1
00:00:00,000 --> 00:00:01,388
Và một người con Đường Lâm, cùng những người dân bị áp bức,

2
00:00:01,408 --> 00:00:01,908
có thể làm rung chuyển bộ máy cai trị của một đế chế lớn.

3
00:00:01,928 --> 00:00:03,144
Những ngày làm chủ tống bình

4
00:00:04,184 --> 00:00:06,113
Sau khi giành được Tống Bình, Phùng Hưng nắm quyền cai quản đất nước trong một

5
00:00:06,133 --> 00:00:06,633
thời gian.

6
00:00:06,653 --> 00:00:08,394
Sử liệu về giai đoạn này không nhiều, nhưng truyền thống lịch sử ghi nhận ông đã

7
00:00:08,414 --> 00:00:08,914
làm chủ phủ thành và được dân chúng kính phục.

8
00:00:08,934 --> 00:00:10,924
Đối với người dân An Nam, đây là một thời khắc quý giá:

9
00:00:10,944 --> 00:00:12,944
chính quyền đô hộ bị đánh bật khỏi trung tâm,

10
00:00:13,002 --> 00:00:13,504
một thủ lĩnh bản địa đứng lên thay thế.

11
00:00:13,524 --> 00:00:15,484
Dù thời gian ấy không dài, ý nghĩa của nó rất sâu.

12
00:00:15,504 --> 00:00:17,239
Bởi sau nhiều thế kỷ bị cai trị, mỗi lần giành lại được quyền làm chủ,

13
00:00:17,259 --> 00:00:17,764
dù chỉ trong một giai đoạn ngắn, đều có sức mạnh tinh thần lớn lao.

14
00:00:17,784 --> 00:00:19,460
Nó chứng minh rằng người Việt có thể tự cai quản mình.

15
00:00:19,480 --> 00:00:20,584
Nó nuôi dưỡng niềm tin cho những cuộc đấu tranh sau này.

16
00:00:20,604 --> 00:00:23,804
Nó làm cho ký ức độc lập không bị xóa mất.

17
00:00:23,875 --> 00:00:24,704
Phùng Hưng không chỉ là người đánh thắng một viên đô hộ.

18
00:00:24,724 --> 00:00:27,804
Ông là người khơi lại cảm giác làm chủ trong lòng dân.

19
00:00:28,044 --> 00:00:30,664
Có thể hình dung những ngày ấy ở Tống Bình:

20
00:00:31,124 --> 00:00:32,824
cờ nghĩa phất lên nơi từng là phủ đô hộ,

21
00:00:32,858 --> 00:00:33,358
dân chúng truyền tai nhau tin Cao Chính Bình đã chết,

22
00:00:33,378 --> 00:00:33,764
người của họ Phùng nắm quyền, những kẻ từng dựa thế quan Đường phải khiếp sợ.

23
00:00:33,784 --> 00:00:36,844
Không khí ấy chắc chắn khác hẳn những ngày bị áp bức nặng nề trước đó.

24
00:00:37,644 --> 00:00:40,164
Nhưng lịch sử thời Bắc thuộc luôn khắc nghiệt.

25
00:00:40,384 --> 00:00:41,879
Một cuộc khởi nghĩa giành được thành trì chưa có nghĩa đã bảo vệ được thành trì

26
00:00:41,899 --> 00:00:42,399
mãi mãi.

27
00:00:42,419 --> 00:00:44,124
Nhà Đường vẫn là một đế chế lớn.

28
00:00:44,364 --> 00:00:45,870
Từ phương Bắc, họ có thể sai quân sang tái chiếm.

29
00:00:45,890 --> 00:00:46,390
Trong khi đó, chính quyền của nghĩa quân còn non trẻ,

30
00:00:46,410 --> 00:00:46,884
cơ sở tổ chức chưa đủ mạnh để biến thắng lợi thành nền độc lập lâu dài.

31
00:00:46,904 --> 00:00:49,044
Phùng Hưng qua đời sau một thời gian làm chủ Tống Bình.

32
00:00:49,064 --> 00:00:51,832
Năm mất của ông thường được đặt vào khoảng cuối thế kỷ VIII,

33
00:00:51,852 --> 00:00:52,824
nhưng các ghi chép có điểm khác nhau.

34
00:00:52,844 --> 00:00:55,124
Điều chắc chắn là sau khi ông mất, con ông là Phùng An nối quyền.

35
00:00:55,144 --> 00:00:58,164
Sự ra đi của Phùng Hưng là mất mát lớn đối với nghĩa quân.

36
00:00:58,524 --> 00:01:01,944
Một phong trào vừa giành thắng lợi thường phụ thuộc rất nhiều vào uy tín của người

37
00:01:01,964 --> 00:01:02,664
thủ lĩnh.

38
00:01:03,184 --> 00:01:06,004
Khi người ấy mất, việc giữ vững thành quả trở nên khó khăn hơn.

39
00:01:06,024 --> 00:01:07,504
Phùng an và sự trở lại của nhà đường

40
00:01:07,524 --> 00:01:09,224
Sau khi Phùng Hưng mất, Phùng An lên thay.

41
00:01:09,244 --> 00:01:11,684
Nhưng áp lực từ nhà Đường ngày càng lớn.

42
00:01:11,834 --> 00:01:14,144
Triều đình phương Bắc không thể chấp nhận việc mất quyền kiểm soát An Nam.

43
00:01:14,164 --> 00:01:16,764
Họ điều quân và quan lại sang nhằm khôi phục bộ máy đô hộ.

44
00:01:17,424 --> 00:01:19,844
Trước thế mạnh của nhà Đường, Phùng An cuối cùng phải hàng.

45
00:01:19,864 --> 00:01:21,504
Nhìn bề ngoài, cuộc khởi nghĩa kết thúc.

46
00:01:21,524 --> 00:01:22,904
Nhà Đường giành lại quyền cai trị.

47
00:01:22,924 --> 00:01:24,364
Phủ đô hộ được khôi phục.

48
00:01:25,784 --> 00:01:26,284
Những mệnh lệnh từ phương Bắc lại tiếp tục áp xuống Giao Châu.

49
00:01:26,304 --> 00:01:27,724
Nhưng nếu chỉ nhìn như vậy, ta sẽ không hiểu hết ý nghĩa của Phùng Hưng.

50
00:01:27,744 --> 00:01:30,024
Bởi lịch sử dân tộc không đi lên bằng một con đường thẳng.

51
00:01:30,044 --> 00:01:31,264
Độc lập không đến sau một lần đứng dậy.

52
00:01:31,284 --> 00:01:33,444
Nó được chuẩn bị qua nhiều cuộc nổi dậy,

53
00:01:33,484 --> 00:01:33,984
nhiều lần thất bại, nhiều đời người hy sinh,

54
00:01:34,004 --> 00:01:34,344
nhiều ngọn cờ tưởng như tắt rồi lại cháy.

55
00:01:34,364 --> 00:01:34,824
Cuộc khởi nghĩa của Phùng Hưng là một mắt xích quan trọng trong chuỗi đấu tranh

56
00:01:34,844 --> 00:01:35,344
ấy.

57
00:01:35,364 --> 00:01:36,016
Trước ông, đã có Hai Bà Trưng, Bà Triệu,

58
00:01:36,036 --> 00:01:36,536
Lý Bí, Mai Thúc Loan.

59
00:01:36,556 --> 00:01:37,487
Sau ông, sẽ còn Dương Thanh, Khúc Thừa Dụ,

60
00:01:37,507 --> 00:01:38,007
Dương Đình Nghệ, Ngô Quyền.

61
00:01:38,027 --> 00:01:38,233
Mỗi người góp một phần.

62
00:01:38,253 --> 00:01:38,460
Người mở đầu, người tiếp nối, người thất bại,

63
00:01:38,480 --> 00:01:38,868
người thành công.

64
00:01:38,888 --> 00:01:41,184
Nhưng tất cả cùng tạo nên dòng chảy không chịu khuất phục của dân tộc Việt.

65
00:01:41,204 --> 00:01:43,304
Phùng Hưng không giành được nền độc lập lâu dài,

66
00:01:43,398 --> 00:01:44,224
nhưng ông đã làm được một việc rất lớn:

67
00:01:44,244 --> 00:01:46,255
đánh đổ quyền lực của viên đô hộ tại Tống Bình và cho dân chúng thấy rằng nhà Đường

68
00:01:46,275 --> 00:01:46,775
có thể bị thách thức ngay tại trung tâm cai trị.

69
00:01:46,795 --> 00:01:48,304
Đó là điều kẻ đô hộ sợ nhất.

70
00:01:49,244 --> 00:01:50,804
Không phải chỉ sợ mất một thành.

71
00:01:50,824 --> 00:01:52,884
Mà sợ người dân mất đi nỗi sợ.

72
00:01:53,228 --> 00:01:55,490
Bố cái đại vương trong lòng dân

73
00:01:55,634 --> 00:01:57,574
Sau khi Phùng Hưng mất, nhân dân tôn ông là Bố Cái Đại Vương.

74
00:01:57,594 --> 00:01:58,914
Danh hiệu ấy rất đặc biệt.

75
00:01:58,934 --> 00:02:01,194
Bố” có thể hiểu là cha, “Cái” có thể hiểu là mẹ.

76
00:02:01,214 --> 00:02:02,814
Bố Cái Đại Vương vì thế thường được hiểu là vị vua lớn như cha mẹ của dân.

77
00:02:02,834 --> 00:02:06,114
Dù cách giải thích từ ngữ có thể được bàn luận theo nhiều hướng,

78
00:02:06,165 --> 00:02:06,665
điều cốt lõi vẫn rất rõ:

79
00:02:06,685 --> 00:02:08,214
nhân dân yêu kính ông như người che chở,

80
00:02:08,234 --> 00:02:09,334
nuôi dưỡng, bảo vệ mình.

81
00:02:10,074 --> 00:02:12,427
Không phải thủ lĩnh nào sau khi mất cũng được dân gọi bằng danh xưng thân thiết

82
00:02:12,447 --> 00:02:12,947
và thiêng liêng như vậy.

83
00:02:12,967 --> 00:02:15,854
Dân chúng chỉ trao sự tôn kính ấy cho người thật sự đứng về phía họ.

84
00:02:16,734 --> 00:02:18,303
Phùng Hưng xuất thân là hào trưởng, nhưng khi dân khổ,

85
00:02:18,323 --> 00:02:18,823
ông không chọn yên phận trong sự giàu có của gia đình.

86
00:02:18,843 --> 00:02:21,454
Ông không dựa vào quyền lực địa phương để thỏa hiệp với quan đô hộ.

87
00:02:21,474 --> 00:02:23,150
Ông đứng lên, tập hợp dân chúng, đánh vào phủ thành,

88
00:02:23,170 --> 00:02:23,714
làm cho viên đô hộ Cao Chính Bình phải khiếp sợ.

89
00:02:23,734 --> 00:02:25,114
Với dân, đó không chỉ là công lao quân sự.

90
00:02:25,134 --> 00:02:26,234
Đó là ơn nghĩa.

91
00:02:26,714 --> 00:02:29,294
Ông đã cho họ một thời khắc được sống trong khí thế ngẩng đầu.

92
00:02:30,074 --> 00:02:31,514
Ông đã gánh lấy nỗi giận của họ.

93
00:02:32,374 --> 00:02:34,714
Ông đã biến sự oán hờn tản mác thành một ngọn cờ chung.

94
00:02:35,534 --> 00:02:36,643
Vì thế, dù nhà Đường trở lại, dù chính quyền khởi nghĩa không tồn tại lâu dài,

95
00:02:36,663 --> 00:02:37,163
tên Phùng Hưng vẫn ở lại trong lòng người Việt.

96
00:02:37,183 --> 00:02:39,194
Đền thờ ông được lập ở nhiều nơi, đặc biệt là vùng Đường Lâm.

97
00:02:39,214 --> 00:02:40,315
Qua các thế hệ, người dân vẫn nhắc đến ông như một vị anh hùng chống Bắc thuộc,

98
00:02:40,335 --> 00:02:40,835
một người con của đất Sơn Tây, một thủ lĩnh đã làm rạng danh quê hương.

99
00:02:40,855 --> 00:02:42,294
Có những quyền lực tồn tại bằng quân lính.

100
00:02:42,314 --> 00:02:44,384
Có những danh tiếng tồn tại bằng sắc phong.

101
00:02:45,274 --> 00:02:47,194
Nhưng có những con người tồn tại bằng lòng dân.

102
00:02:47,894 --> 00:02:49,673
Phùng Hưng thuộc về loại thứ ba.