Mã viện nam tiến
Năm 42, nhà Đông Hán sai Mã Viện đem quân xuống đàn áp cuộc khởi nghĩa.
Mã Viện không phải một tướng tầm thường.
Ông ta là danh tướng dày dạn kinh nghiệm,
từng tham gia nhiều chiến dịch lớn.
Khi được cử xuống phương Nam, Mã Viện mang theo quân đội nhà Hán cùng kinh nghiệm
tổ chức, hậu cần và chiến trận của một đế chế.
Đường tiến quân xuống Giao Chỉ không hề dễ.
Núi rừng, sông ngòi, khí hậu phương Nam đều là thử thách.
Nhưng quân Hán có ưu thế về tổ chức, trang bị và nguồn lực.
Họ tiến từng bước, vừa đánh vừa củng cố đường vận chuyển.
Cuộc đối đầu giữa nghĩa quân Hai Bà Trưng và quân Mã Viện vì thế là cuộc đối đầu
không cân sức.
Một bên là phong trào nổi dậy của người bản địa,
mạnh ở khí thế, lòng dân và tinh thần chống áp bức.
Một bên là quân đội đế chế, có kinh nghiệm,
có hậu phương lớn, có khả năng kéo dài chiến tranh.
Nghĩa quân của Hai Bà đã chống cự quyết liệt.
Những trận đánh diễn ra trong điều kiện ngày càng khó khăn.
Khí thế ban đầu không đủ để mãi bù đắp cho sự chênh lệch về quân số,
tổ chức và hậu cần.
Sử sách chép rằng quân Hai Bà bị đánh bại ở vùng Lãng Bạc.
Sau những thất bại liên tiếp, nghĩa quân rút lui.
Cuộc khởi nghĩa dần rơi vào thế nguy.
Nhưng ngay cả khi thất thế, Hai Bà Trưng vẫn không trở thành những kẻ đầu hàng.
Dòng hát và sự lựa chọn cuối cùng
Năm 43, cuộc khởi nghĩa thất bại.
Truyền thống Việt Nam kể rằng Hai Bà Trưng đã gieo mình xuống sông Hát để giữ trọn
khí tiết.
Một số nguồn cổ của Trung Hoa ghi chép khác về cái chết của Hai Bà,
nhưng trong ký ức dân tộc Việt, hình ảnh Hai Bà tuẫn tiết ở dòng Hát đã trở thành
biểu tượng thiêng liêng của lòng bất khuất.
Dù cách ghi chép có khác nhau, điều chắc chắn là cuộc đời và cuộc khởi nghĩa của
Hai Bà kết thúc trong bi tráng.
Sau khi đàn áp được cuộc nổi dậy, Mã Viện tiến hành củng cố lại ách cai trị của
nhà Hán.
Chính quyền đô hộ được siết chặt hơn.
Những dấu tích của quyền lực bản địa bị hạn chế.
Nhiều thủ lĩnh chống đối bị trừng phạt.
Đất Giao Chỉ lại rơi vào vòng kiểm soát phương Bắc.
Nhưng có một điều quân Hán không thể dập tắt.
Họ có thể chiếm lại thành trì.
Họ có thể đặt lại quan lại.
Họ có thể buộc dân chúng nộp thuế.
Nhưng họ không thể xóa khỏi lòng người hình ảnh hai người phụ nữ đã từng phất cờ
làm chủ giang sơn.
Một cuộc khởi nghĩa có thể thất bại về quân sự,
nhưng vẫn chiến thắng trong ký ức lịch sử.
Hai Bà Trưng thuộc về kiểu chiến thắng ấy.