Đứa trẻ lớn lên bên thung lũng hoa lư
Giữa miền đất Hoa Lư, nơi núi đá dựng lên như những bức tường thành tự nhiên,
có một đứa trẻ sinh ra trong buổi đất nước còn nhiều biến động.
Đó là Đinh Bộ Lĩnh.
Ông sinh năm 924, tại động Hoa Lư, châu Đại Hoàng,
vùng nay thuộc Ninh Bình.
Cha ông là Đinh Công Trứ, từng làm nha tướng dưới thời Dương Đình Nghệ và giữ chức
Thứ sử Hoan Châu.
Nhưng khi Đinh Bộ Lĩnh còn nhỏ, cha mất sớm.
Tuổi thơ của ông vì thế không đi qua trong nhung lụa,
mà gắn với làng quê, với đồng cỏ, bến nước,
với núi non hiểm trở của Hoa Lư.
Trong ký ức dân gian, Đinh Bộ Lĩnh hiện lên qua hình ảnh rất đặc biệt:
cậu bé chăn trâu chơi trò trận mạc cùng bạn bè.
Không có cờ lệnh bằng gấm vóc, cậu dùng lau làm cờ.
Không có trống trận, tiếng gọi nhau giữa đồng nội thay cho hiệu lệnh.
Không có quân sĩ thật, những đứa trẻ chăn trâu trở thành đội quân nhỏ.
Nhưng trong trò chơi ấy, người ta thấy một điều khác thường.
Đinh Bộ Lĩnh không chỉ chơi cho vui.
Cậu biết chia phe, đặt lệnh, biết khiến bạn bè nghe theo.
Những đứa trẻ quanh vùng thường tôn cậu làm chủ tướng.
Mỗi khi bày trận, cậu đứng giữa đồng, tay cầm bông lau,
mắt nhìn xa, dáng vẻ như một người sinh ra để chỉ huy.
Dân gian gọi đó là chuyện “cờ lau tập trận”. Có thể trong từng chi tiết,
truyền thuyết đã phủ lên tuổi thơ Đinh Bộ Lĩnh một lớp ánh sáng huyền thoại.
Nhưng điều chắc chắn là:
từ rất sớm, con người ấy đã lớn lên trong một vùng đất đặc biệt — nơi núi sông
rèn cho người ta tính cứng cỏi, nơi thời cuộc buộc người có chí phải nghĩ đến việc
lớn.
Và thời cuộc ấy chẳng bao lâu sau đã mở ra một cơn bão.