Cao chính bình và sự hà khắc của chính quyền đô hộ
Thời điểm Phùng Hưng nổi dậy, Giao Châu nằm dưới quyền cai trị của quan đô hộ nhà
Đường.
Một nhân vật thường được nhắc đến trong bối cảnh này là Cao Chính Bình.
Cao Chính Bình giữ chức đô hộ ở An Nam.
Sử Việt ghi ông là người cai trị hà khắc,
đánh thuế nặng, khiến dân chúng oán giận.
Dưới tay những viên quan như vậy, đời sống người dân càng cơ cực.
Họ phải nộp của cải, sản vật, chịu lao dịch,
chịu sự áp bức của bộ máy quan lại và quân lính.
Ách đô hộ không chỉ lấy đi thóc gạo.
Nó lấy đi cả sự yên ổn.
Người dân làm lụng trên ruộng của mình nhưng không được sống thật sự làm chủ.
Những sản vật của núi rừng, sông biển bị biến thành cống phẩm.
Những người trai tráng có thể bị bắt đi phu.
Những dòng họ bản địa bị chèn ép.
Mỗi mệnh lệnh từ phủ đô hộ giống như một hòn đá đè thêm lên vai dân chúng.
Trong hoàn cảnh ấy, sự oán giận tích tụ qua từng mùa vụ.
Một triều đại đô hộ có thể tưởng rằng dân đã quen cúi đầu.
Nhưng họ thường không nhìn thấy điều đang diễn ra dưới đáy lòng làng xã:
những lời than thở, những ánh mắt căm hờn,
những cuộc bàn bạc kín đáo, những người hào trưởng âm thầm chuẩn bị.
Phùng Hưng và các em của ông đã đứng lên trong bối cảnh đó.
Cuộc khởi nghĩa không phải là một cơn bốc đồng.
Nó là kết quả của sự chịu đựng quá lâu.
Khi dân chúng không còn tin vào sự công bằng của chính quyền đô hộ,
họ sẽ tìm đến những người dám chống lại nó.
Và từ Đường Lâm, ngọn cờ khởi nghĩa được dựng lên.
Ngọn cờ từ đường lâm
Khi Phùng Hưng phát động khởi nghĩa, Đường Lâm trở thành điểm xuất phát của một
làn sóng phản kháng.
Người dân theo ông không chỉ vì ông là hào trưởng giàu có.
Họ theo ông vì ông đại diện cho khát vọng thoát khỏi áp bức.
Bên cạnh ông là hai người em Phùng Hải,
Phùng Dĩnh cùng nhiều hào kiệt địa phương.
Lực lượng ban đầu có thể chưa lớn, nhưng có một ưu thế rất quan trọng:
lòng dân.
Từ làng mạc, nghĩa quân tụ họp.
Người mang giáo mác, người rèn vũ khí, người góp lương,
người làm liên lạc, người dẫn đường.
Trong các cuộc khởi nghĩa thời Bắc thuộc,
sức mạnh của làng xã giữ vai trò vô cùng quan trọng.
Chính những cộng đồng tưởng như nhỏ bé ấy đã nuôi giấu nghĩa quân,
cung cấp lương thực, truyền tin và che chở cho người nổi dậy.
Phùng Hưng hiểu rằng muốn thắng chính quyền đô hộ,
không thể chỉ dựa vào một trận đánh nhỏ.
Phải mở rộng lực lượng.
Phải làm cho nhiều vùng cùng hưởng ứng.
Phải đánh vào uy thế của phủ đô hộ, khiến quan quân nhà Đường mất dần khả năng
kiểm soát.
Nghĩa quân của ông phát triển từ vùng Đường Lâm,
lan rộng ra các khu vực xung quanh.
Uy danh Phùng Hưng ngày càng lớn.
Đối với dân chúng, ông không chỉ là một thủ lĩnh quân sự.
Ông là người đứng ra gánh lấy nỗi uất của cả vùng.
Mỗi cuộc khởi nghĩa đều cần một khoảnh khắc khi nỗi sợ đổi thành niềm tin.
Trước đó, dân có thể sợ quan đô hộ, sợ quân lính,
sợ tù tội, sợ bị trả thù.
Nhưng khi thấy có người dám đứng lên, khi thấy nghĩa quân lớn dần,
khi thấy chính quyền đô hộ không phải không thể bị thách thức,
nỗi sợ bắt đầu lùi lại.
Đó là lúc lịch sử chuyển mình.