người,

109
00:06:00,570 --> 00:06:02,890
Trương Lương là bậc mưu sĩ nhìn thấu thời thế,

110
00:06:03,210 --> 00:06:06,070
thì Tiêu Hà là người giữ nền móng:

111
00:06:06,090 --> 00:06:10,770
lo chính sự, hậu cần, nhân sự, lương thảo.

112
00:06:10,917 --> 00:06:13,410
Một đế nghiệp không thể dựng lên chỉ bằng những trận đánh;

113
00:06:13,770 --> 00:06:16,590
nó cần người như Tiêu Hà để nuôi quân, giữ dân,

114
00:06:16,790 --> 00:06:18,370
quản kho, ổn định phía sau.

115
00:06:19,530 --> 00:06:23,410
Khi Tiêu Hà gặp Hàn Tín, ông nhìn thấy một thứ mà nhiều người khác bỏ qua:

116
00:06:23,810 --> 00:06:25,210
tài năng quân sự hiếm có.

117
00:06:26,270 --> 00:06:28,530
Nhưng Lưu Bang vẫn chưa thật sự chú ý.

118
00:06:28,890 --> 00:06:30,310
Hàn Tín chán nản bỏ đi.

119
00:06:31,470 --> 00:06:35,470
Và chính lúc ấy, một trong những cảnh tượng nổi tiếng nhất thời Hán Sở diễn ra:

120
00:06:36,750 --> 00:06:39,190
Tiêu Hà đuổi theo Hàn Tín dưới ánh trăng.

121
00:06:41,470 --> 00:06:42,630
Tiêu hà đuổi theo ánh trăng

122
00:06:44,370 --> 00:06:48,330
Đêm ấy, khi nghe tin Hàn Tín bỏ trốn, Tiêu Hà không kịp báo với Lưu Bang,

123
00:06:48,790 --> 00:06:49,930
lập tức lên ngựa đuổi theo.

124
00:06:51,190 --> 00:06:55,930
Trong doanh trại, Lưu Bang nghe tin Tiêu Hà cũng đi mất thì kinh ngạc.

125
00:06:56,550 --> 00:07:00,010
Người bỏ trốn trong quân không ít, nhưng Tiêu Hà là trụ cột.

126
00:07:01,030 --> 00:07:03,630
Nếu Tiêu Hà bỏ đi thật, đó mới là tai họa lớn.

127
00:07:04,730 --> 00:07:07,470
Vài ngày sau, Tiêu Hà trở về cùng Hàn Tín.

128
00:07:08,770 --> 00:07:12,950
Lưu Bang vừa mừng vừa giận, hỏi vì sao đuổi theo một kẻ vô danh.

129
00:07:13,430 --> 00:07:14,870
Tiêu Hà đáp đại ý rằng:

130
00:07:15,170 --> 00:07:19,310
những tướng bỏ đi thì dễ tìm, còn Hàn Tín là người tài có một không hai trong nước.

131
00:07:20,610 --> 00:07:22,550
Nếu Hán vương chỉ muốn ở đất Hán Trung,

132
00:07:23,090 --> 00:07:24,270
không cần dùng Hàn Tín.

133
00:07:25,530 --> 00:07:28,570
Nhưng nếu muốn tranh thiên hạ, không thể không có người này.

134
00:07:29,710 --> 00:07:31,670
Câu nói ấy nặng như một lời đặt cược.

135
00:07:32,890 --> 00:07:33,890
Lưu Bang nghe theo.

136
00:07:34,350 --> 00:07:37,090
Nhưng Tiêu Hà không muốn Hàn Tín được bổ nhiệm qua loa.

137
00:07:38,390 --> 00:07:40,810
Ông khuyên Lưu Bang phải lập đàn bái tướng,

138
00:07:40,910 --> 00:07:46,130
trao ấn soái một cách long trọng, để toàn quân biết Hàn Tín thật sự nắm quyền.

139
00:07:46,370 --> 00:07:49,570
Với một người từng bị khinh rẻ, từng chui qua háng kẻ khác,

140
00:07:49,870 --> 00:07:54,030
từng bị bỏ quên trong doanh trại, khoảnh khắc ấy là bước ngoặt của đời Hàn Tín.

141
00:07:55,030 --> 00:07:57,790
Lưu Bang lập đàn, phong Hàn Tín làm Đại tướng quân.

142
00:07:58,750 --> 00:08:03,330
Từ một kẻ vô danh, Hàn Tín bỗng đứng trước ba quân.

143
00:08:03,530 --> 00:08:05,890
Nhưng vinh quang ấy cũng là thử thách.

144
00:08:06,890 --> 00:08:09,710
Một người được cất nhắc quá nhanh sẽ bị nghi ngờ.

145
00:08:10,190 --> 00:08:11,710
Các tướng cũ không phục.

146
00:08:12,570 --> 00:08:13,890
Binh lính chưa biết ông là ai.

147
00:08:14,410 --> 00:08:18,750
Lưu Bang trao quyền, nhưng trong lòng hẳn vẫn chờ xem người này có thật sự xứng

148
00:08:18,770 --> 00:08:19,470
đáng hay không.

149
00:08:20,610 --> 00:08:22,750
Hàn Tín hiểu rằng lời nói không đủ.

150
00:08:23,210 --> 00:08:24,290
Ông cần chiến thắng.

151
00:08:25,410 --> 00:08:30,350
Và chiến thắng đầu tiên phải mở đường cho Lưu Bang thoát khỏi thế bị giam ở Hán

152
00:08:30,370 --> 00:08:31,390
Trung.

153
00:08:31,850 --> 00:08:36,050
Khi được hỏi kế sách, Hàn Tín phân tích rõ thế cục.

154
00:08:36,230 --> 00:08:41,270
Hạng Vũ tuy mạnh nhưng mất lòng nhiều chư hầu vì cách phân phong bất công.

155
00:08:41,470 --> 00:08:44,530
Lưu Bang tuy bị đẩy vào Hán Trung nhưng có danh nghĩa,

156
00:08:44,590 --> 00:08:47,400
có hậu phương, có khả năng thu phục dân tâm.

157
00:08:47,990 --> 00:08:50,170
Nếu biết dùng đường hiểm, đánh bất ngờ,

158
00:08:50,450 --> 00:08:54,170
có thể chiếm lại Quan Trung, lấy vùng đất trọng yếu làm bàn đạp tranh thiên hạ.

159
00:08:55,070 --> 00:08:58,710
Kế hoạch ấy dẫn đến chiến dịch nổi tiếng:

160
00:08:59,110 --> 00:09:03,170
minh tu sạn đạo, ám độ Trần Thương” — bề ngoài sửa đường sạn đạo,

161
00:09:03,510 --> 00:09:06,210
bên trong bí mật tiến quân qua Trần Thương.

162
00:09:07,050 --> 00:09:10,530
Dù các chi tiết trong điển tích được truyền kể qua nhiều đời,

163
00:09:10,830 --> 00:09:14,110
tinh thần chiến lược của Hàn Tín rất rõ:

164
00:09:14,310 --> 00:09:18,130
đánh vào nơi đối phương không ngờ, dùng nghi binh để che giấu hướng chủ công,

165
00:09:18,570 --> 00:09:20,010
biến địa thế hiểm trở thành lợi thế.

166
00:09:21,070 --> 00:09:23,770
Quân Hán tiến ra, nhanh chóng chiếm Tam Tần,

167
00:09:24,050 --> 00:09:24,790
mở cửa Quan Trung.

168
00:09:26,050 --> 00:09:29,510
Từ đây, Lưu Bang không còn là kẻ bị nhốt ở Hán Trung nữa.

169
00:09:30,690 --> 00:09:35,290
Ông đã có đất, có quân, có căn cứ để tranh hùng với Hạng Vũ.

170
00:09:35,750 --> 00:09:39,235
Và tên tuổi Hàn Tín bắt đầu vang lên.

171
00:09:40,340 --> 00:09:42,440
Người biết đánh vào chỗ không ai ngờ

172
00:09:43,620 --> 00:09:46,260
Tài năng của Hàn Tín không nằm ở sức mạnh cá nhân.

173
00:09:47,480 --> 00:09:51,520
Ông không giống Hạng Vũ, người có thể truyền cảm hứng bằng khí phách xung trận.

174
00:09:52,660 --> 00:09:57,600
Hàn Tín là kiểu tướng lĩnh khiến đối thủ sợ hãi vì không biết ông đang nghĩ gì.

175
00:09:58,800 --> 00:10:00,800
Ông giỏi nhìn thế trận như một bàn cờ lớn.

176
00:10:02,340 --> 00:10:05,120
Mỗi con đường, mỗi con sông, mỗi thành trì,

177
00:10:05,440 --> 00:10:09,060
mỗi tâm lý của quân địch đều có thể trở thành quân cờ.

178
00:10:09,320 --> 00:10:13,640
Ông không chỉ đánh vào binh lực, mà đánh vào nhận thức của đối thủ:

179
00:10:14,400 --> 00:10:18,360
khiến họ nhìn sai hướng, đoán sai ý, tự tin sai lúc.

180
00:10:18,380 --> 00:10:22,920
Một trong những chiến công nổi tiếng nhất của Hàn Tín là trận đánh nước Ngụy.

181
00:10:23,670 --> 00:10:28,880
Khi đó, trong cuộc chiến Hán Sở, các chư hầu liên tục đổi phe.

182
00:10:29,360 --> 00:10:33,180
Nước Ngụy do Ngụy Vương Báo đứng đầu từng theo Hán rồi lại ngả sang Sở.

183
00:10:34,420 --> 00:10:39,220
Nếu để Ngụy đứng về phía Hạng Vũ, cánh sườn của Lưu Bang sẽ bị uy hiếp.

184
00:10:39,460 --> 00:10:41,000
Hàn Tín được giao nhiệm vụ đánh Ngụy.

185
00:10:42,100 --> 00:10:45,420
Ngụy Vương Báo bố trí quân giữ bến Bồ Bản bên Hoàng Hà,

186
00:10:45,780 --> 00:10:48,600
cho rằng quân Hán muốn vượt sông thì phải qua đó.

187
00:10:49,740 --> 00:10:53,460
Hàn Tín bề ngoài làm ra vẻ chuẩn bị vượt sông tại Lâm Tấn,

188
00:10:53,780 --> 00:10:55,080
khiến quân Ngụy tập trung phòng bị.

189
00:10:56,360 --> 00:10:59,300
Nhưng ông lại bí mật đưa quân vượt sông ở Hạ Dương,

190
00:10:59,620 --> 00:11:01,300
đánh úp An Ấp.

191
00:11:01,640 --> 00:11:03,500
Ngụy quân trở tay không kịp.

192
00:11:03,660 --> 00:11:05,320
Ngụy Vương Báo bị bắt.

193
00:11:05,580 --> 00:11:07,580
Nước Ngụy bị bình định.

194
00:11:07,760 --> 00:11:09,480
Đó là kiểu chiến thắng rất Hàn Tín:

195
00:11:10,680 --> 00:11:13,080
không cần phá cửa bằng sức mạnh thô bạo,

196
00:11:13,260 --> 00:11:17,020
mà tìm đúng then cài, xoay một cái, cả cánh cửa mở ra.

197
00:11:18,220 --> 00:11:21,040
Sau Ngụy, Hàn Tín tiếp tục đánh Triệu.

198
00:11:21,640 --> 00:11:25,600
Và ở đó, ông để lại một trận đánh được nhắc đến suốt hàng nghìn năm:

199
00:11:25,880 --> 00:11:26,900
trận Bối Thủy.

200
00:11:28,800 --> 00:11:31,780
Bối thủy — khi đường lùi bị cắt

201
00:11:32,440 --> 00:11:35,400
Nước Triệu khi ấy có lực lượng lớn, đóng tại Tỉnh Hình,

202
00:11:35,420 --> 00:11:36,600
địa thế hiểm yếu.

203
00:11:37,380 --> 00:11:42,360
Quân Hán của Hàn Tín ít hơn, lại phải tiến vào vùng bất lợi.

204
00:11:42,540 --> 00:11:45,900
Tướng Triệu là Trần Dư tự tin giữ thế mạnh.

205
00:11:46,167 --> 00:11:49,500
Có mưu sĩ khuyên ông nên cắt đường lương của Hàn Tín,

206
00:11:49,660 --> 00:11:51,040
tránh giao chiến trực diện.

207
00:11:52,000 --> 00:11:54,720
Nhưng Trần Dư không nghe, cho rằng quân Hán yếu,

208
00:11:55,320 --> 00:11:56,860
có thể đánh bại bằng chính diện.

209
00:11:57,100 --> 00:11:58,520
Hàn Tín nắm được tâm lý ấy.

210
00:11:59,800 --> 00:12:03,220
Ông đưa quân đến gần sông, bố trí trận địa quay lưng ra nước.

211
00:12:04,300 --> 00:12:07,440
Theo binh pháp thông thường, đó là điều tối kỵ.

212
00:12:07,600 --> 00:12:08,640
Quân đội cần đường lui.

213
00:12:10,000 --> 00:12:13,220
Nếu đặt lưng vào sông, một khi thua sẽ không còn chỗ chạy.

214
00:12:14,420 --> 00:12:17,340
Quân Triệu nhìn thấy, cười nhạo Hàn Tín không biết dùng binh.

215
00:12:18,660 --> 00:12:21,080
Nhưng Hàn Tín không phải không biết binh pháp.

216
00:12:22,140 --> 00:12:25,220
Ông cố ý làm trái binh pháp vì hiểu binh lính của mình.

217
00:12:26,080 --> 00:12:29,300
Đó là quân đi xa, ở thế yếu, nếu còn đường lui,

218
00:12:29,460 --> 00:12:30,340
họ sẽ dễ tan.

219
00:12:31,340 --> 00:12:34,920
Nhưng khi sau lưng là dòng nước, trước mặt là kẻ địch,

220
00:12:35,040 --> 00:12:37,860
con đường sống duy nhất là chiến đấu.

221
00:12:38,100 --> 00:12:42,320
Đồng thời, Hàn Tín sai một đội quân tinh nhuệ mang cờ Hán bí mật vòng ra sau,

222
00:12:42,720 --> 00:12:46,100
chờ khi quân Triệu bỏ doanh ra đánh thì xông vào chiếm trại,

223
00:12:46,360 --> 00:12:47,340
cắm cờ Hán khắp nơi.

224
00:12:48,580 --> 00:12:49,580
Trận chiến nổ ra.

225
00:12:49,830 --> 00:12:52,720
Quân Hán lưng tựa dòng sông, không còn đường lùi,

226
00:12:52,980 --> 00:12:54,080
liều chết mà đánh.

227
00:12:55,100 --> 00:12:57,240
Quân Triệu dốc lực tấn công nhưng không phá được.

228
00:12:58,120 --> 00:13:02,240
Khi họ quay đầu nhìn lại, doanh trại của mình đã đầy cờ Hán.

229
00:13:02,480 --> 00:13:04,400
Tinh thần quân Triệu sụp đổ.

230
00:13:05,740 --> 00:13:09,220
Trận Bối Thủy kết thúc bằng thắng lợi lớn của Hàn Tín.

231
00:13:09,820 --> 00:13:13,000
Trần Dư bị giết, Triệu Vương bị bắt.

232
00:13:13,260 --> 00:13:16,460
Sau trận ấy, các tướng Hán thắc mắc:

233
00:13:16,800 --> 00:13:20,100
binh pháp nói phải đặt quân ở nơi có đường sống,

234
00:13:20,380 --> 00:13:23,780
vì sao Đại tướng quân lại bày trận quay lưng ra sông mà thắng?

235
00:13:24,900 --> 00:13:27,940
Hàn Tín giải thích rằng đó cũng là trong binh pháp:

236
00:13:29,400 --> 00:13:31,680
đặt quân vào chỗ chết thì họ mới sống.

237
00:13:31,880 --> 00:13:33,680
Nhưng không phải ai cũng làm được.

238
00:13:34,820 --> 00:13:36,860
Nếu tướng không hiểu quân, không hiểu địch,

239
00:13:36,920 --> 00:13:41,200
không nắm thời cơ, thì đặt quân vào chỗ chết chỉ là tự sát.

240
00:13:41,600 --> 00:13:44,300
Còn Hàn Tín đã tính cả lòng người, địa hình,

241
00:13:44,520 --> 00:13:47,420
nhịp trận và sự kiêu ngạo của đối phương.

242
00:13:47,760 --> 00:13:49,840
Từ đây, danh tiếng Hàn Tín càng lớn.

243
00:13:50,860 --> 00:13:56,520
Người ta bắt đầu hiểu rằng vị Đại tướng quân của Lưu Bang không thắng nhờ may mắn.

244
00:13:56,780 --> 00:14:00,560
Ông thắng vì có khả năng biến những điều tưởng như nguy hiểm nhất thành lợi thế.

245
00:14:01,840 --> 00:14:06,240
Nhưng càng thắng, Hàn Tín càng tiến gần đến một bi kịch mà chính ông có lẽ chưa

246
00:14:06,260 --> 00:14:08,090
nhìn thấy hết.

247
00:14:09,080 --> 00:14:12,180
Thu phục yên, đánh hạ tề

248
00:14:12,740 --> 00:14:15,500
Sau khi bình định Triệu, Hàn Tín không dừng lại.

249
00:14:16,660 --> 00:14:19,920
Ông tiếp tục đưa mắt nhìn về phía bắc và phía đông.

250
00:14:19,940 --> 00:14:23,940
Nước Yên, trước uy thế của Hàn Tín, cuối cùng quy phục.

251
00:14:25,020 --> 00:14:27,040
Nhưng vùng đất quan trọng hơn là Tề.

252
00:14:28,300 --> 00:14:30,940
Tề là một nước lớn ở phía đông, đất rộng,

253
00:14:31,080 --> 00:14:32,960
dân đông, có vị trí chiến lược.

254
00:14:34,200 --> 00:14:38,300
Nếu Hàn Tín chiếm được Tề, cục diện Hán Sở sẽ nghiêng mạnh về phía Lưu Bang.

255
00:14:39,720 --> 00:14:44,500
Nếu Tề ngả sang Sở, Hạng Vũ sẽ có thêm một hậu phương đáng gờm.

256
00:14:45,100 --> 00:14:48,240
Lưu Bang từng phái Lệ Thực Kỳ đi thuyết phục Tề.

257
00:14:48,820 --> 00:14:52,320
Lệ Thực Kỳ dùng lời lẽ ngoại giao khiến Tề có ý quy thuận Hán.

258
00:14:53,680 --> 00:14:56,440
Nhưng trong lúc đó, Hàn Tín vẫn tiến quân đánh Tề.

259
00:14:57,660 --> 00:15:01,920
Theo ghi chép truyền thống, mưu sĩ Khoái Triệt khuyên Hàn Tín rằng nếu Lệ Thực

260
00:15:01,940 --> 00:15:06,100
Kỳ chỉ dùng miệng mà thu phục được Tề, công lao sẽ thuộc về Lệ Thực Kỳ;

261
00:15:06,380 --> 00:15:10,020
còn Hàn Tín cầm mấy vạn quân mà không đánh thì mất cơ hội lập công.

262
00:15:10,480 --> 00:15:12,420
Hàn Tín nghe theo, tiến đánh.

263
00:15:13,520 --> 00:15:16,080
Tề không phòng bị vì tưởng đã hòa với Hán,

264
00:15:16,240 --> 00:15:17,320
nên nhanh chóng thất bại.

265
00:15:18,340 --> 00:15:23,820
Lệ Thực Kỳ vì thế bị Tề vương cho là lừa dối và bị giết bằng cách nấu trong vạc,

266
00:15:24,340 --> 00:15:26,780
một kết cục thảm khốc được sử sách ghi lại.

267
00:15:27,920 --> 00:15:32,600
Chi tiết này cho thấy chiến tranh thời Hán Sở không chỉ là cuộc đấu giữa anh hùng,

268
00:15:32,620 --> 00:15:36,560
mà còn là nơi ranh giới giữa mưu lược, công lao và sinh mạng con người trở nên

269
00:15:36,580 --> 00:15:37,740
lạnh lùng đến tàn nhẫn.

270
00:15:38,960 --> 00:15:41,340
Sau khi đánh Tề, Hạng Vũ không thể ngồi yên.

271
00:15:42,680 --> 00:15:44,880
Ông phái Long Thư, một đại tướng của Sở,

272
00:15:45,260 --> 00:15:46,540
đem quân cứu Tề.

273
00:15:47,080 --> 00:15:50,140
Long Thư tự tin vào binh lực Sở, coi thường Hàn Tín.

274
00:15:50,680 --> 00:15:52,880
Hai bên đối đầu bên sông Duy.

275
00:15:53,320 --> 00:15:56,200
Hàn Tín lại dùng nước làm vũ khí.

276
00:15:56,380 --> 00:15:58,700
Ông cho người dùng bao cát chặn thượng nguồn,

277
00:15:58,800 --> 00:16:01,060
làm nước cạn để quân Hán vượt sông.

278
00:16:01,640 --> 00:16:05,660
Khi Long Thư đưa quân sang đánh, Hàn Tín cho phá bao cát.

279
00:16:05,900 --> 00:16:07,660
Nước đổ xuống, chia cắt quân Sở.

280
00:16:08,100 --> 00:16:09,580
Quân Hán thừa thế tấn công.

281
00:16:10,880 --> 00:16:13,580
Long Thư bị giết, quân Sở đại bại.

282
00:16:14,100 --> 00:16:18,260
Chiến thắng bên sông Duy là một đòn nặng đối với Hạng Vũ.

283
00:16:18,600 --> 00:16:21,480
Một đại tướng của Sở mất mạng, Tề rơi vào tay Hàn Tín.

284
00:16:22,780 --> 00:16:26,540
Từ đây, Hạng Vũ không chỉ đối mặt với Lưu Bang ở phía tây,

285
00:16:26,760 --> 00:16:28,740
mà còn bị uy hiếp từ phía đông bắc.

286
00:16:29,980 --> 00:16:33,620
Hàn Tín đã trở thành nhân vật có sức nặng quyết định trong cuộc chiến.

287
00:16:34,960 --> 00:16:38,060
Và chính vì vậy, câu hỏi nguy hiểm nhất bắt đầu xuất hiện:

288
00:16:38,340 --> 00:16:40,180
Hàn Tín sẽ trung thành với ai?

289
00:16:42,640 --> 00:16:44,700
Ba phần thiên hạ và một lần không quyết

290
00:16:46,200 --> 00:16:49,180
Khi Hàn Tín nắm đất Tề, trong tay có quân mạnh,

291
00:16:49,460 --> 00:16:53,340
uy danh lẫy lừng, thế cục thiên hạ thực ra đã mở ra một khả năng khác.

292
00:16:54,320 --> 00:16:57,600
Nếu ông tiếp tục theo Lưu Bang, Hán có cơ hội đánh bại Sở.

293
00:16:58,840 --> 00:17:01,400
Nếu ông quay sang Hạng Vũ, Sở có thể hồi sức.

294
00:17:02,620 --> 00:17:05,020
Nếu ông tự lập, thiên hạ có thể chia ba.

295
00:17:05,800 --> 00:17:08,380
Mưu sĩ Khoái Triệt nhìn thấy điều đó.

296
00:17:09,480 --> 00:17:13,800
Ông khuyên Hàn Tín nên tự lập, giữ thế chân vạc với Lưu Bang và Hạng Vũ.

297
00:17:14,900 --> 00:17:19,520
Theo cách nhìn của Khoái Triệt, Hàn Tín có công quá lớn.

298
00:17:19,700 --> 00:17:23,260
Nếu giúp Lưu Bang diệt Hạng Vũ, đến ngày thiên hạ bình định,

299
00:17:23,380 --> 00:17:26,220
công lao ấy có thể trở thành mối đe dọa.

300
00:17:26,400 --> 00:17:28,660
Một vị vua cần tướng tài khi chiến tranh còn đó;

301
00:17:29,180 --> 00:17:32,900
nhưng khi ngai vàng đã vững, người tướng từng quyết định thiên hạ lại dễ bị nghi

302
00:17:32,920 --> 00:17:34,120
kỵ.

303
00:17:34,420 --> 00:17:36,800
Đó là lời khuyên lạnh lùng, nhưng không phải vô lý.

304
00:17:38,140 --> 00:17:40,360
Hạng Vũ cũng từng tìm cách lôi kéo Hàn Tín.

305
00:17:41,300 --> 00:17:45,660
Nhưng Hàn Tín nhớ ơn Lưu Bang đã phong mình làm Đại tướng quân,

306
00:17:45,900 --> 00:17:50,520
nhớ ơn Tiêu Hà đã tiến cử, và có lẽ cũng tin rằng mình không nên phản Hán.

307
00:17:50,780 --> 00:17:51,800
Ông không tự lập.

308
00:17:52,040 --> 00:17:56,640
Ông xin Lưu Bang phong mình làm Giả Tề vương,

309
00:17:56,840 --> 00:18:00,900
tức quyền Tề vương, với lý do cần danh nghĩa để trấn giữ đất Tề.

310
00:18:01,530 --> 00:18:03,860
Lưu Bang lúc đó đang gặp khó trước Hạng Vũ,

311
00:18:04,040 --> 00:18:07,070
nghe tin Hàn Tín xin làm vương thì nổi giận.

312
00:18:07,540 --> 00:18:11,780
Nhưng Trương Lương và Trần Bình nhanh chóng nhắc Lưu Bang rằng không thể làm mất

313
00:18:11,860 --> 00:18:13,300
lòng Hàn Tín vào lúc này.

314
00:18:13,850 --> 00:18:16,500
Lưu Bang hiểu ra, đổi giọng, nói đại ý:

315
00:18:18,060 --> 00:18:20,820
đại trượng phu đã làm vương thì phải làm thật,

316
00:18:20,980 --> 00:18:21,940
sao lại làm giả?

317
00:18:22,140 --> 00:18:23,980
Rồi phong Hàn Tín làm Tề vương.

318
00:18:25,260 --> 00:18:27,260
Đó là một khoảnh khắc rất đáng suy ngẫm.

319
00:18:27,980 --> 00:18:30,760
Lưu Bang cần Hàn Tín, nên nhượng bộ.

320
00:18:31,740 --> 00:18:34,620
Hàn Tín cần danh nghĩa, nên nhận phong.

321
00:18:34,640 --> 00:18:38,860
Cả hai vẫn là quân thần, nhưng giữa họ đã xuất hiện một vết rạn vô hình:

322
00:18:40,320 --> 00:18:44,860
quyền lực của Hàn Tín quá lớn để một hoàng đế tương lai có thể yên tâm mãi.

323
00:18:44,940 --> 00:18:46,200
Hàn Tín chọn trung thành.

324
00:18:47,360 --> 00:18:51,740
Nhưng trong chính lựa chọn ấy, bi kịch đã bắt đầu đặt nền móng.

325
00:18:52,840 --> 00:18:54,200
Canh bạc cuối cùng ở cai hạ

326
00:18:55,940 --> 00:19:00,660
Năm 202 trước Công nguyên, cuộc chiến Hán Sở đi đến hồi kết.

327
00:19:00,680 --> 00:19:03,980
Sau nhiều năm giằng co, Lưu Bang tập hợp lực lượng,

328
00:19:04,000 --> 00:19:06,460
cùng các tướng lớn như Hàn Tín, Bành Việt,

329
00:19:06,660 --> 00:19:07,760
Anh Bố vây đánh Hạng Vũ.

330
00:19:09,160 --> 00:19:10,480
Trận quyết định diễn ra ở Cai Hạ.

331
00:19:12,780 --> 00:19:16,060
Hạng Vũ, vị chiến thần từng làm rung chuyển thiên hạ,

332
00:19:16,320 --> 00:19:18,060
giờ bị bao vây.

333
00:19:18,380 --> 00:19:22,080
Quân Sở mệt mỏi, lương cạn, lòng người tan tác.

334
00:19:22,520 --> 00:19:26,080
Đêm xuống, từ bốn phía vang lên tiếng hát nước Sở.

335
00:19:26,100 --> 00:19:29,160
Sử sách kể rằng quân Hán cho người hát Sở ca,

336
00:19:29,580 --> 00:19:32,760
khiến binh sĩ Sở tưởng quê hương đã rơi hết vào tay Hán.

337
00:19:33,020 --> 00:19:34,140
Tinh thần họ sụp đổ.

338
00:19:35,620 --> 00:19:37,840
Hạng Vũ nghe tiếng hát, kinh ngạc than rằng:

339
00:19:38,080 --> 00:19:39,500
Hán đã lấy được Sở rồi sao?

340
00:19:39,900 --> 00:19:41,680
Vì sao người Sở đông như vậy?

341
00:19:43,100 --> 00:19:45,420
Đêm Cai Hạ không chỉ là một trận quân sự.

342
00:19:46,090 --> 00:19:48,560
Nó là sự sụp đổ của một biểu tượng.

343
00:19:49,880 --> 00:19:54,200
Bên cạnh Hạng Vũ là Ngu Cơ, người phụ nữ gắn với truyền thuyết bi thương về Bá

344
00:19:54,220 --> 00:19:54,920
Vương biệt Cơ.

345
00:19:55,860 --> 00:19:59,820
Dù chi tiết câu chuyện qua văn học đời sau có màu sắc bi kịch hóa,

346
00:20:00,420 --> 00:20:03,860
hình ảnh Hạng Vũ trong đêm cuối vẫn trở thành một trong những cảnh tượng ám ảnh

347
00:20:03,880 --> 00:20:05,920
nhất lịch sử Trung Hoa:

348
00:20:06,340 --> 00:20:08,940
anh hùng cùng đường, bốn bề tiếng hát quê hương,

349
00:20:09,200 --> 00:20:12,040
trước mặt là số phận không thể đảo ngược.

350
00:20:12,500 --> 00:20:15,120
Hạng Vũ phá vây, chạy đến Ô Giang.

351
00:20:15,880 --> 00:20:18,820
Có người khuyên ông qua sông, trở về Giang Đông gây dựng lại.

352
00:20:19,160 --> 00:20:20,460
Nhưng Hạng Vũ từ chối.

353
00:20:21,460 --> 00:20:24,940
Ông cho rằng mình đã dẫn tám nghìn con em Giang Đông ra đi,

354
00:20:25,100 --> 00:20:28,600
nay không còn ai trở về, còn mặt mũi nào gặp lại phụ lão quê nhà.

355
00:20:28,980 --> 00:20:31,480
Ông tự vẫn bên bờ Ô Giang.

356
00:20:32,020 --> 00:20:34,280
Hạng Vũ chết, thiên hạ thuộc về Lưu Bang.

357
00:20:34,800 --> 00:20:35,640
Nhà Hán được dựng lên.

358
00:20:36,940 --> 00:20:40,980
Còn Hàn Tín, người góp phần quyết định trong chiến thắng ấy,

359
00:20:41,140 --> 00:20:42,460
đứng trên đỉnh cao công lao.

360
00:20:43,580 --> 00:20:46,980
Nhưng với một công thần quá lớn, đỉnh cao thường không phải nơi an toàn.

361
00:20:47,000 --> 00:20:50,480
Nó giống mép vực hơn.

362
00:20:50,600 --> 00:20:52,800
Từ tề vương đến sở vương

363
00:20:53,920 --> 00:20:57,980
Sau khi lên ngôi hoàng đế, Lưu Bang không thể đối xử với Hàn Tín như một tướng

364
00:20:58,000 --> 00:20:58,700
bình thường.

365
00:20:59,120 --> 00:21:00,540
Công lao của Hàn Tín quá lớn:

366
00:21:02,040 --> 00:21:05,420
mở Quan Trung, diệt Ngụy, phá Triệu, thu Yên,

367
00:21:05,660 --> 00:21:08,300
đánh Tề, giết Long Thư, góp phần vây Hạng Vũ.

368
00:21:09,620 --> 00:21:13,740
Nếu không có Hàn Tín, con đường của Lưu Bang đến ngai vàng chắc chắn khó khăn hơn

369
00:21:13,760 --> 00:21:14,460
rất nhiều.

370
00:21:15,240 --> 00:21:18,353
Ban đầu, Hàn Tín được đổi phong làm Sở vương.

371
00:21:18,787 --> 00:21:23,980
Đất Sở là vùng quan trọng, nhưng việc chuyển ông khỏi Tề cũng có thể hiểu là cách

372
00:21:24,000 --> 00:21:26,260
triều đình mới sắp xếp lại quyền lực.

373
00:21:26,880 --> 00:21:31,700
Khi về đất Sở, Hàn Tín làm một việc cho thấy ông vẫn nhớ quá khứ.

374
00:21:32,220 --> 00:21:36,640
Ông tìm lại bà lão từng cho mình cơm bên sông và ban thưởng hậu hĩnh.

375
00:21:37,360 --> 00:21:40,800
Ông cũng gặp lại kẻ từng bắt mình chui qua háng.

376
00:21:40,820 --> 00:21:44,540
Thay vì trả thù, Hàn Tín phong cho người ấy một chức nhỏ,

377
00:21:44,920 --> 00:21:47,920
nói rằng ngày xưa nếu giết hắn thì mình đã không có ngày hôm nay.

378
00:21:49,140 --> 00:21:53,820
Những câu chuyện ấy cho thấy Hàn Tín không phải kẻ tầm thường chỉ biết oán hận.

379
00:21:54,960 --> 00:21:57,880
Ông nhớ ơn, cũng biết đặt nỗi nhục cũ vào đúng vị trí.

380
00:21:59,180 --> 00:22:03,360
Nhưng trong chính trị, phẩm chất cá nhân không đủ để bảo vệ một con người.

381
00:22:04,020 --> 00:22:07,580
Triều Hán mới thành lập đối mặt với nhiều nguy cơ.

382
00:22:08,030 --> 00:22:10,660
Các vương khác họ nắm đất rộng, quân mạnh.

383
00:22:12,060 --> 00:22:14,840
Với Lưu Bang, người từng trải qua chiến tranh loạn lạc,

384
00:22:14,980 --> 00:22:19,520
sự tồn tại của những công thần có lãnh địa lớn là vấn đề sống còn.

385
00:22:19,620 --> 00:22:24,360
Hôm nay họ là công thần, ngày mai có thể thành thế lực ly khai.

386
00:22:24,740 --> 00:22:27,040
Hàn Tín lại là người nguy hiểm nhất trong số đó,

387
00:22:27,360 --> 00:22:30,900
không phải vì ông đã phản, mà vì ông có năng lực để phản nếu muốn.

388
00:22:32,140 --> 00:22:34,680
Có người tố cáo Hàn Tín mưu phản.

389
00:22:35,320 --> 00:22:41,280
Lưu Bang dùng kế của Trần Bình, giả vờ đi tuần du Vân Mộng để chư hầu đến yết kiến.

390
00:22:41,460 --> 00:22:45,800
Hàn Tín phân vân, cuối cùng đem Chung Ly Muội — một tướng cũ của Sở đang nương

391
00:22:45,820 --> 00:22:47,820
nhờ mình — nộp đầu để chứng minh lòng trung.

392
00:22:48,353 --> 00:22:53,600
Chung Ly Muội trước khi chết trách Hàn Tín rằng Lưu Bang không bắt được mình nên

393
00:22:53,620 --> 00:22:54,720
mới chưa đánh Sở;

394
00:22:54,900 --> 00:22:59,060
nay Hàn Tín giết bạn để cầu an, rồi cũng sẽ đến lượt bị bắt.

395
00:22:59,380 --> 00:23:02,460
Hàn Tín đem đầu Chung Ly Muội đến gặp Lưu Bang.

396
00:23:02,640 --> 00:23:04,460
Nhưng điều đó không cứu được ông.

397
00:23:05,520 --> 00:23:11,180
Lưu Bang bắt Hàn Tín, sau đó không giết ngay mà giáng xuống làm Hoài Âm hầu.

398
00:23:11,280 --> 00:23:13,280
Từ vương xuống hầu.

399
00:23:13,460 --> 00:23:17,720
Từ người cầm quân quyết định thiên hạ xuống kẻ sống trong kinh đô dưới ánh mắt

400
00:23:17,740 --> 00:23:19,120
nghi kỵ.

401
00:23:19,500 --> 00:23:22,200
Đối với Hàn Tín, đó không chỉ là mất quyền lực.

402
00:23:22,580 --> 00:23:24,680
Đó là mất cả không gian để thở.

403
00:23:26,480 --> 00:23:28,340
Nỗi buồn của người không còn chiến trường

404
00:23:29,920 --> 00:23:33,340
Một danh tướng sinh ra để nhìn bản đồ, nghe tiếng trống,

405
00:23:33,500 --> 00:23:35,120
tính đường quân, xoay chuyển cục diện.

406
00:23:36,240 --> 00:23:39,220
Nhưng khi thiên hạ đã định, chiến trường biến mất.

407
00:23:40,060 --> 00:23:42,640
Với người bình thường, hòa bình là phúc.

408
00:23:43,220 --> 00:23:46,340
Với một số anh hùng thời loạn, hòa bình lại là chiếc lồng.

409
00:23:47,620 --> 00:23:51,660
Hàn Tín sống ở kinh đô trong thân phận Hoài Âm hầu.

410
00:23:51,980 --> 00:23:54,960
Ông không còn quân đội riêng, không còn đất phong lớn,

411
00:23:55,180 --> 00:23:57,180
không còn quyền quyết định vận mệnh chiến dịch.

412
00:23:58,400 --> 00:24:02,640
Công lao xưa vẫn còn đó, nhưng công lao càng lớn càng khiến người ta nhớ đến với

413
00:24:02,660 --> 00:24:03,360
sự bất an.

414
00:24:04,180 --> 00:24:08,860
Sử sách chép rằng có lần Lưu Bang hỏi Hàn Tín đánh giá khả năng cầm quân của các

415
00:24:08,880 --> 00:24:09,580
tướng.

416
00:24:10,560 --> 00:24:14,160
Hàn Tín cho rằng Lưu Bang có thể cầm khoảng mười vạn quân.

417
00:24:14,860 --> 00:24:17,040
Lưu Bang hỏi vậy còn Hàn Tín thì sao.

418
00:24:17,420 --> 00:24:18,160
Hàn Tín đáp:

419
00:24:18,460 --> 00:24:20,660
thần càng nhiều quân càng giỏi.

420
00:24:20,880 --> 00:24:25,240
Câu nói ấy trở thành thành ngữ “đa đa ích thiện” — càng nhiều càng tốt.

421
00:24:26,160 --> 00:24:28,980
Nó thể hiện sự tự tin của thiên tài quân sự.

422
00:24:30,040 --> 00:24:34,740
Nhưng trong tai một hoàng đế, sự tự tin ấy cũng có thể nghe như tiếng kiếm khẽ

423
00:24:34,760 --> 00:24:35,660
động trong vỏ.

424
00:24:35,880 --> 00:24:36,840
Lưu Bang cười hỏi:

425
00:24:37,980 --> 00:24:40,900
nếu ngươi giỏi như vậy, sao lại bị ta bắt?

426
00:24:41,780 --> 00:24:45,160
Hàn Tín đáp đại ý rằng Lưu Bang không giỏi cầm quân,

427
00:24:45,420 --> 00:24:46,720
nhưng giỏi cầm tướng.

428
00:24:46,900 --> 00:24:49,420
Đó là một lời khen sắc bén:

429
00:24:49,780 --> 00:24:52,260
Lưu Bang có thể không bằng Hàn Tín trên chiến trường,

430
00:24:52,480 --> 00:24:57,020
nhưng ông có bản lĩnh thu phục, điều khiển và sử dụng những người như Hàn Tín.

431
00:24:57,160 --> 00:24:59,020
Câu nói đúng, nhưng cũng đau.

432
00:25:00,280 --> 00:25:03,300
Lưu Bang thắng thiên hạ không phải vì ông là tướng giỏi nhất,

433
00:25:03,660 --> 00:25:06,340
mưu sĩ giỏi nhất, hay quan trị quốc giỏi nhất.

434
00:25:07,500 --> 00:25:09,780
Ông thắng vì biết dùng Trương Lương, Tiêu Hà,

435
00:25:09,800 --> 00:25:11,660
Hàn Tín và nhiều người khác.

436
00:25:12,620 --> 00:25:14,900
Nhưng sau khi thắng, câu hỏi lại trở thành:

437
00:25:16,420 --> 00:25:18,780
làm sao kiểm soát những người từng giúp mình thắng?

438
00:25:20,040 --> 00:25:24,400
Hàn Tín hiểu điều đó quá muộn, hoặc hiểu nhưng không đủ khôn khéo để thoát.

439
00:25:25,425 --> 00:25:29,350
Mưu phản hay cái bẫy của số phận

440
00:25:30,050 --> 00:25:34,830
Cái chết của Hàn Tín là một trong những đoạn gây nhiều tranh luận và thương cảm

441
00:25:34,850 --> 00:25:37,610
nhất trong lịch sử đầu nhà Hán.

442
00:25:37,750 --> 00:25:42,550
Theo ghi chép trong Sử ký và Hán thư, về sau Hàn Tín bị cáo buộc liên kết với Trần

443
00:25:42,570 --> 00:25:47,050
Hy, người nổi dậy chống Hán, âm mưu làm nội ứng trong kinh thành.

444
00:25:47,370 --> 00:25:52,670
Khi Lưu Bang đem quân đi dẹp Trần Hy, Lữ hậu và Tiêu Hà ở lại Trường An.

445
00:25:52,690 --> 00:25:58,590
Lữ hậu dùng kế gọi Hàn Tín vào cung, nói rằng Trần Hy đã bị bắt hoặc bị diệt,

446
00:25:58,850 --> 00:26:00,340
mời ông vào chúc mừng.

447
00:26:00,870 --> 00:26:05,150
Hàn Tín đến, bị bắt tại cung Trường Lạc và bị giết.

448
00:26:05,470 --> 00:26:09,230
Ông chết trong cung, không phải trên chiến trường.

449
00:26:09,530 --> 00:26:13,410
Một đời cầm quân như thần, cuối cùng không ngã dưới mũi tên của Hạng Vũ,

450
00:26:13,810 --> 00:26:16,450
không chết bên sông Duy, không chết ở Bối Thủy,

451
00:26:16,510 --> 00:26:20,730
mà chết trong vòng vây chính trị của triều đình mình từng góp công dựng nên.

452
00:26:21,150 --> 00:26:24,490
Trước khi chết, Hàn Tín được cho là than rằng:

453
00:26:25,110 --> 00:26:27,710
Ta hối hận vì không nghe lời Khoái Triệt,

454
00:26:27,990 --> 00:26:31,690
để đến nỗi bị đàn bà và trẻ con lừa, chẳng phải trời sao?

455
00:26:32,440 --> 00:26:37,230
Câu nói ấy, dù truyền lại qua sử sách, mang sắc thái bi thương rất rõ:

456
00:26:38,810 --> 00:26:43,330
người từng có cơ hội chia ba thiên hạ, cuối cùng chết vì đã chọn con đường trung

457
00:26:43,350 --> 00:26:45,090
thành nhưng không bảo vệ được mình.

458
00:26:46,150 --> 00:26:48,430
Hàn Tín có thật sự mưu phản hay không?

459
00:26:49,530 --> 00:26:53,110
Sử sách chính thống ghi ông bị xử vì mưu phản.

460
00:26:53,370 --> 00:26:56,650
Nhưng nhiều đời sau, người đọc sử vẫn đặt câu hỏi.

461
00:26:57,270 --> 00:27:00,530
Một người bị tước binh quyền, bị giám sát trong kinh đô,

462
00:27:00,730 --> 00:27:02,470
có thật đủ điều kiện làm phản?

463
00:27:03,630 --> 00:27:06,710
Hay triều đình chỉ cần một lý do để loại bỏ mối lo?

464
00:27:08,230 --> 00:27:11,410
Cũng có thể Hàn Tín, vì uất ức và mất quyền,

465
00:27:11,530 --> 00:27:13,350
thật sự có ý định phản kháng.

466
00:27:14,050 --> 00:27:18,710
Điều chắc chắn là trong hoàn cảnh ấy, lòng nghi kỵ của hoàng quyền và nỗi bất mãn

467
00:27:18,730 --> 00:27:21,730
của công thần đã gặp nhau ở một điểm chết.

468
00:27:22,390 --> 00:27:23,650
Lữ hậu ra tay.

469
00:27:23,790 --> 00:27:27,510
Tiêu Hà, người từng đuổi theo Hàn Tín dưới trăng để đưa ông lên đỉnh cao,

470
00:27:27,590 --> 00:27:28,910
cũng tham gia kế bắt ông.

471
00:27:29,190 --> 00:27:32,150
Vì thế dân gian mới có câu:

472
00:27:32,420 --> 00:27:34,670
Thành cũng Tiêu Hà, bại cũng Tiêu Hà.

473
00:27:35,130 --> 00:27:37,250
Tiêu Hà giúp Hàn Tín thành danh.

474
00:27:37,690 --> 00:27:40,690
Cũng Tiêu Hà góp phần đưa ông đến đoạn cuối.

475
00:27:41,630 --> 00:27:43,790
Câu ấy không chỉ nói về một con người.

476
00:27:45,030 --> 00:27:46,850
Nó nói về sự tàn nhẫn của quyền lực:

477
00:27:48,270 --> 00:27:52,150
người nâng ta lên chưa chắc cứu được ta khi thời thế đổi chiều.

478
00:27:53,960 --> 00:27:56,120
Thanh kiếm còn vang dưới bóng nhà hán

479
00:27:57,840 --> 00:28:02,560
Hàn Tín chết khi nhà Hán vừa bước vào giai đoạn củng cố quyền lực.

480
00:28:02,800 --> 00:28:06,340
Sau ông, nhiều vương khác họ lần lượt bị loại bỏ hoặc suy yếu.

481
00:28:07,600 --> 00:28:11,460
Lưu Bang và triều đình Hán hiểu rằng để đế quốc tồn tại lâu dài,

482
00:28:11,680 --> 00:28:15,960
quyền lực không thể phân tán vào tay các công thần quân sự quá mạnh.

483
00:28:16,160 --> 00:28:20,380
Nhìn từ phía hoàng quyền, đó là logic lạnh lùng của việc xây dựng nhà nước.

484
00:28:21,500 --> 00:28:25,720
Nhìn từ phía Hàn Tín, đó là bi kịch của người đã dùng tài năng để dựng nên một

485
00:28:25,740 --> 00:28:28,700
ngai vàng, rồi bị chính ngai vàng ấy nghi ngờ.

486
00:28:29,360 --> 00:28:32,880
Ông là một trong “Hán sơ tam kiệt” cùng Trương Lương và Tiêu Hà.

487
00:28:33,840 --> 00:28:36,690
Nhưng số phận ba người rất khác nhau.

488
00:28:37,320 --> 00:28:42,100
Trương Lương biết lui, giữ mình bằng sự thanh thoát của một mưu sĩ hiểu đạo công

489
00:28:42,120 --> 00:28:42,880
thành thân thoái.

490
00:28:44,180 --> 00:28:49,100
Tiêu Hà ở lại triều đình, cẩn trọng trong vai trò quan văn và cũng có lúc phải

491
00:28:49,120 --> 00:28:51,580
tự làm xấu danh tiếng để tránh bị nghi kỵ.

492
00:28:52,650 --> 00:28:54,900
Hàn Tín thì khác.

493
00:28:55,200 --> 00:28:56,900
Ông là thanh kiếm quá sắc.

494
00:28:57,840 --> 00:29:01,180
Khi chiến tranh còn đó, không ai muốn buông thanh kiếm ấy.

495
00:29:01,720 --> 00:29:05,200
Khi hòa bình đến, thanh kiếm ấy khiến người cầm nó sợ đứt tay.

496
00:29:06,380 --> 00:29:10,510
Tài năng quân sự của Hàn Tín được đời sau đánh giá rất cao.

497
00:29:11,100 --> 00:29:13,300
Những chiến dịch của ông thể hiện khả năng điều binh linh hoạt,

498
00:29:13,460 --> 00:29:16,320
dùng nghi binh, đánh tâm lý, tận dụng địa hình,

499
00:29:16,560 --> 00:29:17,700
khai thác sai lầm đối phương.

500
00:29:18,980 --> 00:29:20,380
Ông không chỉ thắng một trận.

501
00:29:20,880 --> 00:29:23,760
Ông thắng nhiều chiến dịch nối tiếp, trên nhiều hướng,

502
00:29:23,900 --> 00:29:27,660
trước nhiều đối thủ khác nhau, trong một cục diện phức tạp.

503
00:29:27,860 --> 00:29:30,840
Nhưng câu chuyện Hàn Tín không chỉ là bài học về chiến tranh.

504
00:29:31,180 --> 00:29:33,480
Đó còn là bài học về thời thế.

505
00:29:34,340 --> 00:29:36,840
Một người có tài cần gặp đúng người dùng mình.

506
00:29:38,020 --> 00:29:42,220
Nếu không có Tiêu Hà, Hàn Tín có thể mãi là viên quan nhỏ bị bỏ quên.

507
00:29:43,520 --> 00:29:46,020
Nếu không có Lưu Bang dám lập đàn bái tướng,

508
00:29:46,740 --> 00:29:49,340
tài năng ấy có thể không có đất phát huy.

509
00:29:50,260 --> 00:29:54,300
Nhưng một người có công quá lớn cũng phải hiểu rằng sau chiến thắng,

510
00:29:54,540 --> 00:29:55,640
luật chơi thay đổi.

511
00:29:56,580 --> 00:30:00,020
Trên chiến trường, thắng bại được quyết định bằng mưu lược và dũng khí.

512
00:30:01,180 --> 00:30:04,550
Trong triều đình, sinh tử nhiều khi nằm ở lòng nghi kỵ,

513
00:30:04,640 --> 00:30:07,180
sự kiềm chế và khả năng rút lui đúng lúc.

514
00:30:08,440 --> 00:30:11,633
Hàn Tín thắng được Ngụy, Triệu, Tề, Sở.

515
00:30:12,080 --> 00:30:15,700
Nhưng ông không thắng được nỗi sợ của hoàng quyền.

516
00:30:16,000 --> 00:30:21,700
Không thắng được cái thế “công cao át chủ”. Không thắng được số phận của một thiên

517
00:30:21,720 --> 00:30:25,300
tài sinh ra cho thời loạn, nhưng lại phải sống tiếp trong thời bình.

518
00:30:26,200 --> 00:30:30,840
Ngày nay, khi nhắc đến Hàn Tín, người ta nhớ đến kẻ từng chịu nhục chui háng,

519
00:30:30,980 --> 00:30:33,980
nhớ đến Tiêu Hà đuổi dưới trăng, nhớ đến Bối Thủy bày trận,

520
00:30:34,237 --> 00:30:39,040
nhớ đến câu “càng nhiều càng tốt”, nhớ đến cái chết oan khuất hay ít nhất là đầy

521
00:30:39,060 --> 00:30:41,600
nghi vấn trong cung Trường Lạc.

522
00:30:41,740 --> 00:30:45,300
Những mảnh đời ấy ghép lại thành một chân dung vừa rực rỡ vừa lạnh buốt.

523
00:30:46,420 --> 00:30:48,580
Hàn Tín không phải người hoàn hảo.

524
00:30:48,720 --> 00:30:52,300
Ông có tham vọng, có kiêu hãnh, có những quyết định gây tranh cãi.

525
00:30:53,520 --> 00:30:55,840
Nhưng ông là một thiên tài quân sự hiếm có,

526
00:30:56,000 --> 00:31:00,400
người đã đi từ đáy sâu nhục nhã đến đỉnh cao quyền lực bằng tài năng thật sự.

527
00:31:01,340 --> 00:31:05,580
Và có lẽ, điều khiến hậu thế không ngừng kể lại câu chuyện của ông không chỉ là

528
00:31:05,600 --> 00:31:09,660
vì ông thắng nhiều trận, mà vì đời ông giống một lời nhắc nhở:

529
00:31:10,360 --> 00:31:13,100
Có những người sinh ra để làm nên lịch sử.

530
00:31:14,060 --> 00:31:18,260
Nhưng lịch sử, sau khi dùng họ xong, không phải lúc nào cũng để họ ra đi trong

531
00:31:18,280 --> 00:31:18,980
vinh quang.

532
00:31:19,800 --> 00:31:25,500
Hàn Tín từng cúi mình chui qua háng một kẻ vô danh để giữ lấy tương lai.

533
00:31:25,640 --> 00:31:28,360
Ông từng đứng trước ba quân, cầm ấn Đại tướng quân,

534
00:31:28,660 --> 00:31:29,780
xoay chuyển vận mệnh thiên hạ.

535
00:31:31,140 --> 00:31:34,640
Ông từng khiến các nước run sợ, khiến Hạng Vũ mất dần thế cờ,

536
00:31:34,860 --> 00:31:36,700
khiến nhà Hán có được con đường đến ngai vàng.

537
00:31:37,920 --> 00:31:40,940
Nhưng cuối cùng, thanh kiếm năm xưa không cứu được ông.

538
00:31:41,570 --> 00:31:46,300
Nó chỉ còn lại trong ký ức hậu thế, như tiếng kim loại ngân dài giữa sương mù lịch

539
00:31:46,320 --> 00:31:47,020
sử:

540
00:31:47,860 --> 00:31:50,600
sáng chói, sắc lạnh, và buồn đến nao lòng.