1
00:00:01,961 --> 00:00:04,081
Người dùng tướng, dùng dân và dùng đạo nghĩa

2
00:00:05,181 --> 00:00:06,801
Một thống soái lớn không chỉ biết đánh,

3
00:00:06,821 --> 00:00:07,941
mà phải biết dùng người.

4
00:00:08,941 --> 00:00:12,041
Dưới thời Trần, nhiều nhân vật tài năng cùng xuất hiện:

5
00:00:12,561 --> 00:00:14,721
Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Phạm Ngũ Lão,

6
00:00:14,841 --> 00:00:17,601
Trần Khánh Dư, Yết Kiêu, Dã Tượng và nhiều tướng sĩ khác.

7
00:00:18,941 --> 00:00:21,101
Trần Quốc Tuấn biết để người khác phát huy tài năng.

8
00:00:22,201 --> 00:00:24,541
Ông không biến mình thành cái bóng che khuất tất cả.

9
00:00:25,461 --> 00:00:28,041
Ông là trung tâm điều phối, là người giữ đạo nghĩa chung,

10
00:00:28,341 --> 00:00:31,021
là người khiến các lực lượng khác nhau cùng phục vụ mục tiêu giữ nước.

11
00:00:31,981 --> 00:00:33,261
Ông cũng hiểu sức mạnh của dân.

12
00:00:33,481 --> 00:00:35,521
Những kế sách như vườn không nhà trống,

13
00:00:35,541 --> 00:00:38,661
chiến tranh tiêu hao, cắt lương, phục kích đều cần dân chúng tham gia.

14
00:00:39,801 --> 00:00:42,381
Nếu dân không tin triều đình, họ sẽ không chịu gian khổ.

15
00:00:43,261 --> 00:00:45,401
Nếu dân tin, họ sẵn sàng bỏ nhà, giấu lương,

16
00:00:45,581 --> 00:00:48,981
báo tin, dẫn đường, chấp nhận thiệt thòi để đất nước thắng trận.

17
00:00:49,361 --> 00:00:51,461
Bởi vậy, Trần Quốc Tuấn không chỉ dùng binh pháp,

18
00:00:51,541 --> 00:00:52,541
ông dùng đạo nghĩa.

19
00:00:53,761 --> 00:00:56,621
Chính nghĩa khiến người ta chịu đựng được gian nan.

20
00:00:56,921 --> 00:00:58,721
Chính nghĩa khiến lời hịch có sức lay động.

21
00:00:59,921 --> 00:01:02,361
Chính nghĩa khiến cả một dân tộc không chịu cúi đầu.

22
00:01:04,201 --> 00:01:06,781
Binh pháp và tầm nhìn của một bậc thầy quân sự

23
00:01:07,541 --> 00:01:10,421
Tên tuổi Trần Quốc Tuấn gắn với tư tưởng quân sự sâu sắc.

24
00:01:11,181 --> 00:01:13,801
Binh thư yếu lược được truyền tụng là tác phẩm liên quan đến ông,

25
00:01:14,181 --> 00:01:16,721
dù văn bản lưu truyền về sau có những vấn đề cần khảo cứu.

26
00:01:17,841 --> 00:01:21,461
Dù vậy, không ai phủ nhận ông là một trong những nhà quân sự kiệt xuất nhất lịch

27
00:01:21,481 --> 00:01:22,181
sử Việt Nam.

28
00:01:22,801 --> 00:01:26,441
Điểm đặc biệt trong nghệ thuật quân sự của ông là sự linh hoạt.

29
00:01:26,681 --> 00:01:28,601
Ông không thần thánh hóa một cách đánh duy nhất.

30
00:01:29,381 --> 00:01:30,281
Khi cần rút thì rút.

31
00:01:30,421 --> 00:01:32,061
Khi cần đánh thì đánh.

32
00:01:32,241 --> 00:01:33,821
Khi địch mạnh thì tránh chỗ mạnh.

33
00:01:33,941 --> 00:01:35,761
Khi địch yếu thì đánh vào điểm yếu.

34
00:01:36,721 --> 00:01:39,481
Khi địch thiếu lương thì làm cho chúng càng thiếu.

35
00:01:40,001 --> 00:01:41,701
Khi chúng muốn đánh nhanh thì kéo dài.

36
00:01:42,741 --> 00:01:46,301
Khi chúng muốn yên ổn trên sông thì biến dòng sông thành cạm bẫy.

37
00:01:46,321 --> 00:01:48,561
Ông hiểu rằng chiến tranh không chỉ nằm ở gươm giáo,

38
00:01:48,581 --> 00:01:50,961
mà nằm ở tâm lý, hậu cần, địa hình, thời tiết,

39
00:01:50,981 --> 00:01:52,721
lòng dân và thời cơ.

40
00:01:53,001 --> 00:01:56,661
Chính vì thế, quân Nguyên có thể mạnh trong những cuộc chinh phạt rộng lớn,

41
00:01:56,681 --> 00:01:59,881
nhưng khi vào Đại Việt lại rơi vào thế trận mà người Việt làm chủ.

42
00:02:01,961 --> 00:02:04,161
Người cha, người thầy và những lời răn trong gia đình

43
00:02:04,921 --> 00:02:08,321
Cuộc đời Trần Quốc Tuấn không chỉ có chiến trường.

44
00:02:08,641 --> 00:02:11,301
Ông còn là người cha trong một gia đình lớn của hoàng tộc.

45
00:02:12,301 --> 00:02:14,761
Những câu chuyện ông thử lòng con, nghiêm khắc với con,

46
00:02:14,781 --> 00:02:18,141
dặn dò việc nhà cho thấy ông rất coi trọng đạo nghĩa.

47
00:02:18,301 --> 00:02:21,781
Ông hiểu rằng một dòng họ lớn nếu không giữ được kỷ cương sẽ dễ sinh loạn.

48
00:02:22,621 --> 00:02:26,001
Một người con có tài nhưng không hiểu đại nghĩa có thể trở thành mối nguy.

49
00:02:27,261 --> 00:02:29,301
Bởi vậy, ông không chỉ dạy con bằng tình cảm,

50
00:02:29,321 --> 00:02:30,941
mà bằng nguyên tắc.

51
00:02:31,201 --> 00:02:33,961
Với ông, thân tình không được đứng trên xã tắc.

52
00:02:34,221 --> 00:02:36,841
Điều ấy làm hình ảnh Trần Quốc Tuấn vừa lớn lao vừa gần gũi.

53
00:02:37,841 --> 00:02:40,221
Ông không phải một bức tượng không cảm xúc.

54
00:02:40,601 --> 00:02:43,801
Ông có nỗi đau của người con, có sự nghiêm khắc của người cha,

55
00:02:44,121 --> 00:02:46,941
có nỗi lo của người chủ tướng, có trách nhiệm của người bề tôi.

56
00:02:47,821 --> 00:02:50,501
Chính vì có đủ những giằng xé ấy, lựa chọn của ông càng đáng kính.

57
00:02:51,601 --> 00:02:54,641
Một người không có cám dỗ mà sống đúng thì đáng quý.

58
00:02:54,901 --> 00:02:57,481
Nhưng một người có đủ quyền lực, đủ lý do riêng để đi sai,

59
00:02:57,501 --> 00:02:59,741
mà vẫn chọn đại nghĩa, thì đáng kính hơn nhiều.