Bóng tối trong hoàng cung
Nhưng triều đại mới dựng chưa lâu đã bắt đầu có những vết nứt.
Một trong những quyết định gây nhiều hệ lụy của Đinh Tiên Hoàng là việc lập nhiều
hoàng hậu và phong vương cho các con.
Đặc biệt, ông lập con nhỏ là Đinh Hạng Lang làm Thái tử,
thay vì con trưởng là Đinh Liễn.
Đinh Liễn không phải người vô danh.
Ông từng theo cha chinh chiến, có công trong quá trình dẹp loạn.
Việc bị gạt khỏi vị trí kế thừa khiến bi kịch nảy sinh.
Năm 979, Đinh Liễn giết em là Đinh Hạng Lang.
Đó là một vết máu trong hoàng tộc, báo hiệu sự bất ổn ở trung tâm quyền lực.
Cũng trong năm ấy, một biến cố khủng khiếp xảy ra.
Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn bị Đỗ Thích sát hại.
Sử cũ chép rằng Đỗ Thích là một viên quan trong cung,
mơ thấy sao rơi vào miệng nên nảy ý định giết vua để đoạt ngôi.
Câu chuyện ấy mang màu sắc huyền hoặc, nhưng sự kiện vua Đinh và Nam Việt vương
Đinh Liễn bị giết là biến cố có thật được ghi trong sử.
Chỉ trong một đêm, triều đình mất cả vua lẫn người kế thừa giàu kinh nghiệm.
Ngai vàng rơi vào tay Đinh Toàn, khi ấy còn nhỏ tuổi.
Hoàng hậu Dương Vân Nga trở thành người giữ vai trò quan trọng trong triều.
Lê Hoàn, vị tướng nắm binh quyền, đứng trước một tình thế cực kỳ nguy hiểm.
Bên trong, triều đình rối loạn.
Bên ngoài, nhà Tống nhìn thấy cơ hội.
Công lao thống nhất của Đinh Tiên Hoàng chưa kịp lắng xuống thì đất nước lại đứng
trước nguy cơ bị xâm lược.
Sau ánh hào quang là di sản
Đinh Tiên Hoàng mất năm 979.
Triều Đinh tồn tại không dài.
Sau đó, quyền lực chuyển sang tay Lê Hoàn,
mở ra nhà Tiền Lê, với cuộc kháng chiến chống Tống năm 981.
Nếu chỉ nhìn vào số năm trị vì, người ta có thể nghĩ triều Đinh là một triều đại
ngắn ngủi.
Nhưng trong lịch sử, có những triều đại không được đo bằng độ dài,
mà bằng vai trò của nó trong bước ngoặt dân tộc.
Đinh Bộ Lĩnh xuất hiện đúng lúc đất nước cần thống nhất.
Ông dẹp loạn mười hai sứ quân, lập ra nhà Đinh,
đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt, xưng Hoàng đế,
đóng đô ở Hoa Lư, củng cố chính quyền trung ương.
Từ ông, nền độc lập sau Ngô Quyền không còn chỉ là chiến thắng quân sự trước ngoại
bang, mà trở thành một nhà nước có vua,
có kinh đô, có triều đình, có quân đội,
có quốc hiệu.
Đó là bước chuyển quan trọng:
từ giành độc lập sang xây dựng quốc gia độc lập.
Dĩ nhiên, Đinh Tiên Hoàng không phải một nhân vật chỉ toàn ánh sáng.
Triều đình của ông có sự nghiêm khắc, có những quyết định kế vị gây rối,
có bi kịch cung đình dẫn đến cái chết đau đớn.
Nhưng lịch sử không phải bức tranh chỉ có một màu.
Một con người lớn trong lịch sử thường vừa mang công lao lớn,
vừa để lại những điều khiến đời sau suy ngẫm.
Với Đinh Bộ Lĩnh, công lao lớn nhất vẫn là điều không thể phủ nhận:
ông đã gom lại giang sơn trong lúc đất nước có nguy cơ tan thành nhiều mảnh.