Người dẹp loạn
Khoảng năm 967, Đinh Bộ Lĩnh cơ bản dẹp xong loạn mười hai sứ quân.
Những vùng cát cứ lần lượt bị khuất phục.
Đất nước sau nhiều năm phân liệt đã được thống nhất.
Đó là một chiến công rất lớn.
Nếu Ngô Quyền là người mở nền độc lập sau chiến thắng Bạch Đằng,
thì Đinh Bộ Lĩnh là người củng cố nền độc lập ấy bằng cách tái lập quyền lực trung
ương.
Một dân tộc vừa thoát khỏi đô hộ không thể đứng vững nếu bên trong cứ chia năm
xẻ bảy.
Đinh Bộ Lĩnh đã giải quyết nguy cơ ấy bằng cả gươm giáo,
tài thao lược và khả năng quy tụ nhân tâm.
Sau khi dẹp loạn, ông không chọn Cổ Loa hay Đại La làm kinh đô.
Ông chọn Hoa Lư.
Lựa chọn này có lý do.
Hoa Lư là quê hương, là căn cứ khởi nghiệp,
nhưng cũng là vùng đất hiểm yếu, dễ phòng thủ.
Trong bối cảnh đất nước mới thống nhất,
nguy cơ nội loạn chưa hết, phương Bắc vẫn luôn là mối đe dọa,
một kinh đô được núi sông che chở là lựa chọn thực tế.
Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế,
lấy hiệu là Đinh Tiên Hoàng.
Ông đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt.
Hai chữ ấy vang lên như một lời tuyên bố.
Đất nước này không còn là vùng đất phụ thuộc.
Người đứng đầu không chỉ xưng vương, mà xưng Hoàng đế.
Đó là cách khẳng định vị thế độc lập, ngang hàng về danh nghĩa với các hoàng đế
phương Bắc, dù trong quan hệ ngoại giao về sau vẫn phải có những bước đi mềm dẻo
để giữ yên bờ cõi.
Từ cậu bé cờ lau giữa đồng nội, Đinh Bộ Lĩnh đã trở thành vị Hoàng đế đầu tiên
của triều Đinh, người đặt nền móng cho nhà nước quân chủ trung ương tập quyền ở
Việt Nam sau thời Bắc thuộc.