Khi người ấy mất, việc giữ vững thành quả trở nên khó khăn hơn.
Phùng an và sự trở lại của nhà đường
Sau khi Phùng Hưng mất, Phùng An lên thay.
Nhưng áp lực từ nhà Đường ngày càng lớn.
Triều đình phương Bắc không thể chấp nhận việc mất quyền kiểm soát An Nam.
Họ điều quân và quan lại sang nhằm khôi phục bộ máy đô hộ.
Trước thế mạnh của nhà Đường, Phùng An cuối cùng phải hàng.
Nhìn bề ngoài, cuộc khởi nghĩa kết thúc.
Nhà Đường giành lại quyền cai trị.
Phủ đô hộ được khôi phục.
Những mệnh lệnh từ phương Bắc lại tiếp tục áp xuống Giao Châu.
Nhưng nếu chỉ nhìn như vậy, ta sẽ không hiểu hết ý nghĩa của Phùng Hưng.
Bởi lịch sử dân tộc không đi lên bằng một con đường thẳng.
Độc lập không đến sau một lần đứng dậy.
Nó được chuẩn bị qua nhiều cuộc nổi dậy,
nhiều lần thất bại, nhiều đời người hy sinh,
nhiều ngọn cờ tưởng như tắt rồi lại cháy.
Cuộc khởi nghĩa của Phùng Hưng là một mắt xích quan trọng trong chuỗi đấu tranh
ấy.
Trước ông, đã có Hai Bà Trưng, Bà Triệu,
Lý Bí, Mai Thúc Loan.
Sau ông, sẽ còn Dương Thanh, Khúc Thừa Dụ,
Dương Đình Nghệ, Ngô Quyền.
Mỗi người góp một phần.
Người mở đầu, người tiếp nối, người thất bại,
người thành công.
Nhưng tất cả cùng tạo nên dòng chảy không chịu khuất phục của dân tộc Việt.
Phùng Hưng không giành được nền độc lập lâu dài,
nhưng ông đã làm được một việc rất lớn:
đánh đổ quyền lực của viên đô hộ tại Tống Bình và cho dân chúng thấy rằng nhà Đường
có thể bị thách thức ngay tại trung tâm cai trị.
Đó là điều kẻ đô hộ sợ nhất.
Không phải chỉ sợ mất một thành.
Mà sợ người dân mất đi nỗi sợ.